Theo phản ánh của người dân thôn Lai Thành, xã La Hiên và thôn Tân Mai, xã Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên: Từ khi cụm công nghiệp Trúc Mai đi vào hoạt động, khu vực xung quanh thường xuất hiện tình trạng khói bụi, mùi khét. Người dân cũng đặt câu hỏi về tình trạng nước thải công nghiệp có thể ảnh hưởng đến nguồn nước và đất sản xuất, đồng thời bày tỏ lo ngại trước những tác động từ hoạt động sản xuất tại khu vực này.

Từ 7-8/8/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên thành lập Tổ công tác kiểm tra hoạt động của Cụm công nghiệp và các cơ sở thứ cấp. Tổ công tác lấy 01 mẫu khí thải (tại ống khói lò cao của Nhà máy Luyện gang thuộc Công ty CP Đầu tư và Thương mại Trọng Tín); 02 mẫu nước mặt (tại khu vực trước và sau Cụm công nghiệp) và 03 mẫu nước dưới đất (được lấy tại giếng khoan của Công ty và 2 hộ dân ở xóm Lai Thành, xã La Hiên) để phân tích, đánh giá chất lượng môi trường khu vực.

Kết quả phân tích, đối chiếu với các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường hiện hành cho thấy một số thông số trong khí thải (như Pb; CO), nước mặt (như Cd; Pb; NO2--N) và nước dưới đất (như Cd; Pb; NO3--N; NH4+-N; SO42-) có giá trị vượt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường tương ứng. Trong đó, kết quả quan trắc khí thải tại ống khói lò cao là cơ sở để cơ quan chức năng xác định vi phạm hành chính của Công ty CP Đầu tư và Thương mại Trọng Tín. Theo hồ sơ xử lý, lưu lượng khí thải tại nguồn này là 19.260 m3/giờ; thông số Pb vượt 3,2 lần và CO vượt 1,76 lần quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp sản xuất thép.

Sở Nông nghiệp và Môi trường lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính đối với doanh nghiệp về hành vi thải bụi, khí thải có chứa thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn; ban hành quyết định xử phạt Công ty 336 triệu đồng (Trong đó, mức phạt đối với thông số Pb là 280 triệu đồng và mức phạt tăng thêm do thông số CO vượt quy chuẩn là 56 triệu đồng).

Ngoài phạt tiền, nguồn phát sinh khí thải tại ống khói lò cao bị đình chỉ hoạt động trong 4,5 tháng. Doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm, rà soát hệ thống xử lý khí thải và quy trình vận hành, xác định nguyên nhân, cải tạo, nâng cấp hệ thống để bảo đảm khí thải sau xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường.

Ông Nguyễn Văn Minh, Phó Gám đốc Sở NN&MT Thái Nguyên, cho biết:

“Trên cơ sở kết quả kiểm tra, chúng tôi đã yêu cầu Công ty Trọng Tín chấm dứt ngay hành vi vi phạm, khẩn trương cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý, bảo đảm khí thải đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường. Đối với nước giếng khoan không bảo đảm chất lượng, đề nghị Công ty dừng ngay việc sử dụng làm nước sinh hoạt cho cán bộ, công nhân viên và có giải pháp xử lý hoặc thay thế bằng nguồn nước sạch bảo đảm yêu cầu. Chúng tôi cũng đã gửi kết quả về UBND xã, đề nghị thông tin, công khai để người dân biết chất lượng môi trường tại Cụm công nghiệp Trúc Mai. Đồng thời, đề nghị chính quyền địa phương rà soát, đánh giá các nguồn thải có nguy cơ gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến nước mặt, nước dưới đất, làm cơ sở triển khai các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm.”

Đây không phải lần đầu doanh nghiệp tại Cụm công nghiệp Trúc Mai bị xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến bảo vệ môi trường. Tháng 5/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên cũng đã có quyết định xử phạt một doanh nghiệp với số tiền 340 triệu đồng do xả nước thải có chứa các thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật, trong đó có chỉ tiêu vượt tới 477,78 lần.

Những vụ việc này cho thấy yêu cầu cần tiếp tục chấn chỉnh hoạt động sản xuất, tăng cường kiểm soát các nguồn thải và giám sát việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường tại Cụm công nghiệp Trúc Mai, nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và đời sống người dân khu vực xung quanh. Bà Trần Thị Lít (thôn Lai Thành, xã La Hiên, tỉnh Thái Nguyên) bày tỏ:

“Mong muốn của chúng tôi là làm sao bảo đảm môi trường sống trong lành, vì sức khỏe là vốn quý, không chỉ cho người dân hiện nay mà còn cho thế hệ con cháu sau này. Ngay trong khu vực này còn có cả trường tiểu học, THCS, nên chúng tôi càng mong môi trường được bảo đảm, để người dân yên tâm sinh sống và các cháu học tập.”

Từ thực tế hoạt động của Cụm công nghiệp Trúc Mai, chính quyền địa phương cũng đang tính toán phương án tổ chức lại cụm công nghiệp theo quy hoạch mới. Ông Phạm Minh Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Võ Nhai, cho biết:

“Cụm công nghiệp này trước đây được quy hoạch với diện tích 27,7 ha. Hiện trong cụm có 3 đơn vị thứ cấp đang hoạt động, chưa có chủ đầu tư hạ tầng chung. Tỉnh đang xem xét phương án thu hồi quyết định thành lập cụm công nghiệp trước đây để tổ chức lại theo quy hoạch mới, với diện tích dự kiến khoảng 50 ha.”

Việc xử lý vi phạm môi trường tại Cụm công nghiệp Trúc Mai (tỉnh Thái Nguyên) cho thấy những phản ánh của người dân đã được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ và có biện pháp xử lý cụ thể. Tuy nhiên, các vi phạm này cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn các nguồn thải, hạ tầng môi trường và hoạt động của các cơ sở sản xuất để bảo đảm môi trường sống cho người dân khu vực xung quanh các khu-cụm công nghiệp trên địa bàn./.

Công Luận/VOV Đông Bắc