Mùa hè của trẻ em năm nay không còn chỉ có bóng đá, bơi lội hay những lớp học năng khiếu quen thuộc, trong nhiều gia đình, chiếc máy tính và những bộ robot lắp ghép đã trở thành lựa chọn mới. Khi trí tuệ nhân tạo len vào từng ngõ ngách cuộc sống, nhiều cha mẹ cũng bắt đầu đặt câu hỏi: con mình cần chuẩn bị gì để không bị bỏ lại phía sau? Nhiều bậc cha mẹ cũng bắt đầu nghĩ xa hơn cho tương lai của con, đó là để các em tiếp xúc AI, với lập trình và Robotics. Không phải để các em trở thành lập trình viên từ khi còn nhỏ, mà để các em biết cách tư duy, sáng tạo và làm chủ công nghệ ngay từ những năm đầu đời. 

Sáng cuối tuần, tại lớp học lập trình và Robotics của Trường học công nghệ MindX, không khí rộn ràng nhưng đầy tập trung. Những đôi tay nhỏ tỉ mỉ lắp từng bánh xe, từng cảm biến. Trên màn hình máy tính, các em chăm chú chỉnh sửa từng dòng lệnh. Mỗi khi robot di chuyển đúng theo lập trình, cả lớp lại vang lên tiếng reo vui.

Giữa lớp học ấy, em Bùi Nguyễn Bảo Nguyên, 9 tuổi, ở phường Ba Đình chăm chú dõi theo chiếc robot của mình. Hai tháng trước, những dòng lệnh còn rất xa lạ. Còn hôm nay, em đã có thể tự điều khiển robot thực hiện những nhiệm vụ đơn giản. “Con đã lập trình được để cho robot đi theo lập trình. Khi con làm được cho robot đi theo lập trình của mình con rất vui”, Bảo Nguyên chia sẻ.

Niềm vui ấy đến không phải vì có một món đồ chơi mới, mà bởi sau nhiều lần thử rồi sửa, robot cuối cùng cũng hoạt động như mong muốn.

Ở lớp học khác, nhiều em nhỏ tự mình tạo ra những trò chơi trên máy tính. Từ những nhân vật hoạt hình, những câu đố toán học đến các trò chơi ghi nhớ, tất cả đều có thể được các em thiết kế theo cách riêng. Với các em, lập trình không còn là những dòng lệnh khô khan mà trở thành công cụ để biến những ý tưởng của mình thành hiện thực. Em Nguyễn Khắc Gia Hưng ở phường Đống Đa chia sẻ:  Ban đầu thì con nghĩ lập trình cũng khó đối với con nhưng được cô hướng dẫn nên là không thấy khó nữa. Hiện con đã lập trình được một số game dễ rồi.

Còn em Nguyễn Tùng Khôi, sau vài tháng học, đã tự mình lập trình được những game giúp trong học tập như game học toán. Em chia sẻ: học lập trình giúp con học tốt hơn, rèn luyện trí não và tự tin hơn.

Nhiều phụ huynh đã dành thời gian đồng hành cùng con trong những lớp học như thế, với mong muốn ban đầu là con có một sân chơi bổ ích trong dịp hè, hạn chế thời gian sử dụng điện thoại. Nhưng sau vài tháng, điều khiến các phụ huynh bất ngờ không phải là con biết lập trình điều khiển robot, mà là sự thay đổi trong cách con học và cách con giải quyết vấn đề và tự tin hơn.

 Anh Nguyễn Văn Thành ở phường Đống Đa cho biết: cho con học robotic là để con được thỏa sức khám phá. Hiện tại thì cháu cũng rất yêu thích lớp robot này, sau này nếu mà con vẫn tiếp tục đam mê thì cũng cũng sẽ có định hướng tiếp theo cho con.

