Theo thống kê từ Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, trong quý III năm nay, số vụ vi phạm về hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ bị phát hiện trên thương mại điện tử đã tăng hơn 180% so với cùng kỳ năm trước. Hàng giả không còn bày bán công khai tại các quầy hàng truyền thống mà đã dịch chuyển mạnh mẽ sang môi trường trực tuyến, tận dụng kho bãi ẩn sâu trong khu dân cư hoặc các đầu mối giao hàng kín đáo. Để đối phó, toàn bộ hệ thống quản lý thị trường đang triển khai các nhóm giải pháp toàn diện, tập trung giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh trên Facebook, TikTok và các sàn thương mại điện tử lớn, đồng thời rà soát nghiêm ngặt hệ thống kho chứa và các đầu mối phân phối trung gian. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ngay tại khâu cửa khẩu. Ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan cho biết:

“Rõ ràng, các đối tượng ngày càng thay đổi các thủ đoạn tinh vi hơn và có sự nghiên cứu, tìm hiểu các chính sách pháp luật, cụ thể ở đây là của cơ quan hải quan trong việc kiểm soát các hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Do vậy, cũng đặt cho cơ quan hải quan ngày càng phải tăng cường hiệu quả trong công tác nghiệp vụ hải quan, từ khâu thông quan, tạo thuận lợi hàng hóa nhưng cũng phải đảm bảo ngăn chặn kịp thời các hành vi buôn lậu và gian lận thương mại...”

Khi hàng giả vượt qua cửa khẩu để tiến vào thị trường nội địa, công tác kiểm soát tiếp tục đối mặt với không ít khó khăn. Ông Lý Trần Hợp, Phó Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 2, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội chia sẻ về các biện pháp phòng ngừa tại cơ sở:

“Sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, tổ chức ký cam kết đến các cơ sở kinh doanh trên địa bàn, cam kết không bán hàng giả, vi phạm về lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Trong thời gian vừa qua, hàng nghìn cơ sở ký cam kết, cũng như tuyên truyền ở những tuyến phố có hoạt động kinh doanh, buôn bán sầm uất….”

Dù vậy, theo ông Nguyễn Thế Truyền, Giám đốc Công ty Luật Thiên Thanh, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, các biện pháp mang tính chiến dịch thời vụ là chưa đủ để giải quyết tận gốc vấn đề:

“ Nếu như chúng ta vẫn cứ làm theo chiến dịch thì ở đâu đó câu chuyện này sẽ lại bị tái diễn trong tương lai. Hãy cho nó một cơ chế để có thể làm liên tục, làm không nghỉ. Bởi vì chỉ có như vậy mới tạo nên môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng, tạo điều kiện cho tất cả mọi người đều đã tuân thủ pháp luật, họ có cơ hội để được thu lợi một cách đầy đủ, chính đáng…..”.

Về phía người tiêu dùng, tâm lý "săn hàng giá rẻ" đôi khi khiến người mua bỏ qua những nghi ngại về nguồn gốc. Chị Phạm Vân Trang, ở Quốc Oai, TP Hà Nội thừa nhận:

“ Đi mua chỉ thấy bộ quần áo mình ưng thì mua, cũng không biết là hàng thật hay hàng giả. Nhưng mua về mặc, giặt mấy hôm, nó sờn những đường chỉ, không được đẹp như lúc đầu mình mua….”.

Người mua chịu thiệt một vài sản phẩm, nhưng với các doanh nghiệp chân chính, thiệt hại là sự bào mòn uy tín lâu năm. Anh Nguyễn Thành Nam, đại diện một doanh nghiệp có sản phẩm bị làm giả bức xúc cho biết:

“Hàng giả không chỉ lấy đi doanh thu, thị phần của chúng tôi mà quan trọng nhất là lấy đi niềm tin của khách hàng đối với doanh nghiệp. Sản phẩm làm giả nếu như không được kiểm soát vấn đề về chất lượng, về an toàn thì có thể nguy cơ gây cháy nổ. Khách hàng gặp phải những tình huống như vậy, họ có thể nghi ngờ đó là chất lượng của sản phẩm chính hãng. Từ đó họ quay lại, phản hồi, khiếu nại với chúng tôi. Chỉ cần một sự việc như vậy xảy ra sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín hơn 60 năm mà chúng tôi đã gây dựng….”.

Ông Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia khẳng định:

“ Tiếp tục thực hiện công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cũng như xâm phạm sở hữu trí tuệ trong thời gian tới, các cơ quan thực thi của các bộ, ngành, thành viên triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm: Căn cứ vào nhiệm vụ được giao, chủ động đánh giá tình hình, nhận diện những vấn đề nổi cộm phức tạp, xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch kiểm tra, hậu kiểm, điều tra phát hiện xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm. Tập trung lực lượng phương tiện biện pháp đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu cầm đầu, đường dây ổ nhóm phức tạp nhằm răn đe và phòng ngừa chung. Cụ thể, chúng ta phải chủ động xây dựng và tổ chức triển khai kế hoạch cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027….”

Từ nay đến hết năm và dịp Tết Nguyên đán 2027, các lực lượng chức năng sẽ tiếp tục bám sát địa bàn, kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng trọng điểm như ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới, thực phẩm giả và các hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ. Cuộc chiến chống hàng giả, hàng lậu không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan nhà nước, mà đòi hỏi sự chung tay, tỉnh táo từ mỗi người tiêu dùng và tinh thần thượng tôn pháp luật của cộng đồng doanh nghiệp để xây dựng một thị trường phát triển bền vững./.