Doanh nghiệp khát vốn đổi mới công nghệ

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và áp lực từ các tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG), nhiều doanh nghiệp trên địa bàn Đồng Nai đã chủ động tìm hướng đi mới bằng việc ứng dụng khoa học - công nghệ, cải tiến dây chuyền sản xuất và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Điển hình như Công ty Cổ phần Công nghệ Thực phẩm Đất Việt, tại phường Chơn Thành, TP.Đồng Nai (trước là thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước), thay vì sản xuất cà phê theo phương pháp rang xay truyền thống, ông Dương Minh Tâm - chuyên gia nghiên cứu kiêm Giám đốc sản xuất của công ty đã nghiên cứu và đưa ra thị trường dòng cà phê siêu âm NBi Coffee và mật ong lượng tử EZ.

Ông Dương Minh Tâm cho biết, cà phê siêu âm là sản phẩm được xử lý bằng công nghệ sóng siêu âm nhằm loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng và các vi sinh vật gây hại còn tồn lưu sau thu hoạch mà hoàn toàn không sử dụng hóa chất bổ sung, giữ trọn hương vị nguyên bản của hạt cà phê.

Đến nay, dòng sản phẩm cà phê NBi Coffee đã đáp ứng nhiều tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe của quốc tế như ISO 22000:2018, HACCP, GMP Food. Sản phẩm cũng được Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam công nhận là Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam, đồng thời đề tài nghiên cứu cà phê siêu âm của đơn vị đã xuất sắc đoạt Giải thưởng Khoa học Kỹ thuật TP.HCM lần thứ 28.

Ông Tâm cho rằng, trước bối cảnh cạnh tranh gay gắt, đổi mới công nghệ là bài toán sống còn để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường.

"Việt Nam là cường quốc về sản lượng nông nghiệp, nhưng trước đây do hạn chế về khoa học - kỹ thuật nên chúng ta chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô. Hiện nay, khi đã làm chủ được công nghệ, chúng tôi hướng mạnh sang chế biến chuyên sâu. Để làm được điều này, bên cạnh nền tảng kỹ thuật, doanh nghiệp cần một chiến lược kinh doanh bài bản. Chiến lược 10 năm của chúng tôi bắt đầu từ việc khai thác 3 giá trị cốt lõi: ứng dụng khoa học công nghệ, quản trị 4.0 và chủ động vùng nguyên liệu; từ đó tạo dựng 4 trụ cột vững chắc để khẳng định thị phần trong nước và vươn tầm quốc tế."

Cùng chung niềm đam mê sáng tạo, ông Nguyễn Văn Khỏe, Giám đốc Công ty Công nghệ Nhiệt Mặt Trời, phường Long Bình, TP.Đồng Nai (trước đây là TP.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai), đã có 12 năm gắn bó với ngành thiết bị công nghệ. Trăn trở trước thực trạng các đô thị lớn liên tục bị ngập sâu mỗi khi mưa lớn, ông Khỏe đã dành nhiều thời gian nghiên cứu mô hình chống ngập đô thị thế hệ mới.

Mô hình đã hoàn thiện hồ sơ đăng ký sáng chế và được mang đi giới thiệu tại nhiều triển lãm, hội chợ công nghệ nhằm tìm kiếm đối tác đưa vào ứng dụng thực tế.

Ông Khỏe kỳ vọng giải pháp này sẽ gợi mở thêm một hướng đi mới cho chính quyền và các cơ quan chức năng trong bài toán quản lý đô thị.

Tuy nhiên, đằng sau những sáng kiến giàu tiềm năng ấy lại là bài toán tài chính đầy cam go. Dù khẳng định đổi mới sáng tạo là yếu tố sinh tồn giúp doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh, ông Khỏe thẳng thắn chỉ ra rằng các nhà nghiên cứu tư nhân hiện đang gặp rất nhiều rào cản khi tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, khiến doanh nghiệp rơi vào cảnh phải "tự bơi".

