Trong hai ngày 10 và 11/10, chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” diễn ra tại Phố sách Hà Nội, phố 19/12, phường Cửa Nam đưa người dân, du khách trở về Quảng trường Ba Đình 2/9/1945 qua công nghệ thực tế ảo, nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Chương trình mở cửa từ 8h đến 18h, đăng ký trực tiếp.

Có một cách để trở về Quảng trường Ba Đình của ngày 2/9/1945 mà không cần lật lại những trang sách hay xem qua những thước phim tư liệu. Chỉ với một chiếc kính thực tế ảo, người trải nghiệm có thể bước vào không gian của ngày Quốc khánh đầu tiên, đứng giữa quảng trường, hướng về lễ đài và chứng kiến thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.

Đó là trải nghiệm mà chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” mang đến cho công chúng tại Phố sách Hà Nội trong hai ngày 10 và 11/10.

Không gian Quảng trường Ba Đình năm 1945 được tái hiện bằng công nghệ VR, đưa người tham dự trở lại một thời điểm đã cách hôm nay hơn 80 năm. Qua góc nhìn của kính thực tế ảo, quảng trường, lễ đài, dòng người và không khí của ngày 2/9/1945 hiện lên theo một cách trực quan.

Với nhiều người, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập đã trở nên quen thuộc qua sách giáo khoa, ảnh tư liệu hay những thước phim lịch sử. Nhưng khi được đặt mình vào chính không gian ấy, cảm nhận về sự kiện có thể trở nên khác hơn.

Người trải nghiệm không chỉ nhìn vào một bức ảnh của Quảng trường Ba Đình, mà có cảm giác đang đứng giữa quảng trường; không chỉ đọc về sự kiện ngày 2/9, mà được quan sát không gian nơi sự kiện diễn ra.

Chính cách tiếp cận này tạo nên điểm riêng của “Trở về thời khắc thiêng liêng”. Công nghệ được sử dụng như một chiếc cầu nối, đưa câu chuyện lịch sử đến gần hơn với công chúng hiện nay, đặc biệt là những người trẻ.

Khi lịch sử bước ra khỏi trang sách

Lịch sử vốn gắn với những dấu mốc, con số và sự kiện. Nhưng để những điều ấy thực sự chạm đến người nghe, người xem, cách kể đôi khi quan trọng không kém nội dung.

Với thực tế ảo, câu chuyện về ngày 2/9/1945 được kể bằng hình ảnh và không gian. Người tham gia có thể quan sát, cảm nhận và hình dung mình đang hiện diện tại Quảng trường Ba Đình trong thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đây cũng là điểm khiến trải nghiệm phù hợp với một không gian như Phố sách Hà Nội. Giữa những gian sách và nhịp sinh hoạt văn hóa quen thuộc, công chúng có thêm một cách tiếp cận lịch sử bằng công nghệ.

Với học sinh, sinh viên hay những người trẻ, trải nghiệm VR có thể tạo ra một sự kết nối tự nhiên hơn với những sự kiện từng được học trong nhà trường. Một địa danh, một quảng trường, một lễ đài hay một thời khắc lịch sử không còn chỉ là những khái niệm được nhắc đến trong bài học, mà trở thành một không gian có thể quan sát bằng góc nhìn trực tiếp.

Nhưng giá trị của chương trình không nằm ở việc công nghệ làm cho lịch sử trở nên “hiện đại” hơn. Điều đáng nói hơn là công nghệ giúp người hôm nay có thêm một cách để đến gần quá khứ.

Từ Hà Nội đến nhiều địa phương

“Trở về thời khắc thiêng liêng” lần đầu ra mắt công chúng tại Hà Nội vào dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh năm 2025. Sau đó, chương trình tiếp tục đến Quảng Ninh, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên ở Nghệ An, Dinh Độc Lập tại Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng.

Mỗi nơi chương trình xuất hiện lại có một không gian và câu chuyện riêng, nhưng cùng hướng đến việc đưa những giá trị lịch sử đến gần hơn với đời sống hiện tại.

Tại Dinh Độc Lập và Công viên APEC ở Đà Nẵng, mỗi đợt tổ chức thu hút hơn 8.000 lượt trải nghiệm. Những con số này phần nào cho thấy sức hút của hình thức kể chuyện lịch sử bằng công nghệ, khi người dân có thể trực tiếp tham gia thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều.

Lần trở lại Hà Nội lần này diễn ra đúng dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Địa điểm được lựa chọn là Phố sách Hà Nội, phố 19/12, phường Cửa Nam – một không gian văn hóa nằm giữa lòng Thủ đô.

Từ đây, câu chuyện về một ngày lịch sử của đất nước được nối với Hà Nội hôm nay theo một cách khá tự nhiên. Người dân đi dạo, đọc sách, du khách tham quan phố có thể dành thêm thời gian cho một trải nghiệm đưa mình trở về quá khứ.

Và có lẽ, điều còn lại sau những phút trải nghiệm không chỉ là cảm giác mới lạ trước công nghệ VR. Đó còn là một lần nhìn lại ngày 2/9/1945 – ngày mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập trước hàng vạn đồng bào tại Quảng trường Ba Đình.

Giữa một Hà Nội đang chuyển động từng ngày, những khoảnh khắc như vậy nhắc người hôm nay về giá trị của những gì đã được đánh đổi để có độc lập, tự do.

Chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” do Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với Ủy ban nhân dân phường Cửa Nam tổ chức; Báo Điện tử VTC News và Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao thực hiện, với sự phối hợp của Công ty kính ảo Virtual Park.

Trong hai ngày 10 và 11/10, từ 8h đến 18h, người dân và du khách có thể đăng ký trực tiếp để tham gia trải nghiệm tại Phố sách Hà Nội, phố 19/12, phường Cửa Nam.

Một lần đeo kính, một lần bước vào không gian của hơn 80 năm trước – để từ một khoảnh khắc lịch sử, mỗi người có thêm một cách cảm nhận về giá trị của ngày hôm nay.