Tại Đồng Nai, lĩnh vực này được đặt trong mối liên hệ với sản xuất công nghiệp, logistics, nông nghiệp và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tuy nhiên, từ tiềm năng đến một mô hình kinh tế hiệu quả vẫn cần những bước đi thận trọng, bắt đầu bằng nhu cầu thực tế.

Kinh tế tầm thấp – không gian phát triển mới

Từ phun thuốc, bón phân trong nông nghiệp đến khảo sát, giám sát công trình, thiết bị bay không người lái đang mở rộng phạm vi ứng dụng. Khi tích hợp cảm biến, trí tuệ nhân tạo và khả năng truyền dữ liệu, UAV có thể hỗ trợ con người thực hiện những công việc đòi hỏi độ chính xác, tiết kiệm thời gian hoặc khó tiếp cận bằng phương thức thông thường.

Với người trẻ đang theo học ngành công nghệ, những ứng dụng này cho thấy UAV không còn là thiết bị xa lạ mà đang dần đi vào đời sống và sản xuất.

Nguyễn Thành Vinh, sinh viên năm thứ 4, Trường Đại học Công nghệ Miền Đông chia sẻ: “UAV ngày càng được tích hợp cảm biến, có thể ứng dụng trong nông nghiệp như phun thuốc trừ sâu, bón phân; ngoài ra còn có tiềm năng mở rộng sang giao hàng, vận chuyển.”

Không chỉ tạo thêm công cụ sản xuất, sự phát triển của UAV còn mở ra nhu cầu về thiết bị, phần mềm, dữ liệu, dịch vụ vận hành, bảo trì và nhân lực kỹ thuật. Đây cũng là những mắt xích có thể tạo giá trị kinh tế nếu được tổ chức thành một hệ sinh thái phù hợp.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Hoàng Phương Nam, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dụng cụ cơ khí và Y tế VPIC cho rằng, việc tiếp cận công nghệ mới, tự động hóa và số hóa quy trình sản xuất đang trở thành yêu cầu để nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. 

“Kinh tế tầm thấp ở Đồng Nai có nhiều cơ hội phát triển mạnh, doanh nghiệp tự tin định hướng tự động hóa, ứng dụng công nghệ tiên tiến từ Nhật Bản, châu Âu, Mỹ; đẩy nhanh số hóa để phát triển sản xuất, tối ưu chi phí và bắt nhịp với định hướng phát triển của địa phương.”

Xác định lộ trình để có kết quả cụ thể

Tại Đồng Nai, câu chuyện kinh tế tầm thấp đang được đặt ra từ nhu cầu của các ngành sản xuất và logistics.

Cuối tháng 10 vừa qua, thành phố Đồng Nai đã tổ chức hội thảo khoa học về phát triển kinh tế tầm thấp. Trong đó có tập trung trao đổi những mô hình, bài toán ứng dụng UAV trong vận chuyển hàng hóa, logistics, nông nghiệp, giám sát tài nguyên và phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Tại hội thảo, đại diện Công ty TNHH Hyosung Việt Nam nêu nhu cầu ứng dụng UAV để vận chuyển vật tư, linh kiện, hàng hóa khẩn cấp, phục vụ sản xuất liên tục tại các khu công nghiệp. Tổng Công ty Phát triển Khu công nghiệp Sonadezi đề xuất giải pháp logistics thông minh bằng UAV, kết nối khu công nghiệp, cảng cạn, cảng biển và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tuy nhiên, UAV không thể phát huy hiệu quả nếu chỉ dừng ở việc đầu tư thiết bị. Đằng sau mỗi hoạt động bay là dữ liệu, hạ tầng kết nối, phần mềm điều khiển, nhân lực vận hành và quy trình bảo đảm an toàn.

Vì vậy, nhiều doanh nghiệp cho rằng, chính quyền Đồng Nai cần xác định rõ ứng dụng nào thực sự cần thiết, hiệu quả ra sao và có thể triển khai trong điều kiện nào để đưa ra lộ trình phù hợp.

Theo ông Lê Xuân Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Công nghệ thông tin VNPT, yếu tố quan trọng là lựa chọn đúng bài toán, có dữ liệu phù hợp và kiểm chứng hiệu quả trước khi nhân rộng.

“Không nên chạy theo xu hướng hay đầu tư công nghệ dàn trải. Cần bắt đầu từ bài toán thực, có dữ liệu thực; huấn luyện, kiểm chứng giải pháp AI ở từng khu vực, thử nghiệm hiệu quả rồi mới nhân rộng.”

Với Đồng Nai, các hướng nghiên cứu có thể gắn với đặc thù địa phương như: hỗ trợ sản xuất nông nghiệp; kiểm tra, giám sát hạ tầng công nghiệp; hoặc vận chuyển vật tư, hàng hóa trong những phạm vi phù hợp.

Tuy nhiên, mọi phương án đều phải tính đến điều kiện pháp lý, quản lý vùng trời, quốc phòng, an ninh và an toàn hàng không. Đặc biệt, việc phát triển UAV cần được nghiên cứu đồng bộ với hoạt động của Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, tránh ảnh hưởng đến an toàn khai thác bay.

Ông Lê Trường Sơn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai cho biết, thành phố định hướng xây dựng Đề án phát triển kinh tế tầm thấp giai đoạn 2026- 2035, có sự phối hợp của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. “Thành phố khuyến khích các đơn vị công nghệ đề xuất, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp trên cơ sở những bài toán thực tiễn; tăng cường hợp tác giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học, chú trọng khả năng kết nối, nhân rộng và hiệu quả đầu tư.”

Từ những đề xuất ban đầu đến một lĩnh vực kinh tế có khả năng tạo giá trị là một quá trình. Đồng Nai cần chọn đúng nhu cầu, thử nghiệm có kiểm soát, đánh giá hiệu quả và đầu tư có trọng tâm. Khi UAV giải quyết được những vấn đề cụ thể của sản xuất và đời sống, công nghệ này mới có thể trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái kinh tế tầm thấp, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng của địa phương.

Lưu Sơn/VOV TP.HCM