Những kho sách điện tử từng quen thuộc với cộng đồng người đọc lần lượt đóng cửa, xóa dữ liệu hoặc thay đổi cách hoạt động, khiến người sử dụng ebook lâu năm bất ngờ. Phía sau thực tế này là tình trạng kiếm lời suốt nhiều năm qua bằng các hành vi khai thác bản quyền trái phép trên không gian số, ebook, audiobook lậu, tạo ra một hệ thống phát hành điện tử nằm ngoài cơ chế quản lý của xuất bản chính thống.
Điều đáng nói, vi phạm bản quyền sẽ không thể lan rộng nếu những nội dung này không có người tiếp nhận. Chính thói quen tìm kiếm sách miễn phí, tải về rồi tiếp tục chia sẻ đang trở thành một trong những “động lực” khiến tình trạng vi phạm bản quyền xuất bản số kéo dài.
Theo chia sẻ từ đại diện của Thaihabooks, khi sách điện tử hoặc audiobook bị sao chép và phát tán miễn phí, ảnh hưởng trực tiếp tới doanh thu của đơn vị. Đứng trước một bản miễn phí trên YouTube hoặc một trang mạng xã hội, một bộ phận người dùng đã lựa chọn khai thác ở đó, thay vì phải trả tiền cho Thaihabooks.
Lúc này, doanh thu không chỉ mất ở một đơn vị mà còn ảnh hưởng tới cả chuỗi gồm: tác giả, dịch giả, chủ sở hữu bản quyền, đơn vị xuất bản, in và cả những đơn vị sản xuất audiobook hoặc các nền tảng phân phối.
Trước tình trạng vi phạm bản quyền xuất bản số liên tục lặp lại, nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt với câu hỏi là có nên tiếp tục đầu tư mạnh vào audiobook, ebook nữa hay không, khi mà rủi ro thu hồi vốn quá lớn.
Đáng quan ngại hơn là hệ quả chảy máu chất xám, khi tác giả đầu tư chất xám rất nhiều vào tác phẩm của mình nhưng lại bị xâm phạm bản quyền một cách dễ dàng và tràn lan trên môi trường số.
Từ câu chuyện những hội nhóm ebook bị đóng cửa, những đường link bị thu hồi cho đến audiobook bị sao chép và phát tán, có thể thấy một thực tế: một sản phẩm số được tạo ra một lần nhưng có thể bị nhân bản và lan truyền gần như không giới hạn. Khi đó, câu hỏi không còn chỉ là làm thế nào để gỡ một đường link vi phạm, mà là làm thế nào để nhận diện và xử lý những khoảng trống để các hành vi vi phạm không có cơ hội tái diễn.
Bình luận