Mùa 4 của “Sinh viên Thế hệ mới” đặt yêu cầu cao hơn với các đội thi. Nếu những mùa trước tạo không gian để sinh viên trình bày ý tưởng, mùa năm nay yêu cầu các bạn đi xa hơn, trực tiếp khảo sát, làm việc với cộng đồng, thử nghiệm và điều chỉnh giải pháp từ những vấn đề đang hiện hữu tại địa phương.

“Quê mình có việc” là những câu chuyện cụ thể trong đời sống như đầu ra cho nông sản, phát triển làng nghề, gìn giữ văn hóa, bảo vệ môi trường, tạo sinh kế hay đáp ứng nhu cầu của cộng đồng. Còn “Gen Z Việt có cách” là cách người trẻ sử dụng kiến thức, công nghệ, tư duy mới và khả năng kết nối để tìm lời giải cho những vấn đề đó.

Điểm mới rõ nhất của mùa 4 nằm ở giai đoạn thực địa. Chương trình dành hai tập để các đội trực tiếp về địa phương, gặp gỡ người dân, người thụ hưởng và tìm hiểu kỹ hơn bối cảnh của dự án.

Tại đây, những giả định được đưa ra trên giấy phải được kiểm chứng bằng thực tế. Vấn đề có thể không hoàn toàn giống như sinh viên hình dung ban đầu; giải pháp có thể cần điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu của cộng đồng. Một phần dự án cũng được thử nghiệm ngay trong quá trình thực địa.

Phản hồi từ người dân và người thụ hưởng trở thành cơ sở để các đội đánh giá giải pháp của mình. Những câu hỏi được đặt ra rất cụ thể: Giải pháp có phù hợp không? Có thể triển khai đến đâu? Người dân có thực sự cần và sẵn sàng tham gia? Sau chương trình, dự án có khả năng tiếp tục hay không?

Theo nhà báo Phan Lạc Long, tinh thần của chương trình năm nay là “Gen Z giải việc thật”. Điều đó đòi hỏi sinh viên phải biết quan sát cuộc sống, lắng nghe cộng đồng, xác định đúng vấn đề và tìm giải pháp phù hợp, đồng thời sẵn sàng đối mặt với phản biện và những tình huống phát sinh trong quá trình triển khai.

Từ ý tưởng đến dự án cụ thể

Các dự án tham gia mùa 4 trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp, môi trường đến văn hóa và đời sống cộng đồng. Có nhóm sử dụng công nghệ để theo dõi, cảnh báo và dự đoán chất lượng nước trong các ao nuôi thủy sản; có nhóm phát triển giải pháp giám sát, cảnh báo và xử lý nguy cơ cháy đối với phương tiện sử dụng điện.

Ở lĩnh vực môi trường và sản xuất, một nhóm sinh viên nghiên cứu tận dụng phế phẩm từ cây chuối để tạo vật liệu thay thế túi nylon và lớp lót bao bì cho nông sản. Dự án “Nối Vị” của sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội hướng tới xây dựng mô hình đánh giá và tiếp nối những giá trị ẩm thực địa phương.

Các ý tưởng khác nhau, nhưng điểm chung là sinh viên phải chứng minh được giải pháp có thể đi vào thực tế như thế nào. Vì vậy, kết quả của các đội không chỉ được nhìn từ phần trình bày cuối cùng mà còn dựa trên quá trình khảo sát, thử nghiệm, điều chỉnh và khả năng tiếp tục triển khai dự án.

Sau ba mùa, “Sinh viên Thế hệ mới” đã có sự tham gia của 76 trường đại học, với 320 dự án, trong đó 28 dự án được ghi hình. Ở vòng chung kết mùa 4, bốn đội xuất sắc sẽ nhìn lại toàn bộ quá trình phát triển dự án, từ ý tưởng ban đầu đến khi giải pháp được kiểm chứng trong thực tế.

Mở rộng sân chơi cho sinh viên cả nước

Một điểm mới khác của “Sinh viên Thế hệ mới 2026” là lần đầu tiên chương trình mở rộng cuộc thi Online dành cho sinh viên trên toàn quốc, tổ chức song song với phiên bản truyền hình.

Sinh viên có thể tham gia theo cá nhân hoặc nhóm. Vòng Online tuyển chọn qua các bước Top 100, Top 20, thuyết trình trực tuyến và chọn Top 5. Thời gian nhận bài dự thi từ ngày 24/10 đến 24/11/2026.

Cuộc thi Online được tổ chức độc lập với phiên bản truyền hình, không phải vòng thi bổ sung hay vòng loại của chương trình truyền hình. Kết quả cuộc thi Online cũng không làm thay đổi kết quả phiên bản truyền hình.

Mùa 4 có sự đồng hành của các cố vấn và hội đồng giám khảo gồm những chuyên gia trong nhiều lĩnh vực. Cố vấn Tôn Nữ Thị Ninh cùng TS Hà Ánh Phượng, GS.TS Nguyễn Khánh Diệu Hồng và CEO Nguyễn Văn Thanh tham gia đồng hành, đánh giá các dự án của sinh viên.

Sau ba mùa, chương trình ghi nhận hơn 560 bài viết, đạt 99,2 triệu lượt xem và khoảng 2 triệu lượt tương tác. Từ nền tảng đó, mùa 4 tiếp tục thay đổi cách đặt vấn đề với người trẻ: không chỉ nghĩ ra một ý tưởng hay, mà phải chứng minh ý tưởng ấy có thể giải quyết vấn đề trong đời sống.

Từ nông nghiệp, môi trường, văn hóa đến sinh kế cộng đồng, sinh viên được đưa vào những tình huống đòi hỏi phải đi thực tế, lắng nghe và thử nghiệm. Giá trị của một ý tưởng vì thế được đo bằng khả năng biến thành giải pháp và tạo ra thay đổi cụ thể.

“Sinh viên Thế hệ mới 2026” phát sóng lúc 21h30 thứ Bảy hàng tuần trên VTV3, bắt đầu từ ngày 17/10/2026.