Đây là thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia trong và ngoài nước nhấn mạnh tại Hội thảo quốc tế "Xu hướng phát triển y học cổ truyền và kết hợp Đông - Tây y trong kỷ nguyên mới", diễn ra ngày hôm nay (9/7) tại trường Đại học Phenikaa, Hà Nội với sự tham dự của gần 500 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, trường đại học, bệnh viện, viện nghiên cứu cùng nhiều chuyên gia của Việt Nam và Trung Quốc.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS. Trịnh Thị Diệu Thường, Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế), khẳng định, y học cổ truyền là bộ phận quan trọng của hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia và ngày càng nhận được sự quan tâm thông qua các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Hiện nay, mạng lưới y dược cổ truyền đã được xây dựng rộng khắp trên cả nước. Toàn bộ 63 tỉnh, thành phố đều có bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc, trong khi các bệnh viện đa khoa đều bố trí khoa hoặc bộ phận chuyên môn về y học cổ truyền để thúc đẩy mô hình kết hợp Đông - Tây y trong khám chữa bệnh.

Song song với đó, công tác đào tạo và nghiên cứu cũng có nhiều bước tiến. Hơn 20 trường đại học và một học viện trên cả nước đang đào tạo chuyên ngành y dược cổ truyền ở nhiều trình độ. Đáng chú ý, hoạt động nghiên cứu đang chuyển mạnh sang hướng "bằng chứng hóa", thông qua các nghiên cứu lâm sàng, tổng quan hệ thống và các phương pháp đánh giá khoa học hiện đại nhằm kiểm chứng hiệu quả điều trị của các phương pháp y học cổ truyền.

Ở góc độ chuyên môn, TS.BS. Nguyễn Duy Tuân, Phó Chủ tịch Hội Đông y Hà Nội, Phó Hiệu trưởng Trường Y - Dược, Đại học Phenikaa, nhận định: "Trong bối cảnh y học hiện đại phát triển rất nhanh với AI, y học chính xác và công nghệ sinh học, thì theo tôi, cơ hội lớn nhất của y học cổ truyền là nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn diện đang ngày càng gia tăng. Người dân không chỉ mong muốn điều trị bệnh mà còn quan tâm đến phòng bệnh, nâng cao sức khỏe, phục hồi chức năng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Đây chính là những lĩnh vực mà y học cổ truyền có nhiều thêm mạnh".

Cùng quan điểm, GS.TS. Vũ Văn Trường, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa, cho rằng trách nhiệm của các cơ sở đào tạo không chỉ là kế thừa tinh hoa của y học cổ truyền mà còn phải chuẩn hóa, hiện đại hóa và chuyển hóa những giá trị truyền thống thành tri thức khoa học có thể kiểm chứng và ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn.

Theo TS.BS. Nguyễn Duy Tuân, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là xây dựng được hệ thống bằng chứng khoa học đủ mạnh, có giá trị quốc tế để khẳng định hiệu quả của y học cổ truyền trong bối cảnh hội nhập với nền y học hiện đại: "Sự phát triển của AI, công nghệ sinh học và các kỹ thuật phân tích hiện đại mở ra cơ hội để nghiên cứu cơ chế tác dụng của các bài thuốc cổ truyền, chuẩn hóa dực liệu, phát hiện hoạt chất mới và xây dựng các bằng chứng khoa học có giá trị quốc tế. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là chất lượng bằng chứng khoa học. Muốn được công nhận rộng rãi trong hệ thống y tế hiện đại thì y học cổ truyền cần nhiều nghiên cứu có thiết kế tốt, dữ liệu tin cậy và công bố trên các tạp chí uy tín quốc tế" - TS.BS Nguyễn Duy Tuân cho biết.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại hội thảo là các nghiên cứu về bệnh lý tiêu hóa và châm cứu – những lĩnh vực đang có nhiều ứng dụng trong thực hành lâm sàng. Các báo cáo tập trung vào điều trị loét hành tá tràng có vi khuẩn HP, hội chứng ruột kích thích, bệnh trào ngược dạ dày - thực quản, các phương pháp dưỡng sinh, phòng bệnh cũng như nhiều kỹ thuật châm cứu, cấy chỉ, nhĩ châm và đào tạo nguồn nhân lực chuyên ngành.

Đại diện phía Trung Quốc, GS. Quảng Vệ Hồng, Bí thư Đảng ủy Bệnh viện Trực thuộc số 1, Đại học Trung Y Dược Quảng Châu, chia sẻ kinh nghiệm trong nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng y học cổ truyền tại Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực tiêu hóa, châm cứu và phục hồi chức năng.

Theo ông, y học cổ truyền không chỉ là di sản quý giá của mỗi quốc gia mà còn là tài sản chung của nhân loại. Vì vậy, tăng cường hợp tác học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy nghiên cứu khoa học giữa các quốc gia sẽ góp phần đưa y học cổ truyền phát triển theo hướng hiện đại, dựa trên nền tảng khoa học nhưng vẫn giữ gìn được những giá trị truyền thống cốt lõi./.