Những ngày qua, từ đô thị đến vùng núi cao, người dân nơm nớp lo sợ lũ cuốn trôi, sạt lở núi vùi lấp. Tại vùng rốn lũ, nhiều người bang hoàng trước cảnh người chới với cầu cứu vì mắc kẹt giữa vùng ngập sâu. Và trong thời khắc hiểm nguy ấy, hình ảnh Bộ đội, Công an, dân quân cùng nhiều người dân địa phương dầm mình trong mưa lũ suốt đêm cứu người càng ấm lòng tình nghĩa đồng bào. 

Thành phố Huế đang gánh chịu đợt lũ lớn nhất trong vòng 26 năm trở lại đây, kể từ sau cơn lũ lịch sử năm 1999. Đỉnh lũ trên sông Bồ cao hơn đỉnh lũ năm 1999.

Nước lũ về trong đêm, hầu hết các nơi trong nội đô thành phố Huế ngập chìm trong biển nước bạc. Tầng 1 của Bệnh viện Trung ương Huế bị ngập sâu. Suốt đêm qua, bác sĩ, nhân viên, hộ lý, kể cả người nhà bệnh nhân phải bì bõm lội nước di chuyển bệnh nhân, giường bệnh, trang thiết bị y tế từ tầng 1 đưa lên tầng trên.

Người dân đã được cảnh báo từ trước nhưng ít ai ngờ rằng, lũ về quá nhanh, cấp tập và dữ dội như vậy. Nhiều nơi, bà con không kịp trở tay, đành bỏ của chạy lấy người. Bà Mai Lệ Hằng, ở phường Thuận Hóa, thành phố Huế rất bất ngờ khi nước lũ lên quá nhanh:

“Mặc dù nhà nước cũng có cảnh báo rồi, tuy có cảnh báo nhưng bà con vẫn bất ngờ, không ngờ nước quá lớn mà lên quá nhanh. Lâu lắm rồi mới có trận lũ lớn lại, từ năm 1999 đến giờ mới có đợt lụt lớn như vậy”.

Mưa to, đồng bằng ngập lụt, miền núi sạt lở đất. Quốc lộ 40B, con đường độc đạo nối huyện miền núi Bắc Trà My lên các xã vùng cao huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam trước đây, nay là thành phố Đà Nẵng bị sạt lở nhiều điểm. Đất từ trên núi liên tục sụt chảy xuống gây tắc đường, người và phương tiện không thể qua lại. Trung tâm y tế khu vực Nam Trà My chuyển 2 ca bệnh nặng lên tuyến trên để điều trị nhưng tắc đường, xe cứu thương không đi được. 

Hình ảnh này gợi nhớ trận sạt lở đất xảy ra tại xã Trà Leng, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam (cũ), vùi lấp cả nóc Ông Đề làm 24 người thiệt mạng và mất tích vào tháng 10 năm 2020. Đợt mưa lần này, “ông Trời” cũng không tha cho Trà Leng. Tối qua (27/10), nghe lãnh đạo xã này báo tin phải khẩn cấp di dời trụ sở làm việc UBND xã vì nguy cơ sạt lở. Cả đêm qua, dù mệt rã người do cả ngày giúp dân sơ tán, cán bộ, công chức của xã phải ăn vội bữa cơm tối rồi lo di chuyển máy móc, thiết bị, tài liệu ra khởi trụ sở UBND xã đến nơi khác trú tránh an toàn. Vội vàng trả lời qua điện thoại, ông Châu Minh Nghĩa, Chủ tịch UBND xã miền núi Trà Leng nói giọng gấp gáp, âu lo, “mưa lớn quá, các tuyến đường bị sạt lở. Đường vào xã Trà Leng (cũ) bị tắc, cô lập, mất điện nên không liên lạc được:

“Do tình hình mưa bão nên bị sạt lở nhiều, khu vực nào cũng tiềm ẩn nguy cơ sạt lở hết, 2 tuyến giao thông huyết mạch đang bị sạt lở, hiện tại đang bị cô lập. Ban chỉ huy thành lập tổ công tác đi bô, băng rừng vào trong đó để tiếp cận bà con, nắm bắt tình hình. Đồng thời, tổ công tác đem theo điện thoại vệ tinh để thông báo về cho ban chỉ huy”.

Trong lúc người dân vùng hạ du nơm nớp nỗi lo thủy điện xả lũ thì ở miền núi, đồng bào vùng cao luôn chuẩn bị tâm thế bỏ làng, rời nhà đi đến nơi an toàn. Rừng “no nước” nhão nhoẹt, đất chảy, sạt lở núi, lũ quét bất ngờ ập xuống vùi lấp nhiều bản làng. Núi rừng vùng cao thành phố Đà Nẵng (thuộc miền núi tỉnh Quảng Nam trước đây) không còn yên tĩnh. Hơn 1 tháng nay, người dân ở dưới chân núi luôn trong tư thế sẵn sàng…chạy.

