Tình trạng "Nghẽn cổ chai" tại các eo biển chiến lược. Với Eo biển Hormuz, đây là điểm nóng nhất hiện nay. Iran đã đưa ra các cảnh báo về an ninh, khiến việc di chuyển qua đây gần như đình trệ. Mặc dù chưa chính thức đóng cửa hoàn toàn, nhưng nhiều hãng tàu đã chủ động dừng hoặc thay đổi lộ trình do rủi ro cực cao. Với Kênh đào Suez & Biển Đỏ, xung đột khiến hy vọng phục hồi tuyến đường qua Biển Đỏ trong năm 2026 trở nên mong manh. Các doanh nghiệp buộc phải tính đến phương án vòng qua mũi Hảo Vọng.
Dự báo Chi phí Logistics tăng vọt. Giá cước container được dự báo có thể tăng mạnh. Theo tiền lệ từ các đợt bất ổn trước, cước container 40 feet có thể nhảy vọt hơn 2-3 lần bình thường (trên 5.000 USD, tương tự thời điểm năm 2024-2025). Phụ phí bảo hiểm tăng. Các đơn vị bảo hiểm rủi ro chiến tranh đang rà soát và tăng phí nhanh chóng đối với các tàu hoạt động tại khu vực vùng Vịnh. Giá nhiên liệu cũng tăng, trong đó, giá dầu Brent đang chịu áp lực tăng giá lớn, kéo theo phụ phí nhiên liệu trong vận tải biển và hàng không đều tăng.
Thời gian vận chuyển kéo dài. Việc phải thay đổi hải trình vòng qua Nam Phi thay vì đi qua kênh đào Suez khiến thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Á và Âu bị kéo dài thêm từ 10 đến 14 ngày. Điều này gây áp lực cực lớn lên các chuỗi cung ứng "vừa kịp lúc" (Just-in-time), đặc biệt là ngành linh kiện ô tô, điện tử và hàng nông sản thực phẩm.
Những biến động này tác động trực tiếp đến hàng xuất khẩu Việt Nam. Trong đó, nhóm hàng nhạy cảm là các mặt hàng nông sản (vốn là thế mạnh của Việt Nam như trái cây, thủy sản) sẽ gặp khó khăn do thời gian vận chuyển dài làm ảnh hưởng đến chất lượng và tăng chi phí bảo quản.
Trước những ảnh hưởng có thể xảy ra do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, một số ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam (như dệt may) các doanh nghiệp đang chạy đua với thời gian để rút ngắn thời gian giao hàng.
Bộ Công Thương ngày 01/3 đã có văn bản gửi các hiệp hội doanh nghiệp, ngành hàng đề nghị các doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường và nguồn cầu thay thế để giảm phụ thuộc vào khu vực có xung đột. Đồng thời, khi ký hợp đồng xuất khẩu phải chú trọng điều khoản logistics, vận chuyển, bảo hiểm và bất khả kháng nhằm hạn chế rủi ro tài chính khi xảy ra sự cố. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thông tin địa chính trị, giá cước vận tải và phối hợp với các cơ quan quản lý để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất và giao hàng. Chủ động xây dựng kịch bản phòng ngừa rủi ro chuỗi cung ứng, thay vì chỉ phản ứng khi khủng hoảng xảy ra. Tăng cường kết nối với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng và thị trường mới khi thị trường truyền thống gặp biến động../.
Bình luận