Có những nghệ sĩ đến một đất nước không chỉ để biểu diễn rồi rời đi, mà để lại phía sau những giai điệu còn ngân dài trong ký ức. Với Nir Brand, Việt Nam là một cuộc gặp như thế. Lần đầu đặt chân tới dải đất hình chữ S, người nghệ sĩ Israel mang theo sự nhạy cảm của một nhạc sĩ và niềm tin rằng âm nhạc có thể kết nối những trái tim, bất kể khác biệt về ngôn ngữ hay hoàn cảnh. 

Những giai điệu rộn ràng vang lên trong một buổi biểu diễn đặc biệt tại Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu, một không gian tràn đầy âm thanh, cảm xúc và sự kết nối. Buổi biểu diễn do Đại sứ quán Israel tại Việt Nam phối hợp cùng Ban giám hiệu nhà trường tổ chức, mang đến cho các em học sinh khiếm thị một trải nghiệm âm nhạc sống động, gần gũi và ấm áp. Trong những ngày cuối năm, âm nhạc như mang theo không khí Tết sớm, xóa nhòa mọi khoảng cách về thị giác, ngôn ngữ hay quốc tịch. Nghệ sĩ biểu diễn hôm đó là Nir Brand – nghệ sĩ piano, nhạc trưởng và nhà giáo dục âm nhạc người Israel. Chia sẻ về cảm xúc khi biểu diễn trước các em học sinh khiếm thị, ông cho biết, thông thường, khi đứng trước một khán giả mới, nghệ sĩ cần thời gian để làm quen, để tạo dựng sự tin cậy. Nhưng với những đứa trẻ không nhìn thấy ánh sáng, sự kết nối lại đến gần như ngay lập tức.

"Tôi không mất thời gian để kết nối với các em nhỏ, bởi các em cảm nhận được người đang đứng trước mặt mình. Và nếu người đó trung thực, có thiện chí, các em sẽ lập tức ủng hộ ngay. Bạn biết đấy, các em có mặt tại đây, dù đã là cuối ngày rồi, nhưng vẫn chăm chú lắng nghe, vẫn tương tác với tôi. Tôi thực sự xúc động vì điều đó. Chính tôi, trong phần lớn thời gian biểu diễn, cũng đã tháo kính và nhắm mắt lại. Vì tôi muốn lắng nghe âm nhạc theo cách mà các em cảm nhận – bằng thính giác, bằng sự rung động thuần khiết nhất."

Nghệ sĩ Nir Brand nói rằng, điều ông hy vọng nhất sau buổi diễn này không phải là những điều quá to tát, mà chỉ mong mình có thể truyền cảm hứng để các em sẽ phấn đấu trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình. Và nếu âm nhạc hôm nay có thể gieo vào các em một cảm hứng nhỏ bé nào đó, thì với ông, đó đã là một món quà lớn.

Còn với nhà trường, buổi biểu diễn không chỉ là một hoạt động giao lưu, mà còn là một phần trong hành trình giáo dục cảm xúc cho học sinh. Cô Nguyễn Thị Tuyết Mai, hiệu trưởng nhà trưởng, cho biết: “Bên cạnh việc dạy chữ, dạy nghề, nhà trường luôn coi trọng bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc, nuôi dưỡng ước mơ và nuôi dạy niềm tin qua hoạt động văn hóa nghệ thuật. Chương trình đặc biệt mở ra không gian kết nối, sẻ chia, thấu hiểu giữa các nền văn hóa, giữa các nghệ sĩ với các con học sinh nhà trường, đặc biệt là các em học sinh khiếm thị. Đây sẽ là kỷ niệm đẹp, đáng nhớ trong hành trình trưởng thành của các con học sinh Nguyễn Đình Chiểu.”

(Nổi âm thanh biểu diễn của Nir Brand)

Sinh ra tại Israel, Nir Brand bắt đầu học piano từ năm 8 tuổi. Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã luôn biết rằng mình muốn đứng trên sân khấu, dù là với cây đàn piano hay trước một dàn nhạc giao hưởng. Con đường âm nhạc ấy kéo dài nhiều năm, đòi hỏi tài năng, sự kiên trì và cả may mắn – điều mà ông cho rằng mình đã có. Không chỉ biểu diễn, ông còn hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình. Với Nir Brand, tất cả những công việc đó đều hướng về một mục tiêu: mang âm nhạc đến gần hơn với cuộc sống của con người. "Tôi tin rằng, âm nhạc là món quà lớn nhất mà con người được ban tặng – bởi cuộc sống vốn nhiều khó khăn, và âm nhạc giúp con người đi qua những điều ấy nhẹ nhàng hơn. Có âm nhạc, mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn nhiều."

