Là đơn vị mới thành lập với 7 thành viên, liên kết cùng 22 hộ dân trong vùng nguyên liệu, HTX Chè Búp Ngọc, xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên đã lựa chọn hướng đi khá mạnh dạn: đầu tư công nghệ ngay từ những ngày đầu sản xuất. Không chỉ trang bị máy móc, thiết bị phục vụ chế biến, hợp tác xã còn xây dựng phòng thí nghiệm riêng để kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Cách làm này giúp HTX kiểm soát tốt hơn chất lượng từ vùng nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu chè địa phương. Chị Trần Thị Trang, Giám đốc HTX Chè Búp Ngọc, xã Phú Thịnh chia sẻ:

“Hợp tác xã đã đầu tư nhiều máy móc, thiết bị hiện đại như máy sấy thăng hoa, các dòng máy sao chè thế hệ mới và hệ thống kho lạnh bảo quản. Mục tiêu là giữ được hương vị tinh túy nhất của chè Thái Nguyên. Bên cạnh đó, các thành viên luôn chủ động cập nhật kiến thức mới, ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất để tạo ra những sản phẩm chè có chất lượng cao nhất phục vụ người tiêu dùng.”

Không chỉ trong khâu chế biến, khoa học kỹ thuật cũng đang đi vào từng luống chè, từng quy trình chăm sóc. Tại HTX Chè Công Tâm Minh Đức, phường Phúc Thuận, các thiết bị quan trắc thời tiết, cảm biến độ ẩm đất và hệ thống tưới tự động được đưa vào sử dụng đồng bộ. Nhờ đó, người sản xuất có thể theo dõi sát điều kiện sinh trưởng của cây chè, chủ động chăm sóc, tiết kiệm nhân công và giảm chi phí. Theo anh Thạch Thọ Công, Giám đốc HTX Chè Công Tâm Minh Đức, việc đưa công nghệ vào sản xuất không chỉ giúp HTX thích ứng tốt hơn với thời tiết, biến đổi khí hậu mà còn tạo nền tảng để phát triển nông nghiệp thông minh.

“Để nâng cao giá trị cây chè, tôi đã ứng dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Từ khâu chăm sóc, chúng tôi sử dụng trạm quan trắc thời tiết để theo dõi các điều kiện khí hậu, giúp chủ động hơn trong sản xuất. Hợp tác xã cũng đầu tư hệ thống tưới tự động, tiết kiệm nhân công và nâng cao hiệu quả chăm sóc cây chè. Trong chế biến, việc sử dụng máy sao, máy vò hiện đại giúp giảm chi phí lao động, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, các sản phẩm chè cũng được đưa lên các sàn thương mại điện tử, giúp tiếp cận khách hàng thuận lợi hơn.”

Là vùng chè đặc sản nổi tiếng của Thái Nguyên với diện tích trên 1.300 ha, xã Tân Cương những năm gần đây cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Các hợp tác xã, tổ hợp tác và người trồng chè thường xuyên được tham gia các lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, từng bước thay đổi phương thức canh tác theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững. Cùng với việc áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến, nhiều cơ sở sản xuất đã đầu tư máy sao, máy vò, thiết bị chế biến hiện đại, đồng thời đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Điều này giúp sản phẩm chè Tân Cương tiếp cận thị trường rộng hơn, nâng cao giá trị kinh tế và thu nhập cho người dân. Ông Nguyễn Ngọc Tân, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Cương cho biết:

“Hội Nông dân xã đã tổ chức nhiều lớp tập huấn nhằm chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ chè trên địa bàn. Qua các lớp tập huấn, nhận thức cũng như khả năng tiếp cận khoa học công nghệ của hội viên được nâng lên rõ rệt. Người dân đã chủ động hơn trong việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, qua đó tạo ra những sản phẩm chè có chất lượng ngày càng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường.”

Nghị quyết số 11 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về phát triển ngành chè giai đoạn 2025 - 2030 xác định rõ mục tiêu nâng cao giá trị cây chè thông qua đổi mới phương thức sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong toàn chuỗi giá trị. Đây được xem là hướng đi quan trọng để chè Thái Nguyên nâng cao năng suất, chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và tăng sức cạnh tranh trên thị trường. 

Thực hiện mục tiêu này, ngành nông nghiệp tỉnh đang tập trung hỗ trợ người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; hướng tới nền sản xuất chè hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường. Ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh:

“Từ những mục tiêu, định hướng của Nghị quyết 11, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cũng như người sản xuất chè; tổ chức sản xuất theo các quy trình tiên tiến, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm gắn với chế biến sâu, hình thành các sản phẩm chè đặc trưng có chất lượng cao, thân thiện với môi trường. Đồng thời, tăng cường chuyển giao khoa học công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường; ứng dụng các quy trình công nghệ hiện đại trong sản xuất, sơ chế, chế biến và bảo quản nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm chè Thái Nguyên.”

Từ những phòng thí nghiệm nhỏ trong hợp tác xã, hệ thống tưới tự động trên nương chè đến việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, người làm chè Thái Nguyên đang từng bước thay đổi cách sản xuất và tiếp cận thị trường. Khoa học kỹ thuật không làm mất đi hương vị truyền thống của chè Thái Nguyên, mà đang trở thành công cụ để gìn giữ, nâng tầm và lan tỏa giá trị ấy xa hơn. Đây là nền tảng quan trọng để chè Thái Nguyên phát triển bền vững, tiếp tục khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước và từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế./.

Công Luận/VOV Đông Bắc