 -“Lúc đó, nghe một số tiếng nổ lớn, sau đó đất đá ập xuống rất nhanh. Lúc đó rất là hoảng, không biết chạy hướng nào hết”.

- “Mình cũng muốn di dời, không muốn ở đây, cứ thấy mưa là sợ, không ngủ được".

- "Khu vực miền núi của tỉnh Quảng Nam cũ này, nếu mưa lớn nữa là sạt lở càng lớn, càng nguy hiểm".

Những ngày qua, trên các trang báo, mạng xã hội lan truyền một clip ghi lại cảnh người dân khiêng chiếc quan tài băng qua dòng nước suối chảy xiết trong cơn mưa rừng xối xả. Đoàn người mặc áo mưa, cùng nhau khiêng quan tài, dò dẫm từng bước băng qua dòng nước dữ. Clip này thu hút rất đông người xem, ai cũng xót xa, nhói lòng. “Thương lắm miền Trung ơi!” là nội dung bình luận được cộng đồng mạng xã hội bày tỏ nhiều nhất khi xem hình ảnh này. Đó là cảnh đám tang của một người dân thôn 5, xã Trà Đốc, thành phố Đà Nẵng thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam (cũ).

Tại vùng rốn lũ Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, lực lượng dân  quân, Công an xã, Cảnh sát đặc nhiệm của Bộ Công an và bà con thôn Tuý Loan Đông 1, xã Hòa Vang cũng đã ngâm mình trong nước lũ di chuyển quan tài đưa cụ bà Lâm Thị Đối, 93 tuổi về nơi an nghỉ cuối cùng. Chứng kiến đám tang của cụ bà Đối trong mưa lũ ngập tứ bề, ai cũng rưng rưng nước mắt.

Chuyện cứu người trong lũ dữ, bị vùi lấp do sạt lở đất vừa lắng xuống, lại nghe tin 8 người trong 1 gia đình ngạt khí nguy kịch đưa đi bệnh viện cấp cứu. Mấy ngày qua, khu vực này ngập lụt nặng, mất điện, gia đình này dùng máy phát điện đóng kín cửa ngủ dẫn đến cả nhà bị ngạt khí C02. Bộ đội, dân quân, người dân phải dùng thuyền đưa các nạn nhân vượt lũ đến bệnh viện nhưng 4 người trong nhà này đều không qua khỏi. Ông Võ Như Phong, Chủ tịch UBND xã Điện Bàn Tây, thành phố Đà Nẵng nghẹn ngào nói, các nạn nhân đều là người cao tuổi và trẻ nhỏ:

“Chính quyền và bà con nhân dân trong thôn, xóm này rất đau xót, bởi vì một sự cố này mà mất đi 4 mạng người. Tất cả những người trong gia đình đều bị nạn hết, do đó mọi việc hỗ trợ nạn nhân cấp cứu, lo hậu sự cho những người đã mất là chính quyền xã đứng ra lo toàn bộ”.

Mưa lũ những ngày qua tại thành phố Huế đã làm 1 người thiệt mạng và 1 người mất tích. Nạn nhân mất tích là bé gái 5 tuổi, ở thôn Châu Chữ, phường Thủy Xuân bị rơi xuống nước. Hơn 35.000 ngôi nhà tại thành phố Huế chìm sâu trong lũ, nhiều nhà ngập hơn 2 mét.

Tại thành phố Đà Nẵng, mưa lũ làm 5 người thiệt mạng và mất tích, chưa kể 4 người trong gia đình bị ngạt khí thiệt mạng. Nạn nhân là bé trai ở xã Trà Tập không may trượt chân vào cống thoát nước, chết đuối. Một phụ nữ ở phường Quảng Phú đi xe máy bị mất tay lái, lao xe xuống vực rồi thiệt mạng. Một người đàn ông tại xã Núi Thành đi đánh lưới mất tích trên sông. Tại xã Sông Kôn, 1 người đàn ông bị lũ cuốn khi đi làm rẫy về. Một người khác đánh lưới tại xã Điện Bàn Bắc bị lật ghe mất tích. Đợt mưa lũ lịch sử này, Đà Nẵng đã sơ tán hơn 4.200 hộ với hơn 11.400 nhân khẩu ra khỏi vùng ngập sâu, nguy cơ sạt lở. Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng lo lắng khi tình trạng sạt lở đất ở miền núi đang xảy ra rất bất thường:

“Bây giờ, sạt lở trong nhân dân bất ngờ lắm. Chỗ nào có nguy cơ sạt lở thì cho di dời. Trong thực tiễn này, giao cho các địa phương linh hoạt xử lý phù hợp. Các vùng có nguy cơ sạt lở, ngập lụt phải di dời”.

PV Đình Thiệu/VOV Miền Trung