Sự kiện diễn ra trong bối cảnh công nghệ lượng tử chuyển mạnh từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tế. Tại nước ta, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Quyết định số 21 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định lượng tử là một trong các nhóm công nghệ chiến lược quốc gia. Đây là cơ sở pháp lý then chốt nhằm thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm lượng tử. 

Với vai trò kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và đối tác quốc tế, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia nhấn mạnh, trung tâm sẽ tạo thêm cơ hội nghiên cứu chung, thử nghiệm công nghệ và từng bước đưa các bài toán thực tế của Việt Nam vào hệ sinh thái lượng tử toàn cầu. Đồng thời, Việt Nam cần chủ động tham gia lĩnh vực lượng tử ngay từ giai đoạn đầu, khi hệ sinh thái công nghệ này đang được hình thành và phát triển: “Cuộc đua công nghệ lượng tử ngày nay không còn chỉ là cuộc đua trong phòng thí nghiệm. Đó là cuộc đua về năng lực khoa học công nghệ, nguồn nhân lực, hạ tầng tính toán, doanh nghiệp và khả năng chuyển hóa công nghệ thành giá trị kinh tế. Châu Á là một trong những việc trung tâm phát triển năng động của công nghệ lượng tử. Đây vừa là sức ép cạnh tranh, vừa mở ra cơ hội để Việt Nam chủ động kết nối, hợp tác và từng bước xây dựng vị thế trong hệ sinh thái lượng tử của khu vực và kết nối với toàn cầu.”

Để phát triển mạnh công nghệ lượng tử tại Việt Nam, con người là nền tảng tri thức quan trọng. GS. Lại Ngọc Điệp, Đại học Paris - Saclay (Pháp) cho rằng, Việt Nam đã có thế mạnh về toán học, tin học và tính toán lượng tử, nhưng vẫn còn thiếu nhân lực chuyên sâu. Đây là một trong những khó khăn lớn khi Việt Nam bước vào lĩnh vực công nghệ còn khá mới này: “Chúng ta phải thực hiện một cách bài bản để có được cái lõi của công nghệ lượng tử, chính là vật lý lượng tử. Nó phải phát triển một cách bài bản, song song giữa đào tạo và nghiên cứu. Tức là chúng ta phải có chương trình đào tạo, thu hút được các bạn trẻ dám dấn thân vào con đường khó khăn này. Bởi vật lý đã khó, trong vật lý thì lượng tử còn khó hơn. Việt Nam chúng ta đang thiếu con người. Song song với việc đào tạo, chúng ta phải làm các phòng thí nghiệm nghiên cứu, đi vào lượng tử thì chưa có phòng thí nghiệm nào thực hiện thí nghiệm lượng tử.”

Cũng theo GS Lại Ngọc Điệp, nguồn lực chuyên gia người Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài cũng cần được khai thác hiệu quả hơn. Các chuyên gia có thể tham gia thông qua giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu, trao đổi học thuật, đồng thời kết nối sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam với những phòng thí nghiệm tiên tiến trên thế giới.

Hội nghị Lượng tử Việt Nam - Châu Á 2026 (Viet Nam - Asia Quantum Summit 2026) sẽ diễn ra vào tháng 11/2026, tập trung vào các nội dung như đối thoại chính sách, nghiên cứu và ứng dụng, phát triển nhân tài, hợp tác quốc tế, kết nối doanh nghiệp - đầu tư và trình diễn công nghệ. Thông qua đó, hội nghị kỳ vọng tạo ra các kết quả hợp tác cụ thể trong nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp, thu hút đầu tư và thử nghiệm các ứng dụng lượng tử trong những lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu và tiềm năng ./.