Chiều 27/8, tại Trụ sở Kiểm toán Nhà nước (KTNN), KTNN phối hợp với Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức Hội nghị trực tuyến phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC).
Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Doãn Anh Thơ cho biết, Hội nghị là dịp để ba cơ quan trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp.
Theo Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước, các nội dung trọng tâm được trao đổi gồm kinh nghiệm phát hiện dấu hiệu tham nhũng, lãng phí, tiêu cực qua hoạt động kiểm toán, điều tra, kiểm sát; cơ chế trao đổi, chia sẻ thông tin; việc chuyển giao, tiếp nhận, sử dụng hồ sơ, tài liệu phục vụ điều tra, truy tố, xử lý vụ án; nâng cao chất lượng kiến nghị, kết luận và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa ba cơ quan.
Ông Doãn Anh Thơ nhấn mạnh, tăng cường phối hợp giữa KTNN, Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao không chỉ là yêu cầu trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm chung, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo vệ tài sản công và lợi ích của Nhà nước.
Tại Hội nghị, Đại tá Phạm Trường Giang, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an, cho biết qua thực tiễn đấu tranh, tội phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thể hiện dưới nhiều hình thức như câu kết hình thành “nhóm lợi ích”, thao túng ngay từ khâu xây dựng chính sách, quy hoạch; thông thầu; sử dụng doanh nghiệp “sân sau”; lợi dụng định giá tài sản, đầu tư công; hợp thức hóa hồ sơ và che giấu, phân tán tài sản.
Ông Phạm Văn Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Công tố và kiểm sát điều tra án kinh tế, tham nhũng, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chỉ ra một số hành vi vi phạm liên quan đến thuế và kế toán như áp dụng hai hệ thống sổ sách kế toán, hợp pháp hóa dòng tiền, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp, định hướng hoặc hợp thức hóa quyết định; che giấu quyền sở hữu và lợi ích thực tế; cắt nhỏ giao dịch, sử dụng nhiều tầng trung gian để che giấu dòng tiền.
Các hành vi vi phạm còn có thể lợi dụng cơ chế đấu thầu, đấu giá, đầu tư, mua sắm tài sản công hoặc chính sách, cơ chế đặc thù để tạo lợi ích cục bộ.
Từ thực tiễn kiểm toán ngân sách địa phương, Kiểm toán trưởng KTNN khu vực VI Ngô Minh Kiểm cho biết các nguy cơ lãng phí, tiêu cực có thể xuất hiện trong quản lý thu, chi ngân sách, phân bổ vốn và đầu tư xây dựng; trong đó có tình trạng xác định chưa đầy đủ nguồn thu, nợ thuế lớn, phân bổ vốn chưa sát thực tế, không giải ngân hết, dự án chậm tiến độ, dở dang hoặc hoàn thành nhưng ít sử dụng, cũng như cài cắm tiêu chí không phù hợp để hạn chế cạnh tranh.
Để nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực qua kiểm toán ngân sách địa phương, ông Ngô Minh Kiểm đề xuất tập trung kiểm toán các lĩnh vực nhạy cảm; chuyển từ kiểm toán từng nội dung sang kiểm toán chuỗi quản lý nguồn lực; tăng cường kiểm toán hoạt động, đánh giá hiệu quả và lãng phí; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu; đồng thời nâng cao chất lượng xác định nguyên nhân, trách nhiệm và theo dõi việc thực hiện kiến nghị kiểm toán.
Phối hợp ngay từ khâu nhận diện rủi ro
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất xây dựng cơ chế nhận diện sớm các lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng cao, nhất là đất đai, tài chính - ngân hàng, đầu tư công, đấu thầu, mua sắm công, quản lý tài sản công, cổ phần hóa, quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và khai thác tài nguyên.
Đáng chú ý, các đại biểu đề xuất tăng cường cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa KTNN, Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao để kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm, xác định hậu quả và ngăn chặn việc tẩu tán tài sản.
Đại diện Bộ Công an đề xuất thiết lập cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin định kỳ và đột xuất giữa ba cơ quan ngay từ khâu nhận diện rủi ro, không chờ đến khi có vụ việc. Trên cơ sở kết quả điều tra và công tác nắm tình hình, Cơ quan điều tra có thể cung cấp cho KTNN thông tin về phương thức, thủ đoạn phạm tội mới và các lĩnh vực nhạy cảm, rủi ro cao để tham khảo trong xây dựng kế hoạch kiểm toán và xác định trọng yếu, rủi ro kiểm toán.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ nhận diện sớm và nghiên cứu bộ chỉ báo cảnh báo rủi ro chung đối với các lĩnh vực nhạy cảm, theo hướng phối hợp ngay từ khi xuất hiện dấu hiệu rủi ro.
Đồng thời, các cơ quan cần sớm phối hợp tham mưu hướng dẫn liên ngành về nhận diện, định giá, thu giữ, bảo quản, xử lý tài sản mã hóa trong tố tụng hình sự; chú trọng công tác xác minh, truy tìm, phong tỏa và thu hồi tài sản tham nhũng ngay từ giai đoạn đầu và xuyên suốt quá trình tố tụng./.