Thủy điện tích năng được vận hành theo nguyên tắc bơm nước từ hồ chứa bên dưới lên hồ chứa được xây dựng trên đỉnh núi, có độ cao chệnh lệnh lớn, sau đó xả nước chạy máy phát điện. Tua bin nhà máy thủy điện tích năng vận hành hai chiều, một chiều bơm nước lên hồ chứa, đảo chiều quay ngược lại để phát điện. Khi hệ thống thủy điện tích năng vận hành, lượng nước được tuần hoàn giữa hai hồ chứa không bị hao hụt, không ảnh hưởng tới lưu lượng nước khu vực hạ du, đây cũng chính là tính ưu việt lớn nhất của thủy điện tích năng.
Dự án Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái chính thức triển khai từ tháng 3/2025, dự kiến phát điện tổ máy số 1 vào cuối năm 2029, hoàn thành 4 tổ máy vào năm 2030. Thủy điện tích năng có đặc thù toàn bộ hệ thống đường ống dẫn nước và trung tâm nhà máy đều được làm ngầm trong lòng núi. Nhà máy có kích thước hơn 200 m2, chiều cao cột nước phát điện hơn 400m, với 2 đường hầm áp lực tổng chiều dài hơn 1.700m, đường kính 7,5m, trong đó giếng đứng điều áp với chiều cao gần 500m, việc thi công thủy điện tích năng khó khăn hơn nhiều so với thủy điện bình thường. Trung tá Lê Đình Lam, Tổng công ty xây dựng Lũng Lô, Bộ Quốc phòng, Giám đốc điều hành liên danh Thủy điện tích năng Bác Ái, cho biết:
Hạng mục tháp điều áp rất khó khăn, đây là tháp điều áp lớn nhất Việt Nam đến thời điểm này, cao 493 m. Thi công tháp điều áp thẳng đứng như một cái giếng với đường kính 8 m2 như vậy thì bắt buộc phải chia làm 2 đoạn, mở đường hầm vào chính giữa. Sau đó dùng khoan vào điểm giữa rồi khoan lên và khoan xuống.
Là đơn vị phụ trách thi công các tuyến đường của dự án, Đại tá Hoàng Ngọc Tươi, Giám đốc Ban điều hành, Chỉ huy trưởng dự án Binh đoàn 12, Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn, Bộ Quốc phòng, cho biết: Dự án này chỉ được phép sử dụng diện tích rừng dưới 50 ha, vì vậy nên nhiều tuyến đường vận tải đều phải làm ngầm trong lòng núi để tránh không ảnh hưởng đến rừng, đảm bảo cam kết về môi trường theo quy định.
Đối với Công ty Tường Sơn thực hiện chính là thi công các tuyến đường, năm 2025 thời tiết bất lợi mưa kéo dài nên thi công gặp khó khăn. Sau khi kết thúc mưa thì chúng tôi cũng triển khai đồng loạt các mũi thi công, đến thời điểm hiện tại tiến độ cũng đảm bảo theo yêu cầu.
Dự án Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái chính thức được phê duyệt vào năm 2009, Ban Quản lý dự án Điện 3, đại diện chủ đầu tư Tập đoàn điện lực Việt Nam đã tiến hành lập dự án kỹ thuật, khảo sát, thiết kế, điều kiện địa chất, giải pháp an toàn công trình, các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường..
Để nâng cao hiệu quả, tiết kiệm chi phí cho dự án, cùng với việc thi công hệ thống hồ thủy lợi Tân Mỹ, Ban Quản lý dự án điện 3 đã sớm phối hợp với ngành nông nghiệp hoàn thành xây dựng hệ thống cụm hầm cửa xả đáy của nhà máy từ năm 2021, qua đó đã tiết kiệm được gần 1.000 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Ông Chế Quang Tân, Ban Quản lý dự án điện 3, Tập đoàn điện lực Việt Nam, cho biết:
Khi hồ Tân Mỹ chuẩn bị tích nước thì dự án cũng phải hoàn thành cụm cửa xả để đồng bộ với hệ thống thủy lợi Tân Mỹ. Khi mực hồ dâng lên nếu chúng ta chưa triển khải thì chi phí sẽ tốn kém thêm vài trăm đến nghìn tỷ đồng. Ban QLDA cũng đã chủ động với BQLDA hồ Tân Mỹ tiến hành đồng bộ.
Dự án Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái được xây dựng tại hồ thủy lợi Tân Mỹ, xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hoà, thuộc lưu vực sông Cái, có dung tích trên 200 triệu m3. Theo tính toán, khi vận hành Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái sẽ sử dụng khoảng 9 triệu m3/ khoảng 7 giờ/ngày. Theo nghiên cứu, khảo sát với điều kiện tự nhiên tại khu vực hồ thủy lợi Tân Mỹ hoàn toàn có thể xây thêm từ 2 đến 3 nhà máy thủy điện tích năng. Trong tương lai khu vực xã Bắc Ái Tây sẽ trở thành trung tâm điện lực tầm cỡ tại khu vực Nam Trung Bộ, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng cho hệ thống điện quốc gia. Ông Phạm Thanh Hoài, Giám đốc Ban Quản lý dự án Điện 3, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, cho biết:
Việc phát triển năng lượng tái tạo ở khu vực này rất có tiềm năng. Các dự án có thời gian triển khai tương đối ngắn sẽ sớm sẽ góp phần ổn định an ninh năng lượng nói chung, giảm công suất của các nhà máy thủy điện và nhiệt điện, khi đó nhà máy nhiệt điện sẽ chạy nền. Việc sớm đưa nhà máy thủy điện tích năng vào thì sẽ giúp điều hành hệ thống điện linh hoạt, sẽ hấp thụ các nguồn điện trong những lúc dư thừa và phát bổ sung phù đỉnh cho toàn hệ thống.
Khi phát triển các dự án thủy điện tích năng sẽ góp phần cho mục tiêu chuyển đổi xanh, phát triển bền vững của Tập đoàn điện lực Việt Nam. Qua đó khẳng định việc thực hiện cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị chống biến đổi khí hậu (COP26).
Bình luận