Ca mổ do GS.TS Trần Bình Giang, Chủ tịch Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật Nội soi Việt Nam cùng các đồng nghiệp thuộc Trung tâm Tiêu hóa cơ sở Ninh Bình thực hiện.

Cả hai bệnh nhân đều là nữ, có chỉ số BMI vượt ngưỡng béo phì bệnh lý theo tiêu chuẩn dành cho người châu Á và mắc nhiều bệnh lý đi kèm như rối loạn chuyển hóa lipid, rối loạn đường huyết, gan nhiễm mỡ... Đây là những trường hợp không còn đáp ứng hiệu quả với các biện pháp giảm cân thông thường, được chỉ định điều trị bằng phẫu thuật.

Theo GS.TS Trần Bình Giang, thừa cân và béo phì đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng gia tăng rất nhanh tại Việt Nam trong khoảng 5 năm trở lại đây. Tuy nhiên, thừa cân và béo phì là hai tình trạng khác nhau, vì vậy cách tiếp cận và điều trị cũng hoàn toàn khác nhau.

"Béo phì là một bệnh lý mạn tính mang tính toàn cầu. Chi phí điều trị và những hệ lụy mà căn bệnh này gây ra đang tạo gánh nặng rất lớn đối với hệ thống y tế cũng như người bệnh" - GS.TS Trần Bình Giang nhấn mạnh.

Theo GS, béo phì không chỉ đơn thuần là tình trạng dư thừa cân nặng mà còn kéo theo hàng loạt rối loạn chuyển hóa nguy hiểm như đái tháo đường type 2, tăng cholesterol máu, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tích tụ mỡ ở các cơ quan nội tạng, thậm chí ảnh hưởng đến não và buồng trứng. Ngoài ra, người bệnh còn có nguy cơ cao mắc thoái hóa khớp, bệnh tim mạch, ngưng thở khi ngủ và nhiều biến chứng khác. Tỷ lệ tử vong ở người béo phì được ghi nhận cao gấp hơn 3 lần so với người có cân nặng bình thường.

Theo tiêu chuẩn dành cho người châu Á, béo phì được xác định khi BMI từ 27,5 trở lên kèm ít nhất một bệnh lý liên quan hoặc BMI từ 30 trở lên dù chưa có bệnh phối hợp. Với những trường hợp này, điều trị cần được thực hiện toàn diện, kết hợp thay đổi lối sống, dinh dưỡng, vận động, sử dụng thuốc và khi cần thiết là phẫu thuật.

GS.TS Trần Bình Giang cho biết, nguyên tắc điều trị béo phì là giảm năng lượng đưa vào cơ thể và tăng tiêu hao năng lượng. Tuy nhiên, tập luyện thể lực chủ yếu mang lại hiệu quả ở nhóm thừa cân hoặc béo phì nhẹ. Đối với người béo phì bệnh lý, việc chỉ ăn kiêng và tập luyện thường không đủ để đạt hiệu quả lâu dài.

Ông cũng cảnh báo nhiều người đang áp dụng các chế độ ăn cực đoan như nhịn ăn, cắt hoàn toàn tinh bột hoặc các phương pháp "detox" thiếu cơ sở khoa học. Những cách giảm cân này có thể gây rối loạn nước, điện giải, suy dinh dưỡng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Đối với hai bệnh nhân được phẫu thuật lần này, các bác sĩ lựa chọn kỹ thuật tạo hình dạ dày hình ống - phương pháp hiện được nhiều hiệp hội ngoại khoa và điều trị béo phì trên thế giới khuyến cáo áp dụng cho bệnh nhân béo phì bệnh lý.

Kỹ thuật này giúp thu nhỏ thể tích dạ dày, hạn chế lượng thức ăn đưa vào cơ thể. Đồng thời, phần đáy vị - nơi sản xuất nhiều hormone kích thích cảm giác đói - cũng được phẫu thuật, giúp người bệnh giảm cảm giác thèm ăn nhưng vẫn bảo đảm sinh hoạt bình thường.

Theo GS.TS Trần Bình Giang, đây là phương pháp điều trị bệnh, hoàn toàn không phải phẫu thuật thẩm mỹ. Vì vậy, những người chỉ thừa cân hoặc mong muốn giảm cân để cải thiện vóc dáng không nên thực hiện kỹ thuật này.

"Đây là một phẫu thuật lớn, có tác động lâu dài đến cơ thể nên chỉ được chỉ định cho người mắc béo phì bệnh lý theo đúng tiêu chuẩn chuyên môn" – GS Giang cho biết

Nhờ đội ngũ nhân lực trình độ cao, hệ thống trang thiết bị hiện đại tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi trong chưa đầy một giờ. Sau mổ khoảng 24 giờ, người bệnh có thể đi lại, uống nước; sau 2 ngày có thể xuất viện nếu diễn biến ổn định.

Theo thống kê, người bệnh thường giảm từ 5-10 kg ngay trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật và có thể giảm khoảng 65% số cân nặng dư thừa sau một thời gian theo dõi, đồng thời duy trì kết quả ổn định trong nhiều năm. Nhiều bệnh lý chuyển hóa cũng được cải thiện rõ rệt, chất lượng cuộc sống được nâng cao.

GS.TS Trần Bình Giang cho biết, từ năm 2007, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã xây dựng đội ngũ đa chuyên khoa, được đào tạo bài bản tại các trung tâm điều trị béo phì hàng đầu châu Âu. Đến nay, Trung tâm đã thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật điều trị béo phì với kết quả được công bố trên các tạp chí quốc tế.

Ông khuyến cáo người mắc béo phì bệnh lý nên đến các cơ sở y tế chuyên sâu, có đầy đủ chuyên khoa ngoại, gây mê hồi sức, dinh dưỡng và nội tiết để được đánh giá, tư vấn và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì tìm đến các cơ sở không đủ điều kiện hoặc áp dụng các biện pháp giảm cân thiếu căn cứ khoa học. Điều trị đúng chỉ định, đúng chuyên môn vẫn là yếu tố quyết định giúp người bệnh giảm cân an toàn, cải thiện sức khỏe và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm lâu dài./.