Trong đó, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là trụ cột quan trọng, tạo động lực thúc đẩy quan hệ song phương phát triển toàn diện, bền vững. Chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là dịp quan trọng để hai nước tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, mở ra những cơ hội hợp tác mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo. Nhân dịp này, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam có bài viết nhìn lại những thành tựu nổi bật trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản.

Khác với nhiều quan hệ song phương khác trong khu vực vốn chịu ảnh hưởng mạnh bởi biến động địa chính trị, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản nổi bật ở tính ổn định và độ tin cậy cao. Điều này được hình thành thông qua cơ chế đối thoại thường niên cấp cao, sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của cả hai bên, đặc biệt hai nước đều coi nhau là đối tác ưu tiên chiến lược tại khu vực. Bên cạnh đó, việc thể chế hóa hợp tác thông qua các hiệp định, khuôn khổ pháp lý và chương trình hành động cụ thể đã giúp quan hệ hai nước vượt qua giai đoạn “hợp tác kinh tế đơn thuần” để tiến tới một cấu trúc hợp tác có tính chiến lược và lâu dài. Nhật Bản tiếp tục là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, giữ vị trí số một về hợp tác ODA với tổng vốn vay lũy kế gần 3 nghìn tỷ yên, đứng thứ ba về đầu tư, thứ tư về thương mại và du lịch.

Trong lĩnh vực thương mại, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt mức kỷ lục 51,43 tỷ USD. Hai bên phấn đấu nâng kim ngạch thương mại lên 60 tỷ USD vào năm 2030, tạo nền tảng cho hợp tác kinh tế phát triển bền vững và cân bằng hơn. Đáng chú ý, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản hồi tháng 5 năm nay, lãnh đạo cấp cao hai nước đã thống nhất nhiều định hướng lớn nhằm đưa quan hệ hợp tác song phương phát triển sâu rộng hơn, trong đó hợp tác kinh tế tiếp tục là trụ cột quan trọng. Hai nước đang hướng tới mục tiêu đưa dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam đạt khoảng 5 tỷ USD mỗi năm, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đánh giá về tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại giữa hai nước, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho rằng:

“Việt Nam được định vị như một cứ điểm sản xuất đầy tiềm năng của châu Á. Trong bối cảnh thương mại giữa hai nước tiếp tục mở rộng, các mặt hàng như thiết bị điện, linh kiện điện tử và phụ tùng ô tô sẽ tiếp tục là những nhóm hàng triển vọng trong hoạt động thương mại song phương. Chúng tôi kỳ vọng rằng sự phát triển của thương mại song phương sẽ góp phần tạo điều kiện cho các dòng vốn đầu tư nước ngoài có chất lượng cao, qua đó đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế mới của Việt Nam.”

Bên cạnh việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, hợp tác song phương giữa Việt Nam và Nhật Bản còn mở rộng sang các lĩnh vực mới như công nghệ cao, an ninh kinh tế, chuyển đổi số, năng lượng xanh; đào tạo nhân lực chiến lược, chuỗi cung ứng bán dẫn, quản trị dữ liệu. Quan hệ hai bên có sự liên kết từ cấp chính phủ đến doanh nghiệp, từ địa phương tới toàn xã hội. Có thể nói, sự hợp tác giữa hai nước hiện nay không còn là hợp tác theo lĩnh vực riêng lẻ, mà dần được nâng cấp, mở rộng thành một hệ sinh thái hợp tác toàn diện, dựa trên bốn trụ cột chính là công nghệ và đổi mới sáng tạo; năng lượng và hạ tầng chiến lược; ngoại giao - an ninh; và giao lưu nhân dân - văn hóa. Giao lưu nhân dân, giao lưu giữa các địa phương của Nhật Bản và Việt Nam đang rất sôi động. Dự kiến, trước năm 2030, tổng lượng người đi lại giữa hai nước theo cả hai chiều sẽ đạt mốc 2 triệu lượt. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu nhấn mạnh:

“Giao lưu giữa các địa phương rất sôi động. Có thể nói đây là điểm đáng tự hào nhất trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Hiện nay, Việt Nam với các đối tác trên thế giới cũng thiết lập nhiều quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, tuy nhiên, đối với Nhật Bản, điểm đặc biệt là quan hệ giữa các địa phương. Có lẽ đây là điểm chỉ riêng Việt Nam và Nhật Bản mới có.”

Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản hiện nay có thể được xem là một trong những mô hình hợp tác song phương thành công nhất trong khu vực châu Á. Trên nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, sự gắn kết chặt chẽ về lợi ích chiến lược và tình hữu nghị bền chặt giữa nhân dân hai nước, quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang đứng trước những cơ hội phát triển mới. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động, việc tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác toàn diện, thực chất và hiệu quả không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước, mà còn góp phần tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.

Quỳnh Hoa - VOV1