Những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi năm ấy đã viết nên huyền thoại về lòng dũng cảm, khiến quân thù phải khiếp sợ và kính nể.
Khắc tinh của kẻ thù
Trong giai đoạn chiến tranh, tỉnh Thủ Dầu Một giữ vị trí chiến lược quan trọng, vừa là cửa ngõ tiếp giáp Sài Gòn, vừa là địa bàn trọng điểm trong kế hoạch quân sự của đối phương.
Sau năm 1964, khi đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân vào miền Nam, vùng đất Thủ Dầu Một trở thành chiến trường khốc liệt với sự hiện diện của các sư đoàn bộ binh sừng sỏ như "Anh cả đỏ", "Tia chớp nhiệt đới" hay "Kỵ binh bay".
Năm 1965, lần đầu tiên máy bay B.52 ném bom xuống ấp Trảng Lớn (xã Long Nguyên, huyện Bến Cát cũ), mở đầu cho chuỗi ngày đánh phá ác liệt.
Trước tình hình đó, để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, từ giữa năm 1967, các đội nữ pháo binh lần lượt ra đời tại Bến Cát, Tân Uyên, Lái Thiêu, Dầu Tiếng và Châu Thành.
Dù quân số ít, vũ khí ban đầu khiêm tốn với vài khẩu cối 60mm, 82mm hay súng trường carbin, nhưng các nữ chiến sĩ đã chiến đấu với tinh thần "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh". Họ sử dụng thành thạo từ pháo cối đến B40, AK, vừa độc lập tác chiến, vừa phối hợp nhuần nhuyễn để bẻ gãy nhiều trận càn quy mô lớn.
Bà Phan Thị Diệu, nguyên Đội trưởng Đội nữ Pháo binh Tân Uyên, bồi hồi nhớ lại những ngày vừa chiến đấu vừa huấn luyện cấp tốc:
"Đội nữ pháo binh vừa được thành lập, chưa được huấn luyện chuyên môn nên phải điều đồng chí Tư Hòa sang làm cố vấn. Vừa lắp đặt pháo xong là huấn luyện tại chỗ sơ bộ để hoàn thành nhiệm vụ. Tức là chỉ đào hố, lắp đặt cối, tháo lắp ráp cối, sau đó bỏ trái. Nếu không bình tĩnh chọn hướng sẽ gây thiệt hại cho dân, nên huấn luyện sao làm vậy. Từ đó, độc lập tác chiến.
Những người con gái bất khuất
Nhắc đến nữ pháo binh Thủ Dầu Một là nhắc đến những trận đánh tiêu biểu làm tiêu hao sinh lực địch. Trong đó, đại đội C5 Bến Cát, đơn vị được Bác Hồ khen tặng danh hiệu "Đại đội gái anh hùng". Năm 1968, đơn vị phối hợp tiêu diệt gọn tua Suối Tre, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 200 tên địch, phá hủy 10 xe quân sự. Đội còn lập kỳ tích bắn rơi 2 máy bay Mỹ bằng súng AK.
Đội B4 Dầu Tiếng, tại cánh đồng lô 35, đội đã bắn cháy 3 máy bay trực thăng và diệt hơn 30 tên Mỹ. Các chị Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Bùi Thị Đây và Nguyễn Thị Lập đã vinh dự nhận danh hiệu "Dũng sĩ diệt máy bay".
Đội C4 Châu Thành, gây rúng động với trận đánh gài mìn tại sân tập của bọn bảo an, diệt 35 tên. Đặc biệt năm 1973, sau Hiệp định Paris, 14 chiến sĩ của đội đã kiên cường giữ đất Phú Chánh suốt 18 giờ đồng hồ trước sự bao vây của địch.
Đội Tân Uyên và Lái Thiêu, liên tục pháo kích vào các chi khu, đồn bốt giặc, khống chế các tuyến đường huyết mạch như quốc lộ 13, bảo vệ hành lang an toàn cho bộ đội chủ lực.
