Hội nghị nhằm đánh giá kết quả triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trao đổi các giải pháp huy động nguồn lực tài chính, ứng dụng công nghệ và tăng cường phối hợp để đưa các giải pháp tiết kiệm năng lượng vào thực tiễn. 

       Nghe âm thanh tại đây:

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương cho biết, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3) đặt mục tiêu tiết kiệm từ 8 đến 10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc trong cả giai đoạn. Qua hơn nửa chặng đường triển khai, Chương trình đã góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực quản lý và thúc đẩy áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng tại nhiều ngành, địa phương và doanh nghiệp. Kết quả tỉ lệ tiết kiệm điện toàn quốc đã đạt hơn 2% hàng năm trong giai đoạn 2020-2025; Tỉ lệ tổn thất điện năng đã giảm từ 7,47% vào năm 2017 xuống 6,00% năm 2025.

Nhấn mạnh “sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải và thúc đẩy phát triển bền vững; Mỗi đơn vị năng lượng tiết kiệm được không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống cung ứng năng lượng và nguồn lực của toàn xã hội” ông Đặng Hải Dũng quả quyết, tiềm năng tiết kiệm năng lượng, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp vẫn còn lớn và có nhiều cơ hội để hiện thực hóa mục tiêu TKNL mà chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3) đã đề ra:

"Bên cạnh những thách thức, khó khăn thì cũng có rất nhiều cơ hội. những xu hướng mới có thể hỗ trợ, đem lại hiệu quả tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là các công nghệ mới, AI, Big Data… nó sẽ ảnh hưởng đến công tác quản lý năng lượng của chúng ta theo luật như thế nào, rồi những thay đổi từ những quy định mới đặt áp lực lên các doanh nghiệp…  đòi hỏi chúng ta sẽ phải thay đổi một cách toàn diện trong tất cả các lĩnh vực". 

Một trong những điểm nghẽn là nhiều dự án đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu cao, thời gian hoàn vốn dài và doanh nghiệp khó tiếp cận các nguồn tín dụng phù hợp. Do đó, việc hoàn thiện mô hình Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là một trong những hướng quan trọng để tháo gỡ điểm nghẽn về vốn. Quỹ được kỳ vọng tạo thêm công cụ hỗ trợ các dự án tiết kiệm năng lượng có tiềm năng, đồng thời huy động sự tham gia của ngân hàng, tổ chức tài chính và khu vực tư nhân. Cùng với đó, các cơ chế quản trị cần bảo đảm công khai, minh bạch, lựa chọn đúng dự án và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Hội nghị cũng tập trung làm rõ vai trò của công nghệ trong nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Các giải pháp số, IoT và trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, phát hiện bất thường, dự báo nhu cầu và tối ưu hóa vận hành. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc ứng dụng công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp với quy mô và bảo đảm hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Thanh Quang – Phó Giám đốc Sở Công Thương Đà Nẵng, cho rằng: "Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là tiết kiệm được bao nhiêu năng lượng mà quan trọng hơn là làm thế nào để biến hiệu quả năng lực trở thành một ý tố cao thành của năng lực cạnh tranh, của năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng. Chúng ta cần chuyển mạnh từ cách tiếp cận vận động tuyên truyền sang cách tiếp cận quản trị năng lượng hiện đại; từ những giải pháp tiết kiệm đơn lẻ sang các chương trình đầu tư đồng bộ; từ thay đổi hành vi sang đổi mới công nghệ; từ tiết kiệm năng lượng ở từng cơ sở sang tối ưu hóa sử dụng năng lượng ở quy mô ngành, đô thị và toàn nền kinh tế. Trong quá trình đó, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, hệ thống quản lý năng lượng thông minh, đo đếm và phân tích dữ liệu thời gian thực sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng. Đây chính là những công cụ giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý đo lường chính xác hơn, dự báo tốt hơn và ra quyết định sử dụng năng lượng hiệu quả hơn".

Để biến tiềm năng thành kết quả thực tế, Hội nghị cũng đặt yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, địa phương, ngành điện, tổ chức tài chính, chuyên gia và doanh nghiệp. Các địa phương cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; doanh nghiệp chủ động đầu tư thiết bị hiệu suất cao, xây dựng dự án và ứng dụng công nghệ; các ngân hàng, quỹ và tổ chức tư vấn phát triển sản phẩm phù hợp.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định không chỉ là giải pháp giảm chi phí cho doanh nghiệp, mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Nguyên Long