Giữa những ngày miền Trung, Tây Nguyên nắng như đổ lửa, nền nhiệt khí tượng dao động khoảng hơn 40⁰C nhưng nhiệt độ cộng hưởng ngoài trời và tại các trạm biến áp còn cao hơn rất nhiều. Nhu cầu điện tăng cao, phụ tải hệ thống điện liên tục lập các đỉnh mới. Để đảm bảo cho dòng điện được an toàn, thông suốt, hàng nghìn kỹ sư, công nhân của các Công ty Truyền tải điện 2, Truyền tải điện 3 vẫn chia ca/kíp, miệt mài ứng trực 24/24 giờ mỗi ngày. Họ quyết tâm giữ vững “trục xương sống” huyết mạch của hệ thống truyền tải điện Quốc gia nhằm giải tỏa tối đa công suất của các nhà máy điện năng lượng tái tạo, các trung tâm năng lượng lớn, liên kết lưới điện 3 miền để truyền tải hàng nghìn MW điện ra Bắc, góp phần quan trọng đảm bảo điện cao điểm mùa khô năm 2026. 

“Nhiệm vụ chủ yếu của Trạm biến áp 220kV Vân Phong là truyền tải các nguồn năng lượng tái tạo ở khu vực tỉnh Khánh Hòa gồm các nhà máy điện như mặt trời Long Sơn, Cao Vạn Ninh và các nhà máy NLTT của phía lưới 110kV được đưa vào các Trạm 110kV của Điện lực và được truyền tải trên các đường dây 110kV về đến Trạm 220kV Vân Phong. Và đường truyền tải thì từ NLTT sẽ được truyền tải hết lên lưới của Quốc gia, thì đi các đường dây - thứ nhất là các đường 220kV đi vào trạm 500kV Vân Phong, về Trạm 220kV Nha Trang, Trạm 220kV Vạn Ninh và chuyển xuống phía 110kV gồm các Trạm của Điện lực là Ninh Hòa, Ninh Thủy và Vạn Ninh 2…”. Kỹ sư Nguyễn Duy Trung - Tổ trưởng Tổ thao tác lưu động Vân Phong chia sẻ về tầm quan trọng của Trạm biến áp 220kV Vân Phong kể từ khi đi vào vận hành cuối năm 2020 đến nay.

Do đặc thù nguồn điện tái tạo ở đây chủ yếu là điện mặt trời phát công suất lớn vào ban ngày, lại chưa được lắp pin lưu trữ (BESS) nên các công tác bảo dưỡng, thí nghiệm thiết bị chủ yếu được bố trí thực hiện vào ban đêm - khi các nhà máy điện mặt trời dừng phát nhằm ưu tiên tối đa việc giải tỏa công suất của nhà máy để gia tăng lượng điện cho hệ thống. Thế nhưng, việc làm đêm của người lao động truyền tải điện lại không hề dễ dàng, dù đã chia 3 ca 4 kíp hay 3 ca 5 kíp. Do nhân lực có hạn - mà khu vực Nam miền Trung, Tây Nguyên thời gian này nắng nóng, nhiệt độ cao, nguy cơ cháy rừng cũng rất cao - nên đa số người lao động đều phải tăng ca. Vừa làm ca ngày, thời gian nghỉ ngơi ít, lại tăng ca về đêm “lệch” giờ sinh học nên nguy cơ mất an toàn rất cao.

Ông Trần Quảng Ngãi - Phó Truyền tải điện Khánh Hoà (Công ty Truyền tải điện 3 - PTC3) cho biết thực tế: "Việc phải cắt điện để thi công sửa chữa, bảo dưỡng thay thế các thiết bị chúng tôi phải thực hiện vào ban đêm. Các công việc nặng nhọc làm trên các cột điện cao, nhiều mạch thì tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các lực lượng tham gia thi công. Ngoài ra, việc thi công vào ban đêm cũng phát sinh các chi phí về nhân lực thi công phải tăng cao hơn, rồi chi phí về phương tiện vận chuyển chiếu sáng cũng như các thiết bị phục vụ cho công tác thực hiện vào ban đêm cũng gây thêm tốn kém và khó khăn cho đơn vị quản lý, vận hành".

Hiện nay, tổng số nhà máy điện đấu nối vào lưới truyền tải do Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) quản lý, vận hành là 106 nhà máy, với tổng công suất gần 17.287MW, trong đó hơn 7.000MW từ năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời). Trong 5 tháng đầu năm 2026, các tuyến đường dây 220-500kV đi qua khu vực Nam miền Trung và Tây Nguyên (bao gồm các tỉnh Gia Lai, Đăk Lắk, Lâm Đồng, Khánh Hoà) đã ghi nhận số lần xuất hiện tình trạng đầy tải và quá tải tăng đột biến. Các đơn vị Truyền tải điện đang đối mặt với “thử thách kép” khi vừa phải đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao, vừa bảo đảm vận hành an toàn trong điều kiện tỷ trọng nguồn điện tái tạo ngày càng lớn, gây áp lực đáng kể cho công tác điều độ hệ thống.