Phía sau những nòng pháo là những người phụ nữ kiên trung. Đó là chị Bé Giang (Đội trưởng C5 Bến Cát), dù bị thương nặng cả hai chân và một tay vẫn kẹp súng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Đó là chị Trương Minh Hòa, người đội trưởng Đội C5 thiện xạ "bách phát bách trúng"; hay chị Phan Thị Lan (C4 Châu Thành) với số trận đánh còn nhiều hơn cả tuổi đời.
Họ đã sống và chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt "ăn rừng, ngủ hầm", chịu đói, chịu đựng bom B.52 và chất độc hóa học. Nhưng khi kể về những năm tháng kháng chiến, ai cũng tự hào với tinh thần tất cả đều nỗ lực vì quê hương.
Bà Vũ Thị Hoa, Đội phó Đội B4 Dầu Tiếng, chia sẻ về những khó khăn riêng của phái nữ nơi chiến trường:
“Nói chung là cũng rất khó khăn. Thứ nhất là mình vấn đề là cái bệnh phụ nữ. Tóc của mình ngày xưa là không có khi nào cắt tóc ngắn đâu, cứ để tóc dài mà mỗi lần đi, đi chiến đấu là coi như đó là rất là cực. Cho nên các cô cũng là cố gắng khắc phục. Nhưng mình nghĩ giờ nam làm được mình làm được. Mình xác định kỹ con đường làm cách mạng của mình giờ người ta làm làm được mình làm được thôi."
Nghĩa tình đồng đội sau làn khói súng
Sau chiến tranh, những người nữ anh hùng trở về đời thường với nhiều ngã rẽ khác nhau, nhưng sợi dây liên kết giữa họ chưa bao giờ đứt đoạn. Mới đây, trong không khí kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, cả 5 đội pháo binh đã có cuộc hội ngộ chung đầy xúc động.
Bà Huỳnh Kim Oanh, Chủ tịch Câu lạc bộ Nữ kháng chiến Bình Dương (thuộc Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến TP.HCM), cho biết hiện nay danh sách các đội chỉ còn 66 thành viên. Đa số các chị đều đã tuổi cao sức yếu, nhiều người có hoàn cảnh khó khăn. Cuộc gặp gỡ là dịp để các chị em thăm hỏi, nắm bắt hoàn cảnh để kịp thời hỗ trợ lẫn nhau.
Nỗi trăn trở lớn nhất của những người còn lại chính là những đồng đội vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Bà Nguyễn Thị Hạnh, Đội trưởng Đội C5 Bến Cát, xót xa:
"Địa bàn giờ thay đổi quá nhiều, người dân san bằng trồng cây trái nên không còn dấu vết ngày xưa. Nhiều đồng chí chưa tìm được, buồn và thương lắm, rất day dứt".
Dù đã bước sang tuổi ngoài 70, những "nữ pháo binh anh hùng" vẫn tiếp tục truyền lửa cho thế hệ trẻ thông qua những câu chuyện thực tế về cuộc sống và chiến đấu thời chiến. Các hồi ký, tài liệu lịch sử như “Sáng ngời chất ngọc” do các cô viết và tổng hợp đã trở thành tư liệu tuyên truyền quý giá, góp phần lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp.
Xúc động sau khi lắng nghe những câu chuyện của các cô, bạn Nguyễn Minh Nguyệt - cán bộ Đoàn phường tại Thủ Dầu Một chia sẻ: Tinh thần “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” không chỉ là khẩu hiệu thời chiến, mà còn là bài học sâu sắc về ý chí và trách nhiệm trong thời đại mới.
"Chúng em nhận ra hòa bình, độc lập phải đánh đổi bằng xương máu và nước mắt của các cô, và thế hệ cha ông đi trước. Thế hệ thanh niên hôm nay thấy rõ trách nhiệm phải ra sức học tập, rèn luyện đạo đức để không phụ công lao của thế hệ đi trước, trở thành người công dân có ích cho xã hội".
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tinh thần của những nữ pháo binh Thủ Dầu Một vẫn luôn rạng rỡ, xứng đáng với 8 chữ vàng mà Bác Hồ trao tặng phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".
Thiên Lý/VOV-TPHCM
Bình luận