Hơn 30 năm bền bỉ khai phá vùng đất Đèo Gió, xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên, ông đã phủ xanh những quả đồi cằn cỗi, xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp tạo ra nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Trở về từ chiến trường miền Nam sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, hành trang của cựu chiến binh Tá Văn Nguyên là hơn 30 vết thương trên cơ thể cùng ý chí, bản lĩnh của người lính Cụ Hồ. Sau 9 năm công tác trong ngành Tòa án, những di chứng chiến tranh khiến sức khỏe giảm sút, ông xin nghỉ mất sức để trở về quê hương. Đón ông là vùng đất Đèo Gió khắc nghiệt, nơi núi đá, những triền đồi cằn cỗi và mùa đông rét cắt da cắt thịt từng khiến việc mưu sinh của người dân vô cùng vất vả.

Những năm 1990, khi Nhà nước thực hiện chủ trương giao đất, giao rừng cho người dân, ông Tá Văn Nguyên mạnh dạn nhận hơn 10 ha đất đồi. Từ vùng đất hoang hóa năm nào, bằng mồ hôi và công sức của mình, ông từng bước phủ xanh những quả đồi bằng hơn 10 vạn cây quế cùng khoảng 5.000 cây xoan, hồi. Xen dưới tán rừng, ông trồng thêm các loại dược liệu và cây ăn quả như lê, đào, mận, tạo nguồn thu nhập ổn định.

Không dừng lại ở trồng rừng, ông tiếp tục phát triển chăn nuôi để nâng cao hiệu quả kinh tế. Những ngày đầu, gia trại chỉ có vài con giống nuôi thử nghiệm. Từng bước tích lũy kinh nghiệm, mở rộng quy mô, đến nay mô hình của gia đình duy trì thường xuyên từ 150-200 con lợn rừng và gần 1.000 con gà mỗi năm. Tận dụng lợi thế khí hậu vùng cao và nguồn thức ăn sẵn có như rau xanh, ngô, chuối,... đàn vật nuôi sinh trưởng tốt, mang lại nguồn thu nhập khá cho gia đình.

Dù đã 75 tuổi, sức khỏe ngày một giảm sút bởi di chứng chiến tranh, nhưng với ông Tá Văn Nguyên, lao động luôn là niềm vui. Mỗi sáng, ông vẫn có mặt trên đồi từ sớm, tự tay chăm sóc từng gốc quế, gốc cây ăn quả, rồi xuống chuồng cho đàn lợn, đàn gà ăn trước khi bắt đầu những công việc khác.

"Theo tôi, chăn lợn, chăn gà vẫn có hiệu quả hơn vì quay vòng nhanh. Lợn rừng nuôi khoảng một năm là xuất bán được, mỗi con nặng khoảng 40-50kg. Gà thì khoảng 6 tháng xuất một lứa. Mỗi ngày chỉ cần cho ăn, vệ sinh chuồng trại vào buổi sáng, chiều chăm sóc thêm một lần, nên công việc cũng khá nhàn, phù hợp với sức khỏe của tôi."

Bên cạnh việc phát triển kinh tế trang trại, ông Tá Văn Nguyên tiếp tục mở một nhà hàng ăn uống ngay tại Đèo Gió, vừa tiêu thụ sản phẩm của gia đình, vừa quảng bá những đặc sản địa phương đến du khách. Từ măng ớt, mác cọt đến bánh trời... những sản vật của vùng cao được ông đưa vào thực đơn và giới thiệu như một cách gìn giữ hương vị quê hương, đồng thời góp phần tạo đầu ra cho nông sản địa phương.

Không chỉ để cải thiện cuộc sống gia đình, ông Nguyên cũng luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất cho đồng đội cũ và bà con trong vùng, mong nhiều hộ dân cùng phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo. Cựu chiến binh Tá Văn Nguyên bộc bạch:

"Mình là thương binh, sức khỏe có hạn nhưng luôn nghĩ phải 'tàn nhưng không phế'. Mình cố gắng làm kinh tế để gia đình ổn định cuộc sống, đồng thời cũng mong bà con, anh em cựu chiến binh mạnh dạn làm các mô hình phát triển kinh tế, để ai cũng có cuộc sống khá hơn."

Nhiều năm qua, CCB Tá Văn Nguyên còn là chỗ dựa của nhiều hội viên cựu chiến binh trong thôn. Bất cứ ai muốn nuôi lợn rừng, trồng quế hay phát triển mô hình kinh tế đều có thể tìm đến ông để học hỏi kinh nghiệm. Có người thiếu vốn, ông sẵn sàng cho mượn lợn giống, đến khi bán được mới thu tiền. Chính sự sẻ chia ấy đã giúp nhiều gia đình mạnh dạn phát triển sản xuất, từng bước cải thiện cuộc sống.

Với ông Dương Đình Toóng, hội viên Cựu chiến binh thôn Đèo Gió, ông Tá Văn Nguyên là người cựu chiến binh luôn nhận được sự tôn trọng, đáng kính:

"Ở Chi hội Cựu chiến binh thôn Đèo Gió, ông Nguyên là người làm kinh tế giỏi nhất, dám nghĩ, dám làm. Dù tuổi đã cao nhưng ông vẫn rất nhiệt tình, chịu khó chia sẻ kinh nghiệm. Có hội viên chưa có vốn, ông còn cho lợn giống trước, khi nào bán được mới trả tiền."

Sau hơn 30 năm gắn bó với vùng đất Đèo Gió, thương binh Tá Văn Nguyên đã xây dựng được mô hình kinh tế tổng hợp gồm trồng rừng, trồng cây ăn quả, chăn nuôi và kinh doanh dịch vụ ăn uống. Trung bình mỗi năm, các mô hình mang lại doanh thu khoảng 400-500 triệu đồng, sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi gần 300 triệu đồng. Quan trọng hơn, mô hình đã mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương, để nhiều hội viên cựu chiến binh và người dân đến tham quan, học tập.

Ông Lý Văn Thuần, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Ngân Sơn cho biết:

"Mô hình của ông Nguyên không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình mà còn góp phần lan tỏa phong trào 'Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi'. Hội đã nhiều lần giới thiệu các chi hội, hội viên đến tham quan, học tập kinh nghiệm để phát triển sản xuất, vươn lên làm giàu hợp pháp."

Từ một vùng đồi hoang hóa, hôm nay đã phủ màu xanh của quế, xoan, hồi cùng những mô hình chăn nuôi, dịch vụ mang lại nguồn thu ổn định. Với thương binh Tá Văn Nguyên, đó không chỉ là thành quả của hàng chục năm lao động mà còn là minh chứng cho nghị lực của người lính sau chiến tranh. Trên mảnh đất Đèo Gió năm nào, ông không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn truyền niềm tin, kinh nghiệm và động lực để nhiều người cùng vươn lên phát triển kinh tế.

Công Luận- Thuý Kiều/VOV Đông Bắc