Cũng với tâm thế cho con trải nghiệm, nhưng sau thời gian cho con theo học lập trình, anh Nguyễn Đăng Chiểu nhận thấy con có nhiều tiến bộ, tự tin hơn và cũng bắt đầu có những hiểu biết hơn một chút về công nghệ. Đặc biệt, qua các câu lệnh sử dụng bằng tiếng Anh, phần ngoại ngữ của con mỗi ngày được rèn luyện hơn. Đây là những kỹ năng mà con nhận được khi tham gia các hoạt động của lớp học lập trình, rất bổ ích.

Đó cũng là lý do ngày càng nhiều gia đình lựa chọn cho con tiếp cận Robotics và lập trình từ sớm. Không phải để chạy theo một xu hướng, mà bởi thế giới đang thay đổi rất nhanh.

Theo ông Nguyễn Trung Hiếu, Giám đốc Đào tạo Trường học công nghệ MindX, Lập trình và  Robotics giúp các em cải thiện năng lực giải quyết vấn đề. Khi robot không hoạt động, các em phải tự tìm xem lỗi nằm ở đâu, là dòng lệnh chưa đúng, cảm biến chưa kết nối hay bánh xe lắp sai vị trí. Quá trình ấy giúp trẻ hình thành tư duy phản biện, khả năng thích ứng và sự kiên trì…những kỹ năng được xem là cần thiết trong thời đại AI.  

Hiện nay, hệ thống MindX có gần 60 cơ sở trên toàn quốc với hàng trăm học sinh tại mỗi cơ sở. Mỗi dịp hè, số lượng học viên đăng ký tăng khoảng 20% so với năm trước, cho thấy phụ huynh ngày càng quan tâm đến việc cho các con tiếp cận công nghệ từ sớm. “Lớp học được vận hành xuyên suốt cả năm. Tuy nhiên hè sẽ là đợt cao vì là thời gian mà các bạn nhỏ không phải quá lo lắng áp lực về việc học. Còn đối với phụ huynh muốn tìm cho các bạn ấy những nơi để trải nghiệm, học hỏi, rồi trau dồi các kỹ năng cần thiết cho tương lai. Đa phần học sinh tập trung nhiều ở độ tuổi các bạn học sinh cấp 1 và cấp 2. Sau khi học xong thì các bạn sẽ có chứng chỉ và ngoài ra thì các bạn ấy còn có những chương trình ngắn ôn luyện để lấy các chứng chỉ uy tín của nước ngoài”, ông Nguyễn Trung Hiếu cho biết.

Có thể thấy, điều hấp dẫn nhất của các lớp học lập trình và robotics không nằm ở những chú robot hoàn chỉnh, mà ở hành trình các em tự mình khám phá. Tự lắp ráp, tự lập trình, tự sửa những lỗi nhỏ rồi vỡ òa khi sản phẩm hoạt động như mong muốn, mỗi bài học đều nuôi dưỡng niềm say mê sáng tạo và sự tự tin vào khả năng của bản thân. Có lẽ vì thế mà, từ những giờ học tưởng chừng rất giản dị ấy, nhiều bạn nhỏ đã bắt đầu nuôi dưỡng những ước mơ của riêng mình.

“Con ước là con có thể lập trình ra những robot này. Robot có thể đưa đón mình, dọn dẹp nhà để mình đỡ mệt...”…Ước mơ hồn nhiên của em Phạm Đăng Huy, 9 tuổi, ở Hà Nội có thể bắt đầu từ những dòng lệnh còn đơn giản hay một chú robot nhỏ bé như vậy, nhưng cũng là cách những hạt mầm đam mê công nghệ được gieo xuống từ rất sớm. 

Đó cũng chính là những năng lực cốt lõi của một công dân trong tương lai, những con người không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn có khả năng tạo ra công nghệ để phục vụ cuộc sống. Và biết đâu, từ sự chuẩn bị hành trang cho con ở những lớp học lập trình hay robotics hôm nay, từ những chú robot còn vụng về được lắp ghép bằng đôi tay trẻ nhỏ, sẽ có thêm thật nhiều những kỹ sư, nhà khoa học hay những người tiên phong đổi mới sáng tạo, góp phần kiến tạo, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.