U lưỡi sùi loét, bệnh nhân đi khám sau 4 tháng cố chịu đau

Bệnh nhân N.V.V. (33 tuổi, trú tại Lào Cai) nhập viện trong tình trạng đau, loét lưỡi kéo dài khoảng 4 tháng, anh V.uống, bôi thuốc đều không đỡ. Đến khám tại Bệnh viện K ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ phát hiện trong khoang miệng của người bệnh có khối u sùi loét. Kết quả thăm khám, đánh giá cho thấy bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô vảy (một loại ung thư khởi phát từ tế bào bề mặt của lưỡi) ở bờ lưỡi bên phải may mắn là bệnh nhân chưa di căn hạch, chưa thâm nhiễm sang các vùng lân cận.

Ngày 20/05/2026, các bác sĩ trong khoa đã hội chẩn thống nhất phương án phẫu thuật vi phẫu, cắt bán phần lưỡi phải kèm theo vét hạch cổ phải, tạo hình cho bệnh nhân.

Theo TS. BS. Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại Đầu - cổ cho biết “Ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở vùng khoang miệng. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng, loét miệng do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua.Trường hợp của người bệnh V., khối sùi loét ở bờ lưỡi phải đã có kích thước 2x2,5 cm. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) hàm mặt cho thấy kích thước u là 26x10mm. Kết quả giải phẫu bệnh là ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập độ 2. Rất may mắn, ở trường hợp của anh V., bác sĩ chưa phát hiện thấy di căn. Bệnh nhân được chẩn đoán phát hiện ở giai đoạn II, khối u kích thước trung bình, chưa di căn hạch cổ và chưa di căn xa. Giai đoạn này bệnh vẫn còn khu trú, nếu được điều trị đúng phác đồ thì tỷ lệ chữa khỏi rất cao, dao động từ 70% đến 80%.”

Phẫu thuật xử lý ung thư lưỡi và những khó khăn khi thực hiện

Đối với ung thư lưỡi giai đoạn khu trú, phẫu thuật là phương pháp cốt lõi, đóng vai trò quyết định đến việc điều trị triệt căn bệnh. Mục tiêu đặt ra đầu tiên của phẫu thuật là phải cắt bỏ khối u rộng rãi để vùng rìa của phần mô được xử lý hoàn toàn, loại bỏ toàn bộ tổn thương, từ đó giảm tối đa nguy cơ tái phát.

TS. BS. Ngô Xuân Quý chia sẻ: “Phương án tốt nhất cho người bệnh trong trường hợp này là phải cắt bỏ rộng, toàn bộ vùng liên quan đến khối u. Như bệnh nhân này là cắt bỏ bán phần lưỡi cùng với vét hạch cổ phải, nhằm mục đích ngăn chặn được việc khối u tiếp tục xâm lấn sang những vùng khác và ngăn chặn tái phát. Điểm đặc biệt của bệnh lý ung thư lưỡi này là các tế bào ung thư ít đáp ứng với cả xạ trị hay là hóa chất, nên vai trò của phẫu thuật lại càng rõ rệt hơn bao giờ hết.”

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của phẫu thuật ung thư lưỡi nằm ở cấu trúc giải phẫu. Lưỡi có hệ thống mạch máu phức tạp và chứa nhiều dây thần kinh quan trọng giúp điều khiển vị giác, cảm giác và vận động, việc cắt bỏ một phần lớn của lưỡi (trong trường hợp này là cắt bán phần lưỡi phải) đòi hỏi phẫu thuật viên phải cực kỳ khéo léo để vừa lấy hết tế bào ung thư, vừa bảo tồn các mạch máu, dây thần kinh lành xung quanh.

Bên cạnh việc cắt u, phẫu thuật viên còn phải thực hiện kỹ thuật vét hạch cổ phải. Đây là bước bắt buộc nhằm loại bỏ triệt để các hạch bạch huyết xung quanh có nguy cơ bị tế bào ung thư di căn, ngay cả khi trên hình ảnh siêu âm chưa nhìn thấy rõ tổn thương. Điều này thể hiện rõ sự cẩn trọng, đề phòng mọi tình huống trong việc điều trị triệt căn của ekip bác sỹ phẫu thuật.

Xử lý khối u đặc biệt, tạo hình thẩm mỹ cho người bệnh bằng kỹ thuật vi phẫu

Sau khi cắt bỏ 1/2 lưỡi phải, người bệnh phải đối mặt với nguy cơ khuyết hổng lớn ở khoang miệng. Nếu chỉ khâu đóng thông thường, lưỡi sẽ bị co kéo, biến dạng nghiêm trọng, khiến người bệnh gặp khó khăn lớn trong việc ăn uống, nuốt và đặc biệt là phát âm, gây ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và chất lượng cuộc sống sau này.

Để giải quyết bài toán đó, các bác sĩ khoa Ngoại Đầu - cổ đã áp dụng kỹ thuật tạo hình vi phẫu. Đây là kỹ thuật tiên tiến nhất trong tạo hình cho người bệnh sau phẫu thuật, trong đó bác sĩ sẽ lấy một vạt mô tự thân, đưa lên vùng lưỡi bị khuyết để tạo hình lại. Dưới kính hiển vi phẫu thuật phóng đại, các phẫu thuật viên có thể quan sát chi tiết nhất, nối từng mạch máu, sợi thần kinh siêu nhỏ của vạt mô đó với mạch máu vùng cổ để nuôi sống phần lưỡi mới tái tạo.

Bác sỹ đã lấy vạt da cánh tay của bệnh nhân để tạo hình lưỡi, vạt được thiết kế vừa vặn, để đảm bảo tốt chức năng nói nuốt, không ảnh hưởng đến đường thở, không phải mở khí quản.

Nhờ sự chuẩn bị chu đáo và phối hợp nhịp nhàng của ekip phẫu thuật, gây mê, ca phẫu thuật của bệnh nhân N.V. V. đã diễn ra thành công. Sự kết hợp giữa cắt u triệt căn và tạo hình vi phẫu không chỉ giúp triệt căn ung thư lưỡi, mà còn tái cấu trúc lại hình dáng lưỡi, giúp bệnh nhân sớm phục hồi và tự tin trở lại cuộc sống. 5 ngày sau mổ bệnh nhân có thể tự ăn uống qua đường miệng, nói chuyện khá tốt với người xung quanh.

TS.BS. Ngô Xuân Quý - Trưởng khoa Ngoại Đầu - cổ, Bệnh viện K cũng khuyến cáo những dấu hiệu sớm của bệnh ung thư lưỡi thường khá mờ nhạt và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khoang miệng thông thường. Việc phát hiện sớm bệnh có ảnh hưởng lớn đến kết quả điều trị. Do vậy, khi gặp bất cứ triệu chứng bất thường nào ở lưỡi má hoặc bất kỳ vị trí nào vùng khoang miệng như loét miệng, mụn nhỏ, khối sùi loét ....... , cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời./.