Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được triển khai trong bối cảnh đất nước đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ lớn: triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đẩy mạnh cải cách thể chế, sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Điểm chung của những nhiệm vụ đó là mọi quyết sách đều phải dựa trên nền tảng dữ liệu chính xác, cập nhật và có khả năng dự báo.

Việc công bố kết quả sơ bộ sớm hơn kế hoạch tới 7 tháng vì thế không chỉ là thành tích của ngành Thống kê. Quan trọng hơn, đây là dấu hiệu cho thấy tư duy quản trị đang chuyển từ "thống kê để báo cáo" sang "thống kê để hành động", từ cung cấp thông tin sau sự kiện sang tạo lập dữ liệu phục vụ điều hành gần với thời gian thực.

Điều đáng chú ý là kết quả vượt tiến độ lần này nhờ sự đổi mới căn bản trong phương thức tổ chức. Toàn bộ quy trình điều tra được số hóa; dữ liệu hành chính được kết nối với hệ thống đăng ký kinh doanh, thuế và các cơ sở dữ liệu quốc gia; trí tuệ nhân tạo được ứng dụng hỗ trợ phân loại ngành nghề; tiến độ được theo dõi trên bản đồ số theo thời gian thực. Khi công nghệ thay đổi quy trình, năng suất tăng lên và chất lượng dữ liệu cũng được nâng cao, tạo nền tảng cho một hệ thống thống kê hiện đại, minh bạch.

Kết quả sơ bộ của Tổng điều tra cũng đã phác họa bức tranh toàn diện về nền kinh tế với gần 6,3 triệu đơn vị đang hoạt động, hơn 30 triệu lao động, gần 860 nghìn doanh nghiệp và xu hướng tiếp tục chuyển dịch cơ cấu theo hướng hiện đại hơn. Những con số ấy không chỉ cho biết quy mô nền kinh tế, mà còn giúp nhận diện những khu vực đang phát triển mạnh, những lĩnh vực cần hỗ trợ và những thay đổi trong cơ cấu lao động để các cấp, các ngành có cơ sở điều chỉnh chính sách kịp thời.

Thực tế cho thấy, trong giai đoạn phát triển nhanh, yêu cầu về chất lượng dữ liệu càng trở nên cấp thiết. Một quyết định đầu tư công, một chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hay phát triển vùng nếu dựa trên dữ liệu chậm hoặc thiếu chính xác sẽ làm giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực. Ngược lại, dữ liệu nhanh, đúng và đầy đủ sẽ giúp Chính phủ phản ứng chính sách kịp thời hơn, doanh nghiệp giảm chi phí tìm kiếm thông tin và nhà đầu tư củng cố niềm tin vào môi trường kinh doanh.

Với ý nghĩa đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn- Trưởng ban chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương đã nhấn mạnh rằng Tổng điều tra kinh tế không chỉ là hoạt động kiểm đếm nguồn lực mà còn là "cuộc tổng diễn tập" cho chuyển đổi số của ngành Thống kê; đồng thời yêu cầu tiếp tục làm sạch dữ liệu, phân tích chuyên sâu và sớm đưa kết quả vào phục vụ hoạch định chính sách.

Thành công của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một cuộc điều tra thống kê. Đó là bước tiến trong xây dựng năng lực quản trị hiện đại, nơi mỗi con số góp phần mở đường cho những quyết sách đúng, kịp thời và hiệu quả. Khi dữ liệu thực sự trở thành tài sản quốc gia và là "hạ tầng mềm" của phát triển, mục tiêu xây dựng Chính phủ số và khát vọng tăng trưởng nhanh, bền vững sẽ có thêm một nền tảng vững chắc để bứt phá./.