# Với nhiều lao động tự do, một tai nạn lao động không chỉ khiến họ mất khả năng làm việc, mà còn có thể đẩy cả gia đình vào cảnh khó khăn kéo dài. Khi không có hợp đồng lao động hay bảo hiểm, mọi chi phí điều trị và sinh hoạt đều trở thành gánh nặng của chính người lao động và người thân.
Khoảng trống an sinh với lao động phi chính thức
Từ một lao động chính trong gia đình trở thành một người tàn phế - tai nạn lao động xảy ra cách đây 4 năm trước khiến gia đình nhỏ này vốn đã khó khăn lại càng trở nên thiếu thốn hơn. Trong một lần làm việc chẳng may bị gỗ keo từ tầng trên lao vào đầu gây tổn thương não, ông Phạm Ngọc Quý (phường Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh) đã không thể đi lại được nữa. Vợ ông Quý là bà Bùi Thị Hồng ngậm ngùi chia sẻ: "Vì sức khỏe không có, con dâu thì có con nhỏ, còn có 2 mẹ con tôi thì lại cứ phải ở nhà trông, ông chưa đi lại vận động được nên phải bế lên xuống xe".
Câu chuyện của gia đình ông Phạm Ngọc Quý không phải là cá biệt. Theo báo cáo của cơ quan chức năng, tình hình tai nạn lao động vẫn diễn biến phức tạp. Sáu tháng đầu năm 2025, cả nước đã xảy ra 2.569 vụ tai nạn lao động, khiến 2.633 người bị nạn, trong đó có hàng trăm vụ xảy ra với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động. Đáng chú ý, nhiều vụ tai nạn trong khu vực làm việc không theo hợp đồng lao động lại không được thống kê đầy đủ do người lao động làm việc phân tán, không có hợp đồng lao động hoặc không khai báo khi xảy ra sự cố.
Trong bối cảnh khu vực làm việc không theo hợp đồng lao động đang chiếm tới hơn 60% lực lượng lao động của cả nước, việc xây dựng những chính sách bảo vệ phù hợp, đặc biệt là các cơ chế bảo hiểm để chia sẻ rủi ro cho nhóm lao động này, đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Vậy đâu là giải pháp để từng bước thu hẹp khoảng trống an sinh đối với lao động tự do?
Mở rộng bảo hiểm tai nạn lao động cho lao động tự do
Nhằm từng bước thu hẹp khoảng trống an sinh đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động, Nhà nước đã ban hành chính sách bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện. Theo quy định, người lao động từ đủ 15 tuổi sẽ được tham gia bảo hiểm với mức đóng khoảng 1% lương tối thiểu vùng IV, và được Nhà nước hỗ trợ từ 10 đến 30% tùy đối tượng. Khi xảy ra tai nạn, người lao động được hưởng trợ cấp một lần, trợ cấp bổ sung theo thời gian tham gia; thân nhân cũng được hưởng quyền lợi nếu người lao động tử vong do tai nạn lao động. Để triển khai hiệu quả chính sách, Cục Việc làm - Bộ Nội vụ đang phối hợp hướng dẫn các địa phương thực hiện. Phó Cục trưởng Cục Việc làm, bà Chu Thị Hạnh, cho biết: "Bộ Nội vụ hiện nay đang hướng dẫn cho các địa phương để triển khai thực hiện chính sách này trên cơ sở là chúng tôi cũng tin rằng với sự tham gia của các cơ quan truyền thông cũng như các địa phương, người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động sẽ tiếp cận được chính sách bảo hiểm tai nạn lao theo hình thức tự nguyện".
Mặc dù được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển trong công tác phòng ngừa tai nạn lao động và chia sẻ rủi ro đối với người lao động, song nhiều ý kiến cho rằng, việc triển khai bảo hiểm tai nạn lao động, tự nguyện đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động sẽ cần thêm thời gian và nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước, nhất là trong giai đoạn đầu.
Người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động hiện đang chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế quốc dân, tạo việc làm cho hàng chục triệu lao động. Việc mở rộng chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, cho nhóm đối tượng này không chỉ mang ý nghĩa an sinh, mà còn là bước đi cần thiết để xây dựng một thị trường lao động an toàn, bền vững và bao trùm hơn. Với hành lang pháp lý ngày càng được hoàn thiện, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và tổ chức chính trị-xã hội, kỳ vọng rằng chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, sẽ từng bước phát huy hiệu quả, bảo vệ sức khỏe, tính mạng cho người lao động./.
Bình luận