Từng là những vùng đất trũng, canh tác lúa cho hiệu quả thấp, nhiều địa phương của Hà Nội nay đã hình thành những vùng chuyên canh sen, mang lại nguồn thu cao hơn cho người dân.

Tại xã Mê Linh, nhờ sự hỗ trợ của ngành khuyến nông trong việc đưa các giống sen mới vào sản xuất, thời gian cho hoa không còn chỉ kéo dài vài tháng mùa hè mà được duy trì từ tháng 4 đến tháng 11 hằng năm. Hoa đẹp hơn, chất lượng ổn định, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Ông Lã Quang Khanh, nông dân xã Mê Linh cho biết:

"Sen cũ truyền thống thì hoa không bền, thời gian thu hoạch ngắn. Từ khi chuyển sang giống mới, hoa đẹp hơn, thời gian cho thu hoạch dài hơn nên hiệu quả kinh tế cũng cao hơn."

Không chỉ giúp người dân tiếp cận giống mới, ngành Khuyến nông Hà Nội còn đồng hành từ khâu khảo nghiệm, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật đến xây dựng quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện từng vùng.

Đây cũng là một trong những giải pháp cụ thể nhằm thực hiện chủ trương đổi mới phương thức sản xuất nông nghiệp, phát triển những vùng chuyên canh có giá trị kinh tế cao theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII.

Nhờ ứng dụng khoa học công nghệ, nhiều giống sen mới có thời gian cho hoa dài hơn, chất lượng ổn định và giá trị thương phẩm cao hơn giống truyền thống. Theo bà Trần Thị Yến, cán bộ khuyến nông xã Mê Linh, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật đã tạo ra bước chuyển rõ rệt trong sản xuất.

"Các giống sen mới có nhiều ưu điểm nổi bật, thời gian cho hoa kéo dài, chất lượng hoa tốt, giá bán cao hơn so với nhiều giống sen truyền thống."

Bên cạnh Mê Linh, Phú Xuyên cũng là địa phương chuyển đổi thành công diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng sen. Từ năm 2019, người dân đưa giống sen Nhật lấy hạt vào sản xuất kết hợp nuôi cá. Sau vụ đầu tiên, mỗi sào cho thu khoảng 140-150 kg hạt sen, đồng thời tận dụng mặt nước để nuôi thủy sản và thu hoạch lá sen phục vụ chế biến trà, góp phần nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.

Để nâng cao chất lượng vùng sen của Thủ đô, ngành khuyến nông tiếp tục phối hợp với các đơn vị nghiên cứu bảo tồn giống sen Bách Diệp Hồ Tây - một nguồn gen quý gắn với văn hóa Hà Nội. Năm 2024, mô hình sản xuất hoa sen chất lượng thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai trên diện tích 7 ha tại khu vực ven Hồ Tây, bước đầu cho kết quả khả quan.

Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, cùng với bảo tồn nguồn gen quý, các nhà khoa học đang ứng dụng công nghệ cao để tạo nguồn giống sạch bệnh, phục vụ sản xuất quy mô lớn.

"Chúng tôi đã thu thập hàng chục nguồn gen sen quý, nghiên cứu quy trình bảo tồn và lai tạo nhiều giống sen mới có khả năng sinh trưởng tốt, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu sản xuất và phát triển kinh tế."

Từ những mô hình bước đầu, cây sen đang dần trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Hà Nội với nhiều giá trị cộng hưởng. Không chỉ tạo ra nguồn nguyên liệu cho chế biến, sản phẩm OCOP hay phát triển ngành hàng hoa, nhiều vùng trồng sen còn trở thành điểm đến trải nghiệm, góp phần phát triển du lịch sinh thái, gìn giữ không gian văn hóa làng quê và nâng cao thu nhập cho người dân. Đây cũng là hướng phát triển phù hợp với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII đã đề ra.

Từ một loài hoa gắn với văn hóa Thăng Long - Hà Nội, cây sen đang từng bước trở thành sản phẩm nông nghiệp đa giá trị, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, sinh thái và bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới./.