"Để nghiên cứu và hoàn thiện một giải pháp công nghệ đòi hỏi kinh phí rất lớn. Nếu không có nguồn tài chính nghiên cứu đầu tư thì sản phẩm khó có thể ra đời và đưa ra thị trường. Do đó, doanh nghiệp rất cần Nhà nước hỗ trợ bằng các chính sách tín dụng ưu đãi với cơ chế đủ “thoáng” và dễ tiếp cận. Thực tế hiện nay, vốn vay ngân hàng của chúng tôi chịu lãi suất lên tới mười mấy phần trăm, thậm chí có những thời điểm cấp bách để duy trì nghiên cứu, tôi phải vay nóng qua thẻ tín dụng."

Tăng cường cơ chế hỗ trợ và kết nối nguồn lực

Trước những trăn trở của cộng đồng doanh nghiệp, lãnh đạo TP.Đồng Nai cùng đại diện các sở, ngành khẳng định địa phương luôn lắng nghe, đồng hành và xem sự thành công của doanh nghiệp chính là động lực phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Thành phố Đồng Nai đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược dài hạn. Địa phương định hướng trở thành trung tâm phát triển đa chức năng của vùng Đông Nam Bộ, dẫn đầu trong các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, hàng không, logistics, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, hạ tầng số và đổi mới sáng tạo – gắn liền với lợi thế đô thị sân bay quốc tế Long Thành.

Trong giai đoạn 2026- 2030, thành phố đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức hai con số, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP đạt 15–17% vào năm 2026 và nâng lên tối thiểu 30% vào năm 2030.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, thành phố Đồng Nai đẩy mạnh triển khai mô hình hợp tác "4 nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp - Tổ chức R&D), đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ để giải quyết các bài toán lớn về Dữ liệu lớn (Big Data), AI, tự động hóa và nhà máy thông minh (Smart Factory).

Thành phố quyết tâm đưa Đồng Nai vào nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII), hỗ trợ phát triển ít nhất 20 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thương mại hóa thành công 60 sản phẩm công nghệ.

Tại các diễn đàn công nghệ lớn, ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP.Đồng Nai nhấn mạnh, chính quyền thành phố sẽ chỉ đạo các sở, ngành phối hợp cùng hệ thống ngân hàng trên địa bàn nghiên cứu cơ chế đặc thù, đa dạng hóa các kênh vốn vay ưu đãi cho mục tiêu chuyển đổi số và sản xuất xanh.

"Với tinh thần 3 thật“Bài toán thật, giải pháp thật, hiệu quả thật" tôi đề nghị các cơ quan, đơn vị, cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia và nhà khoa học tập trung trao đổi, hiến kế, đề xuất những giải pháp cụ thể có tính khả thi cao. Chính quyền thành phố cam kết luôn đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi và kịp thời tháo gỡ khó khăn theo thẩm quyền để nhanh chóng đưa các sáng kiến khoa học - công nghệ đi vào thực tiễn."

Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đồng Nai đang tích cực rà soát, tinh gọn các thủ tục hành chính liên quan đến Quỹ phát triển khoa học và công nghệ; đồng thời phát huy vai trò cầu nối hiệu quả giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức tài chính nhằm hỗ trợ định giá tài sản trí tuệ và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Đổi mới sáng tạo chưa bao giờ là con đường dễ dàng, nhất là đối với các doanh nghiệp tư nhân còn mỏng về lực và thiếu về vốn. Thế nhưng, khi những "bài toán thật" từ thực tiễn sản xuất tìm được "lời giải thật" từ cơ chế, chính sách, nguồn năng lượng sáng tạo sẽ được giải phóng hoàn toàn.

Sự chủ động đồng hành, tiếp sức kịp thời từ chính quyền Đồng Nai không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua rào cản tài chính trước mắt, mà còn là động lực để cộng đồng doanh nghiệp địa phương tự tin bứt phá, đóng góp tích cực vào mục tiêu chuyển đổi số và phát triển bền vững của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam./.

Thiên Lý/VOV TP.HCM