Sau 3 năm triển khai, Dự án Phát triển Cộng đồng Trà Vinh (CDP Trà Vinh) đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển sinh kế, nâng cao năng lực sản xuất, tăng cường bình đẳng giới và thúc đẩy liên kết sản xuất tại các địa phương ven biển tỉnh Vĩnh Long (trước đây thuộc tỉnh Trà Vinh). Những kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo nền tảng để cộng đồng tiếp tục phát triển bền vững sau khi dự án kết thúc.

Theo Ban tổ chức, CDP Trà Vinh được xây dựng trên nền tảng tiếp nối chương trình cải thiện nước sạch và vệ sinh cộng đồng triển khai từ năm 2022, tập trung vào ba trụ cột chính gồm: thúc đẩy sản xuất bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp - thủy sản theo hướng bao trùm; đồng thời tăng cường bình đẳng giới và trao quyền kinh tế cho phụ nữ. Trong quá trình triển khai, dự án đã thực hiện nhiều hoạt động như đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng mô hình trình diễn, phát triển các tổ hợp tác, kết nối thị trường và hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn lực phát triển sản xuất. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để cộng đồng duy trì và phát triển sinh kế bền vững ngay cả khi dự án kết thúc.

Sau 3 năm, gần 1.200 lượt người dân tại địa phương đã tham gia các hoạt động phát triển sinh kế, nâng cao năng lực và thúc đẩy bình đẳng giới do dự án tổ chức. Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và thủy sản, có 555 hộ nông dân tham gia các khóa tập huấn, tham quan học tập và chuyển giao kỹ thuật, trong đó phụ nữ chiếm 46%. Thông qua các hoạt động này, người dân được tiếp cận các quy trình sản xuất tiên tiến, kỹ thuật canh tác và nuôi trồng phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Dự án cũng phối hợp với địa phương thành lập và duy trì 7 tổ hợp tác với hơn 200 thành viên, trong đó 28% là phụ nữ. Các tổ hợp tác trở thành đầu mối liên kết giữa người dân với doanh nghiệp thu mua, chế biến; tạo điều kiện để các thành viên chia sẻ kinh nghiệm, tiếp cận kỹ thuật, mở rộng thị trường tiêu thụ và từng bước hình thành các chuỗi giá trị đối với cây đậu phộng và các sản phẩm thủy sản.

Hiệu quả của các mô hình sinh kế được thể hiện rõ qua thu nhập của người dân. Đối với các mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến, nuôi tôm quảng canh kết hợp và nuôi tôm dưới tán rừng, lợi nhuận bình quân của các hộ tham gia tăng từ 8,3 đến 20,7 triệu đồng/ha/năm. Trong khi đó, các hộ trồng đậu phộng ghi nhận mức tăng lợi nhuận trung bình khoảng 10,3 triệu đồng/ha. Đáng chú ý, dự án đã hỗ trợ 30 hộ dân chuyển đổi sang mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp đa loài gồm tôm sú, cua và cá. Mô hình này mang lại lợi nhuận bình quân khoảng 112 triệu đồng/ha/năm, mở ra hướng sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên vùng ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh phát triển sinh kế, bình đẳng giới và trao quyền kinh tế cho phụ nữ là nội dung được lồng ghép xuyên suốt trong toàn bộ quá trình triển khai dự án. Theo đó, 723 người dân đã tham gia các hoạt động truyền thông, tập huấn về bình đẳng giới và nâng cao năng lực kinh tế cho phụ nữ. Dự án cũng phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ các xã, phường thành lập Quỹ Phụ nữ phát triển kinh tế, hỗ trợ 70 phụ nữ tiếp cận nguồn vốn để mở rộng sản xuất, phát triển sinh kế và tăng thu nhập cho gia đình.

Là đơn vị tài trợ dự án, Công ty Cổ phần Điện gió Trà Vinh 1 (TWPC) khẳng định, bên cạnh đầu tư phát triển năng lượng tái tạo, doanh nghiệp luôn chú trọng các hoạt động phát triển cộng đồng tại địa phương. Ông Phạm Xuân Tuấn, Quản lý An toàn - Môi trường - Xã hội của TWPC cho biết, dự án CDP Trà Vinh là minh chứng cho định hướng phát triển bền vững của doanh nghiệp thông qua việc hỗ trợ xây dựng các mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao năng lực cho cộng đồng.

Theo bà Roxanne Abdulali, Quản lý Chương trình Nông nghiệp - Thực phẩm của SNV Việt Nam, dự án cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khu vực tư nhân trong phát triển cộng đồng. Khi nguồn lực đầu tư được kết hợp với chuyên môn kỹ thuật, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương và sự tham gia chủ động của người dân, các mô hình sinh kế có khả năng duy trì và phát triển lâu dài.

Sau khi dự án kết thúc, các tổ hợp tác, mạng lưới liên kết sản xuất - tiêu thụ, kiến thức kỹ thuật và năng lực cộng đồng được hình thành trong suốt ba năm qua sẽ tiếp tục được địa phương duy trì và phát huy. Đây được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng giúp người dân ven biển nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển sinh kế bền vững, đồng thời tạo thêm nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho phụ nữ và thế hệ trẻ. Kết quả đạt được từ CDP Trà Vinh cũng cho thấy hiệu quả của mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp, tổ chức phát triển, chính quyền địa phương và cộng đồng trong việc giải quyết các vấn đề phát triển bền vững. Những kinh nghiệm từ dự án được kỳ vọng sẽ tiếp tục được nhân rộng tại nhiều địa phương ven biển trong thời gian tới./.

VIỆT CƯỜNG-VOV1