Phong cách biểu diễn của Nir Brand gần gũi, giàu tính kể chuyện và luôn có sự tương tác với người nghe. Dù khác biệt về ngôn ngữ, âm nhạc vẫn trở thành cầu nối, giúp ông chạm tới trái tim những khán giả đặc biệt tại ngôi trường này. Lý giải cho cách biểu diễn ấy, Nir Brand cho biết ông luôn mang trong mình một sứ mệnh: dùng âm nhạc để kết nối những trái tim. "Việc có thể mang âm nhạc đến với càng nhiều người càng tốt, đó là sứ mệnh cuộc đời tôi, là món quà và may mắn của tôi. Tôi rất may mắn, và kể từ khi bắt đầu đi khắp thế giới, chúng tôi đã đến nhiều quốc gia ở châu Phi, châu Á, châu Mỹ, châu Âu, Nam Mỹ. Lần này tôi được Đại sứ quán Israel tại Việt Nam mời tới đây. Đây là lần đầu tiên tôi đến Việt Nam, và tôi thực sự không hiểu sao mình lại không đến đây sớm hơn? Một đất nước tươi đẹp đến vậy. Những con người tuyệt vời. Ẩm thực tuyệt vời. Nền văn hóa tuyệt vời. Và tôi hy vọng có thể đến đây lần nữa." 

Trong chuyến thăm Việt Nam lần này, nghệ sĩ Nir Brand còn tham gia biểu diễn tại Lễ tưởng niệm các nạn nhân Holocaust, do Đại sứ quán Israel và Đại sứ quán Đức tại Việt Nam phối hợp tổ chức. Khác với buổi diễn tại trường Nguyễn Đình Chiểu, lễ tưởng niệm lại là một không gian trang nghiêm, lắng đọng, nơi âm nhạc được dùng để kể câu chuyện về sáu triệu người Do Thái đã thiệt mạng trong thảm họa diệt chủng, và cũng để bày tỏ quyết tâm bảo vệ cuộc sống hòa bình cho tương lai. "Tôi may mắn có thể tưởng niệm ngày này, nhưng bằng âm nhạc, không phải bằng những sự thật kinh hoàng về Holocaust, mà bằng âm nhạc. Vì vậy, tôi đã rất xúc động khi biểu diễn."

Dù là sân khấu ngoại giao, trường học công lập hay một buổi biểu diễn dành cho trẻ em khiếm thị, âm nhạc với nghệ sĩ Nir Brand vẫn như vậy, vẫn có khả năng kết nối và chạm tới sâu thẳm tâm hồn của công chúng. Bởi âm nhạc vượt qua mọi khác biệt về văn hóa, địa lý, khi người nghệ sĩ đủ chân thành với khán giả của mình. Nghệ sĩ Nir Brand chia sẻ: "Bạn biết đấy, trong hệ thống âm nhạc, người châu Á khác với người châu Âu. Nhưng âm nhạc vẫn là âm nhạc. Và khi người nghệ sĩ chân thành, khi anh ấy nhìn thẳng vào khán giả của mình, và chân thành về ý định của mình, thì không quan trọng người đó đến từ châu lục nào. Đó là điều quan trọng duy nhất. Hãy chân thành và mọi điều tốt đẹp sẽ đến."

Nói về trách nhiệm xã hội của người nghệ sĩ, Nir Brand cho rằng, được đứng trước khán giả luôn là một món quà lớn. Nhưng món quà ấy đi kèm với trách nhiệm không được im lặng trước những điều sai trái, không quay lưng với những nỗi đau của con người. Theo ông, nghệ sĩ có thể không thay đổi được thế giới, nhưng có thể dẫn dắt cảm xúc, khơi gợi sự đồng cảm và gieo vào lòng người niềm tin bằng sự chân thành của mình.

Và chính từ những cuộc gặp gỡ tại Việt Nam – từ khán giả, học sinh đến những người lắng nghe âm nhạc bằng cả trái tim – Nir Brand tin rằng, khi con người còn biết lắng nghe nhau, còn biết rung động trước cái đẹp, thì âm nhạc sẽ luôn là sợi dây kết nối bền bỉ nhất./.