Tại Hội thảo, các chuyên gia đã phân tích sâu cả bình diện kinh tế vĩ mô và vi mô trong bối cảnh thế giới biến động khó lường, từ chiến tranh Trung Đông đến những thay đổi trong cấu trúc thương mại toàn cầu. Trọng tâm thảo luận xoay quanh các “nút thắt” của nền kinh tế như dư địa của các động lực truyền thống, vai trò của khoa học công nghệ, bài toán vốn và nâng cao năng lực khu vực kinh tế tư nhân. Nhiều đại biểu đã đưa ra các sáng kiến, kinh nghiệm thực tiễn, kế hoạch hành động từ doanh nghiệp nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, hướng tới phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030.
Bàn về vấn đề triển vọng tăng trưởng của ngành nông nghiệp đóng góp và mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông Trần Công Thắng - Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: Người sản xuất và doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận. Mọi quy trình canh tác nông nghiệp phải bám sát tín hiệu thị trường, đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch truy xuất nguồn gốc. Về dài hạn, nền nông nghiệp buộc phải hướng tới sản xuất xanh và giảm phát thải. Thực tiễn chứng minh, ở đâu doanh nghiệp làm tốt vai trò dẫn dắt – nắm giữ thị trường, làm chủ nguồn vốn và chuyển giao công nghệ – ở đó người nông dân đặt trọn niềm tin. Vì vậy, cần tạo mối liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Khi chuỗi liên kết này bền chặt, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào đồng ruộng trở nên vô cùng thuận lợi.
Đi sâu vào phân tích những yếu tố về tăng trưởng trong sản xuất nông nghiệp, ông Phùng Hà, Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam, cho rằng: "Thay vì sản xuất dàn trải, nông nghiệp đang dịch chuyển trọng tâm sang các mặt hàng có giá trị kinh tế và kim ngạch xuất khẩu cao. Muốn như vậy cần sự can thiệp sâu của khoa học công nghệ, cùng sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa cơ quan quản lý Nhà nước, các viện nghiên cứu khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Hiện nay, phân bón đang chiếm từ 50-70% tăng trưởng của ngành trồng trọt. Vì vậy, theo ông Phùng Hà cần tập trung giải quyết một số vấn đề: Thứ nhất, phát triển các dòng phân bón hiệu năng cao: Cần thay đổi tư duy sản xuất phân bón truyền thống, đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu và ứng dụng công nghệ để tạo ra các thế hệ phân bón mới. Ưu tiên hàng đầu là các sản phẩm phân bón hiệu năng cao – sử dụng liều lượng ít hơn nhưng tác dụng và hiệu quả mang lại cho cây trồng vẫn vượt trội, đáp ứng tiêu chí canh tác xanh. Thứ hai, quyết liệt "mạnh tay" với vấn nạn phân bón giả. Việc đẩy lùi vấn nạn này vượt quá thẩm quyền và năng lực của doanh nghiệp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, sát sao của các cơ quan quản lý Nhà nước và lực lượng chức năng. Thứ ba, hoạch định chiến lược bài bản gắn liền với năng lực thực thi: Ngành phân bón cần sớm có một chiến lược quy hoạch và phát triển bài bản, đồng bộ.
Về những thách thức khó khăn mà ngành nông nghiệp đang gặp phải trong quá trình sản xuất. Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm đổi mới sáng tạo Quốc gia nhận định: Khâu chế biến bảo quản của các đơn vị doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam còn khá yếu. Tỉ lệ ứng dụng công nghệ rồi chuyển đổi số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp nông nghiệp còn thấp. Mặc dù bằng nội lực, ta đã có những sản phẩm ra nước ngoài. Nhưng việc nâng cao giá trị gia tăng rồi, ta có giữ được chất lượng sản phẩm, đảm bảo nó gần như là tự nhiên.. thì chúng ta đang còn khá yếu. Để giải quyết những vấn đề này, ông Võ Xuân Hoài cho rằng: "các đơn vị sản xuất nông nghiệp cần phải đổi mới ưu tiên đổi mới mô hình tăng trưởng, thay vì dựa vào nhân công lao động nhiều phải ứng dụng nhiều công nghệ hơn, nhiều máy móc thiết bị hơn. Thứ hai, cần phải đẩy mạnh cái câu chuyện chuyển đổi số. Đồng thời, chúng ta cần phải tận dụng một yếu tố là tham gia vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Vì trong hệ sinh thái này, chúng ta có các nhà đầu tư, có các cái doanh nghiệp lớn, có các doanh nghiệp đầu chuỗi…Có thể nói, các doanh nghiệp tham gia vào sẽ được hỗ trợ các phần mà mình đang yếu, từ công nghệ, từ nhân lực hay về các vấn đề về vốn để chúng ta cùng nhau phát triển trong cái thời gian tới.
Trong khi đó, theo ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam: vấn đề số hóa trong quản trị, vận hành sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp là việc cần làm ngay đặc biệt là với các hợp tác xã, doanh nghiệp. Trong đó vấn đề nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ chế biến, bảo quản sau thu hoạch là vấn đề cần được trú trọng, thực hiện từ phía các đơn vị sản xuất. Công tác nghiên cứu khoa học cần dựa vào sự liên kết giữa nhà doanh nghiệp với nhà khoa học và sự hỗ trợ, kết nối, định hướng của cơ quan quản lý nhà nước.
Hiện nay, kinh tế toàn cầu biến động phức tạp, do đó, yêu cầu tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam ngày càng trở nên cấp thiết. Để phát triển bền vững, nông nghiệp cần có sự liên kết chặt chẽ giữa "4 nhà": Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân. Khi tư duy sản xuất được đổi mới, khoa học công nghệ được ứng dụng mạnh mẽ và các chuỗi liên kết được củng cố, nông nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao giá trị, phát triển bền vững và đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế đất nước trong giai đoạn tới.
Tuấn Phong
Bình luận