Thực tế cho thấy, tiềm năng của nông nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất giảm phát thải là rất lớn. Bởi phần lớn hoạt động sản xuất hiện nay vẫn mang tính truyền thống, sử dụng chưa tối ưu các yếu tố đầu vào như giống, phân bón, nước tưới hay thuốc bảo vệ thực vật. Điều đó đồng nghĩa với việc vẫn còn nhiều dư địa để giảm phát thải thông qua các phương thức canh tác xanh hơn và hiệu quả hơn.

Vinarice (một thành viên của Pan Group) từng được Tổ chức Phát triển Hà Lan ghi nhận nhờ triển khai hơn 21.000 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long, giúp giảm hơn 89.000 tấn CO2 trong vụ Đông Xuân 2024 - 2025. Quan trọng hơn, việc áp dụng quy trình sản xuất mới giúp giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm nước tưới, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, qua đó giảm chi phí sản xuất cho nông dân. Không chỉ vậy, sản phẩm gạo được sản xuất theo quy trình giảm phát thải, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe của thị trường cũng có cơ hội được tiêu thụ với giá trị cao hơn. Đây chính là lợi ích kép khi người nông dân vừa tiết kiệm chi phí sản xuất, vừa nâng cao giá bán sản phẩm, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ tín chỉ carbon trong tương lai. 

Ngành nông nghiệp từ chăn nuôi, trồng trọt, trồng rừng đều có triển vọng chuyển hướng sang canh tác, sản xuất giảm phát thải khí nhà kính, với các giải pháp sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ... Tuy nhiên, theo các chuyên gia, không nên nhìn tín chỉ carbon như một "mỏ vàng" dễ khai thác. Để tạo ra tín chỉ carbon, chủ dự án phải chứng minh được lượng giảm phát thải hoặc lượng carbon hấp thụ tăng thêm bằng các số liệu đo đạc, giám sát và xác minh chặt chẽ.

Theo Luật sư Trương Tử Long, chuyên gia tư vấn về phát triển bền vững và chuyển đổi xanh, hiện vẫn còn không ít người hiểu chưa đầy đủ về thị trường carbon. Ông cho biết từng có chủ rừng sở hữu khoảng 5 ha rừng tìm đến để hỏi về khả năng bán tín chỉ carbon. Tuy nhiên, để hình thành một dự án carbon có hiệu quả kinh tế, quy mô thường phải lên tới hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn héc-ta, cùng với hệ thống dữ liệu, giám sát và xác minh chặt chẽ theo tiêu chuẩn. 

Hiện nay, hành lang pháp lý cho thị trường carbon Việt Nam đang từng bước được hoàn thiện với nhiều nghị định và cơ chế liên quan đến giảm phát thải, giao dịch carbon và phát triển tín chỉ carbon trong các lĩnh vực. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thị trường carbon vận hành trong thời gian tới. 

Con đường hướng tới phát thải ròng bằng 0 - Net Zero chắc chắn còn nhiều thách thức. Nhưng từ những cánh đồng lúa giảm phát thải, những cánh rừng hấp thụ carbon cho tới các mô hình sản xuất tuần hoàn đang cho thấy tiềm năng từ sản xuất giảm phát thải đang trở thành một động lực tăng trưởng mới. Nếu được đầu tư đúng hướng, đây không chỉ là giải pháp thực hiện các cam kết khí hậu của Việt Nam mà còn là "đường băng" giúp nông nghiệp cất cánh trong kỷ nguyên kinh tế mới.

Chương trình còn có một số nội dung đáng chú ý khác: 

- Lai Châu - trồng cây dược liệu khai thác đa giá trị dưới tán rừng

- Lợi ích vượt trội khi phát triển nông nghiệp hữu cơ