Đây là kết quả được công bố tại tọa đàm “Tác động của biến đổi khí hậu đến sức khỏe của người lao động ngoài trời”, do doanh nghiệp xã hội ECUE - Mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu xã hội Quốc gia Vương quốc Anh (NatCen) tổ chức ngày 16/8 tại Hà Nội. 

Trong gần 3 năm, các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu xã hội Quốc gia Vương quốc Anh (NatCen), phối hợp với Doanh nghiệp xã hội ECUE - Mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống, đã khảo sát hơn 1.200 người lao động tại Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Nghiên cứu tập trung vào bốn nhóm gồm: công nhân xây dựng, người thu gom phế liệu, tài xế xe ôm và người bán hàng rong. Kết quả cho thấy, 95,4% số người tham gia khảo sát thường xuyên phải làm việc dưới nắng nóng gay gắt. Hơn 40% từng gặp tai nạn lao động liên quan đến thời tiết cực đoan chỉ trong vòng một năm.

Đáng chú ý, rủi ro cũng không xuất hiện riêng lẻ. Có tới 86,5% số người được khảo sát phải đối mặt đồng thời với ít nhất 6 yếu tố nguy cơ trong công việc hằng ngày, như nắng nóng, khói bụi, tiếng ồn, nguy cơ tai nạn và gánh nặng thể chất. Anh Nguyễn Văn Đắc, người nhiều năm làm việc ngoài trời, chia sẻ: "Công việc của em làm thuê làm mướn thôi, ai gọi gì thì làm đấy. Nhiều lúc biết vất vả nhưng nắng mưa mình cứ phải làm thôi. Có người gọi là tốt rồi".

Từ kết quả khảo sát, các nhà nghiên cứu của NatCen và ECUE cho rằng, lao động tự do ngoài trời hiện vẫn chưa được nhận diện đầy đủ trong các chính sách về ứng phó với biến đổi khí hậu, y tế, an sinh xã hội cũng như an toàn, sức khỏe nghề nghiệp. Trước hết, cần đưa nhóm lao động này vào các chương trình, kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu tại đô thị; đồng thời tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế và chính sách an sinh. TS Vũ Ngọc Anh, Giám đốc nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Xã hội Quốc gia Vương quốc Anh (NatCen) đề xuất, các giải pháp hỗ trợ có thể bắt đầu từ những nhu cầu rất thiết thực: "Những mong muốn của họ cũng rất đơn giản. Khi được hỏi thì họ chỉ mong là làm sao trong thời tiết nắng nóng gay gắt , họ có được trạm nghỉ. Có thể khi mà họ bị say nắng, chóng mặt thì họ nghỉ ngơi và có những sơ cứu khẩn cấp".

Bên cạnh việc bổ sung các tiện ích công cộng, các ý kiến tại tọa đàm cũng đề nghị xây dựng cơ chế cảnh báo sớm về thời tiết cực đoan; Cung cấp kiến thức nhận diện, phòng tránh nguy cơ; Tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và các chính sách an sinh cho lao động tự do.

Cũng tại buổi tọa đàm, hai bộ phim tài liệu “Gánh nắng” và “Chị Hồng” đã được trình chiếu, ghi lại những câu chuyện và trải nghiệm thực tế của người lao động ngoài trời khi phải mưu sinh trong điều kiện nắng nóng, mưa lũ và thời tiết ngày càng khắc nghiệt./.