Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ công tác những tháng cuối năm 2026 của Cục Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ chỉ đạo các đơn vị chức năng đánh giá kết quả thực hiện mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III và mở rộng thí điểm triển khai tại một số đơn vị hải quan quản lý cửa khẩu đường bộ, đường không. Đây là niềm vui, niềm vinh dự và là sự động viên khích lệ xứng đáng đối với Chi cục Hải quan khu vực III, đơn vị được đánh giá là luôn đi trước, dẫn đầu, thí điêm thực hiện thành công những mô hình mới của ngành Hải quan trong nhiều năm qua.

Sau hơn 2 tháng triển khai thí điểm thông quan tập trung, tỉ lệ số hoá chứng từ đã tăng từ 78,7% lên đến 86,3%. Hệ thống đối chiếu tự động đang giảm đáng kể thao tác thủ công, không chỉ giúp thông quan hàng hoá nhanh chóng hơn, thông suốt hơn, mà còn đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước trên cơ sở quản lý rủi ro. Ngành Hải quan cũng sẽ tiếp tục rút kinh nghiệm và hoàn thiện mô hình này để mở rộng áp dụng tại nhiều Chi cục Hải quan.

Theo bà Nguyễn Thị Hải Nam, Trưởng phòng xuất nhập khẩu, Công ty TNHH Một thành viên THNT, trước đây, để hoàn thành thủ tục cho một lô hàng xuất nhập khẩu, doanh nghiệp phải cử nhân viên chạy khắp 4 cửa khẩu khác nhau, giờ đây tất cả thủ tục khai hải quan chỉ gói gọn tại một điểm duy nhất. Sự thay đổi này đã giúp doanh nghiệp giảm nhân sự và chi phí tuân thủ.

Bà Nhâm Thị Lương, Trưởng ban Hải quan và Thuận lợi hoá thương mại của Hiệp hội Logistisc Hải Phòng cho biết: "Tất cả các đầu mối được quy về một điểm làm thủ tục thông quan hàng hoá, tháo gỡ kịp thời cho doanh nghiệp cũng như là đồng nhất, đồng bộ về quy trình thủ tục trên cơ sở đó doanh nghiệp cũng dễ dàng trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật"

Việc số hoá toàn bộ giấy tờ và chuyển sang làm việc trên môi trường điện tử đã tạo ra một quy trình phi giấy tờ đúng nghĩa. Doanh nghiệp và cán bộ hải quan xử lý hồ sơ xuất nhập khẩu hàng hoá không cần phải gặp mặt trực tiếp, không chỉ triệt tiêu hoàn toàn những tiêu cực phát sinh mà còn giúp chuẩn hoá quy trình làm việc. Thông qua việc tập trung xử lý hồ sơ tại đội thông quan, đã giúp giảm áp lực cho hải quan các cửa khẩu vốn đang quá tải vì phải giảm nhân sự khi thực hiện tinh giản bộ máy. Ông Trần Mạnh Cường, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực III cho biết: "Số lượng biên chế nghỉ theo 178 của chúng tôi đạt đến 20%, trong khi khối lượng công việc lại tăng 25%, đây là một áp lực đòi hỏi cơ quan Hải quan phải đổi mới về phương pháp cách thức làm việc. Khi triển khai hệ thống mới này cũng sẽ hỗ trợ cho cán bộ công chức hải quan trong quá trình làm thủ tục rất nhiều, nâng cao được hiệu suất làm việc, giảm thiểu được sai sót, nâng cao độ chính xác của cán bộ công chức trong quá trình làm thủ tục"

Sau hơn 2 tháng vận hành mô hình thông quan tập trung, Cục Hải quan nhận định: không chỉ là sự thay đổi về địa điểm hay phương thức xử lý hồ sơ hải quan, mà là sự thay đổi căn bản về mô hình quản lý hải quan. Mô hình đã kiểm chứng tính đúng đắn của chủ trương đổi mới. Đội Thông quan tập trung, thuộc Chi cục Hải quan khu vực III, đơn vị trực tiếp thực hiện đã chấp nhận xử lý khoảng 50.000 tờ khai hải quan, giảm thời gian thông quan đối với tờ khai luồng vàng từ 12% đến 19% so với trước. Ông Nguyễn Bắc Hải, Phó trưởng Ban giám sát quản lý về Hải quan, Cục Hải quan nêu quan điểm: "Sẽ có đánh giá cụ thể mẫu mô hình này để tìm ra những điểm mạnh, những điểm chưa được để từ đó giúp kinh nghiệm cũng như phải hoàn thiện quy trình thủ tục, nghiên cứu các loại hình hàng hoá xuất nhập khẩu. Cửa khẩu nào phù hợp với thông quan tập trung thì sẽ tiến hành mở rộng thêm một số địa bàn"

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hệ thống thông quan tập trung cần phải tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp các công nghệ hỗ trợ cho doanh nghiệp và cán bộ Hải quan để nâng cao hiệu quả làm việc giảm thiểu sai sót.