Sáng 12/5, tại Hà Nội, diễn ra phiên chính thức Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI nhiệm kỳ 2026-2031 với chủ đề: "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển". Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới dự và phát biểu chỉ đạo tại Đại hội.

Cùng dự có Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; các nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Lương Cường; Thủ tướng Lê Minh Hưng; các nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Phạm Minh Chính; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng nhiều lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Ngoài ra, còn có sự tham dự của 1.136 đại biểu chính thức, đại diện cho các giai cấp, các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, các tôn giáo, lực lượng vũ trang, người Việt Nam ở nước ngoài và cán bộ mặt trận các cấp.

Báo cáo chính trị trình bày tại Đại hội cho biết, thời gian qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân trong phát huy dân chủ, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, thực hiện giám sát và phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, tham gia phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nổi bật là công tác giám sát, phản biện xã hội được triển khai đồng bộ, nền nếp với hơn 2.300 cuộc giám sát, trên 1.300 hội nghị phản biện, tham gia góp ý hơn 7.800 đề án, chương trình phát triển kinh tế, xã hội. Duy trì và nhân rộng các mô hình về giám sát cán bộ, đảng viên, giám sát đầu tư cộng đồng, giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Bên cạnh đó, hưởng ứng phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025”, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã nỗ lực, góp phần cùng Chính phủ, các cấp, các ngành xóa trên 300 nghìn căn nhà tạm, nhà dột nát, huy động trên 24.700 tỉ đồng, hơn 2,7 triệu ngày công và về đích sớm so với mục tiêu đề ra. Đặc biệt, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn đổi mới mạnh mẽ tổ chức bộ máy, nội dung phương thức hoạt động; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp…

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, lịch sử dân tộc ta đã chứng minh chân lý khi dân tộc ta đoàn kết, lòng dân quy tụ, ý chí toàn dân thống nhất, thì đất nước vượt qua mọi khó khăn, chiến thắng mọi kẻ thù, làm nên những kỳ tích mang tính vĩnh cửu.

Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, là đường lối chiến lược của Đảng, là cội nguồn sức mạnh Việt Nam. Từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945, qua các cuộc kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc, đến công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển ngày nay, mọi thắng lợi của dân tộc ta đều bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và sức mạnh vô địch của nhân dân. Đảng ta mạnh là vì gắn bó máu thịt với Nhân dân. Nhà nước ta vững vì dựa vào Nhân dân. Chế độ ta bền vì được Nhân dân tin tưởng, ủng hộ, bảo vệ và xây dựng.

Nhận định, thời gian qua, dù nhiệm kỳ được rút ngắn, nhưng Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên đã nỗ lực rất lớn, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Mặt trận đã khẩn trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức, bộ máy, chuẩn bị Đại hội lần thứ XI chu đáo, trách nhiệm; đồng thời từng bước vận hành theo mô hình mới, giữ vững hoạt động, bảo đảm ổn định, thông suốt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm biểu dương những kết quả quan trọng mà Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, các tổ chức thành viên, đội ngũ cán bộ làm công tác Mặt trận, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân đã đạt được.

Tuy nhiên, công tác Mặt trận vẫn còn những hạn chế, bất cập, do đó Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để Đại hội thảo luận, xem xét, quyết định trong nhiệm kỳ 2026 - 2031; trong đó phải luôn quán triệt sâu sắc quan điểm "Dân là gốc", Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, phát triển, là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạt động của công tác Mặt trận; phải lấy Nhân dân làm trung tâm trong mọi hoạt động; dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, xây dựng hệ thống chính trị; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; thực hiện thực chất phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng"; Mặt trận vừa phải đưa chủ trương đúng của Đảng, chính sách đúng của Nhà nước đến với Nhân dân, vừa phải đưa tiếng nói, nguyện vọng, sáng kiến, bức xúc chính đáng của Nhân dân đến với Đảng, Nhà nước.