Thực tế nhu cầu điện các tỉnh miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên đã tăng rất cao ở thời điểm cuối tháng 5, đầu tháng 6, và dự báo sẽ tiếp tục tăng cao trong các tháng cao điểm mùa khô - khả năng kéo dài đến hết tháng 8. Bất kỳ sự cố nào xảy ra trên lưới điện 500kV đều có thể gây ảnh hưởng lan rộng, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.

Ông Huỳnh Quang Thịnh, Phó Giám đốc PTC3 cho biết, đơn vị đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ để bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, liên tục, ổn định, hiệu quả, đặc biệt là khai thác tối đa nguồn NLTT lên lưới điện Quốc gia: "Thứ nhất, chúng tôi đã cùng với các chủ đầu tư của các nhà máy năng lượng tái tạo cũng như các cơ quan chính quyền địa phương từ Sở Công thương, Phóng an ninh kinh tế ngồi lại họp và tổ chức các hội thảo chuyên ngành để đề xuất ra kế hoạch, phương thức vận hành; rà soát và phân định trách nhiệm các bên. Qua các buổi phối hợp trong công tác quản lý vận hành thì chúng tôi cũng đã thống nhất chung các giải pháp, từ khâu cắt điện, bảo trì, bảo dưỡng và kế hoạch triển khai thực hiện, qua đó đã phối hợp tốt trong thời gian qua"

PTC3 cũng đã tăng cường việc thực hiện theo các quy định an toàn cho người lao động. "Trước khi lên làm công tác trên lưới chúng tôi cũng đã tổ chức kiểm tra định kỳ sức khỏe đảm bảo an toàn. Đồng thời, hạn chế những công việc nặng nhọc, những việc cần phải kỹ thuật chuyên môn cao, có nguy cơ mất an toàn thì chúng tôi hạn chế làm những công việc đó trong đêm và sẽ phối hợp với các chủ đầu tư, các cơ quan điều độ để dịch chuyển sang một thời gian phù hợp nhất, để đảm bảo khối lượng công việc bảo trì, bảo dưỡng cũng như đảm bảo an toàn cho con người và thiết bị trong quá trình vận hành của lưới điện" - ông Huỳnh Quang Thịnh cho biết thêm.

Ông Nguyễn Hoài Đông - Trưởng phòng quản lý điện của các NMĐ mặt trời thuộc Tập đoàn KN-Holding (doanh nghiệp có 3 nhà máy hoạt động với tổng công suất 200MW) ghi nhận, đánh giá cao công tác phối hợp của các đơn vị điều độ và vận hành lưới điện đã giúp cho các nhà máy điện tái tạo được huy động cao. "Để phát được công suất lên lưới tốt thì cần có sự phối hợp giữa các bên. Nhà máy điện của chúng tôi được kết nối qua Trạm biến áp 220kV Vân Phong thuộc Công ty Truyền tải điện 3. Trong công tác quản lý vận hành thì hai bên thường xuyên, tích cực chia sẻ với nhau những thông tin về vận hành lưới điện cũng như là công tác lập kế hoạch. Trong công tác lập kế hoạch thì các bên thường xuyên, bắt buộc phải trao đổi và thống nhất kế hoạch của từng phía và đi đến thống nhất kế hoạch chung, đảm bảo thời gian cắt điện, bảo dưỡng, bảo trì, xử lý thiết bị, bảo đảm trong thời gian cắt điện ít nhất và đảm bảo chất lượng cũng như khối lượng đề ra".

Cả nước đang trong thời gian cao điểm của mùa khô. Việc quản lý, vận hành an toàn, liên tục và hiệu quả hệ thống truyền tải điện Quốc gia góp phần quan trọng vào đảm bảo điện cho phát triển kinh tế và đời sống của người dân. Vì thế, các đơn vị trong Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia cũng như Công ty Truyền tải điện 3 đã xây dựng nhiều phương án ứng phó với các tình huống cực đoan trong vận hành hệ thống. Tăng cường ứng dụng công nghệ UAV gắn thiết bị chuyên dụng để phát hiện, xử lý nhanh các sự cố. Trong suốt cao điểm mùa khô từ tháng 4 đến tháng 7, các đơn vị duy trì chế độ trực 24/24, bảo đảm đủ lực lượng, vật tư và phương tiện xử lý nhanh mọi tình huống; Lực lượng ứng trực luôn được duy trì ở mức cao, kể cả trong các ngày nghỉ, ngày lễ./.

Nguyên Long