Nêu rõ, xã hội ta đang thay đổi nhanh; cơ cấu giai cấp, tầng lớp, nghề nghiệp, phương thức lao động, không gian sống, cách tiếp cận thông tin của Nhân dân ngày càng đa dạng; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, phương thức vận động, tập hợp Nhân dân cũng phải đổi mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, không thể chỉ vận động bằng hội nghị, văn bản, khẩu hiệu; phải vận động bằng đối thoại, thuyết phục, lợi ích thiết thực, sự gương mẫu, kết quả cụ thể và khả năng giải quyết những vấn đề Nhân dân quan tâm. Mỗi chương trình, phong trào, cuộc vận động của Mặt trận cần chuyển mạnh từ phát động chung sang tổ chức thực hiện cụ thể; từ khẩu hiệu sang kết quả; từ hình thức sang thực chất; bảo đảm dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đo được kết quả, đo được tác động đối với đời sống Nhân dân. Mặt trận không làm thay Nhà nước, không làm thay các tổ chức thành viên, càng không được hành chính hóa hoạt động của mình.

"Mặt trận phải làm đúng vai trò nòng cốt chính trị: quy tụ, hiệp thương, điều phối, giám sát, phản biện, chăm lo, bảo vệ và phát huy sức mạnh Nhân dân. Trong mô hình tổ chức mới, tổ chức có thể tinh gọn hơn, nhưng sức tập hợp phải rộng hơn; bộ máy có thể ít tầng nấc hơn, nhưng hoạt động phải gần dân hơn", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, tinh thần là giám sát phải chọn đúng vấn đề Nhân dân quan tâm, xã hội bức xúc, chính sách có tác động lớn đến đời sống người dân. Phản biện xã hội phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình hình thành chủ trương, chính sách; không chỉ góp ý câu chữ, mà phải góp ý về mục tiêu chính sách, tác động xã hội, tính khả thi, nguồn lực thực hiện và lợi ích của Nhân dân; phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan nhà nước, mà để chính sách đúng hơn, sát dân hơn, minh bạch hơn, khả thi hơn, nhân văn hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, cần chăm lo lợi ích thiết thực của Nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội từ cơ sở; khi người dân được chăm lo, được bảo vệ, được tôn trọng, được tham gia, được thụ hưởng, thì đoàn kết mới có gốc sâu, đồng thuận mới có nền chắc, niềm tin mới bền vững. Mặt trận cần tiếp tục đổi mới các hoạt động chăm lo người nghèo, người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo, công nhân, nông dân, phụ nữ, thanh niên, người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật, người Việt Nam ở nước ngoài gặp khó khăn.

Các chương trình an sinh phải công khai, minh bạch, đúng đối tượng, có giám sát xã hội; không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà phải hướng tới sinh kế bền vững, kỹ năng, việc làm, giáo dục, y tế và khả năng tự vươn lên. Mặt trận phải phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư; xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc; xây dựng các mô hình tự quản về an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, khuyến học, khuyến tài, chăm sóc người cao tuổi, bảo vệ trẻ em, giữ gìn bản sắc văn hóa.

"Đồng thuận xã hội không phải là sự im lặng hình thức, mà phải được xây dựng trên nền tảng dân chủ, lắng nghe, đối thoại, giải quyết hài hòa lợi ích và bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói.

Sau khi vận hành mô hình tổ chức mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần chủ động rà soát, tổng kết, đánh giá thực chất những kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong cơ chế phối hợp, phân công nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, quan hệ giữa Mặt trận với các tổ chức thành viên; kịp thời tham mưu, đề xuất hoàn thiện thể chế, bảo đảm hệ thống Mặt trận hoạt động thông suốt, hiệu quả, không chồng chéo, không hành chính hóa, không làm thay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện, xử lý tình huống; không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo; phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả; để Mặt trận gần dân hơn, nghe dân rộng hơn, phản hồi dân nhanh hơn, giám sát việc giải quyết kiến nghị của dân minh bạch hơn. Cần vận hành hiệu quả các nền tảng số để Nhân dân có thể phản ánh, kiến nghị, góp ý mọi lúc, mọi nơi; phát triển Cổng Mặt trận số 24/7, tổ chức "Tháng nghe dân nói", triển khai Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh.

"Mặt trận cần coi nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của Nhân dân là nhiệm vụ rất quan trọng; tham mưu xây dựng và triển khai Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; làm rõ hơn cơ sở, nguyên tắc, phương thức và cơ chế phát huy sức mạnh Nhân dân, sức mạnh văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu.

Nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu "Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân", dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch Tô Lâm đề nghị và mong muốn, toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị hãy luôn khắc ghi lời dạy đó; hãy làm cho đoàn kết trở thành sức mạnh, hãy làm cho dân chủ trở thành động lực và hãy làm cho niềm tin của Nhân dân trở thành nền tảng vững chắc của đất nước.

Văn Hiếu - VOV