Theo số liệu thống kê của Bộ Xây dựng, tính đến nay, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên toàn quốc hơn 67.000 tấn/ngày. Nếu chỉ lấy một số khiêm tốn chi phí để thu gom, vận chuyển và xử lý cho 1 tấn chất thải rắn sinh hoạt là 50 đô la Mỹ thì 1 ngày trung bình cả nước chi hơn 3,35 triệu đô la Mỹ để thu gom, vận chuyển và xử lý cho toàn bộ chất thải rắn sinh hoạt phát sinh. Đây là con số không hề nhỏ cho một quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Chính vì vậy phân loại rác tại nguồn sẽ giúp tăng nguyên liệu tái chế. Đây là cơ sở hình thành nền kinh tế tuần hoàn, biến chất thải thành tài nguyên, phục vụ cho sản xuất. Quy định này cũng góp phần bảo vệ môi trường, giảm tối đa lượng chất thải phải xử lý, hướng tới nền kinh tế không phát thải năm 2050.
Bắt đầu tư ngày 1/1/2025, việc phân loại rác tại nguồn trở thành bắt buộc theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường. Theo quy định của Nghị định 45 của Chính phủ, người vi phạm sẽ bị xử phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng nếu không phân loại rác tại nguồn. Tuy nhiên, trên thực tế, quy định này vẫn chưa thực hiện được vì còn nhiều vướng mắc.
Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là việc xác định hành vi vi phạm. Khác với các lỗi vi phạm giao thông có thể dễ dàng ghi nhận, hành vi không phân loại rác lại diễn ra trong không gian sinh hoạt của từng hộ gia đình, khó phát hiện và càng khó xử lý nếu thiếu cơ chế giám sát cụ thể.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng ở cơ sở còn mỏng, trong khi khối lượng công việc lớn, khiến việc kiểm tra thường xuyên gần như không khả thi. Điều này dẫn đến thực tế là dù có quy định xử phạt, nhưng việc áp dụng lại chưa tương xứng. Ông Tô Hạ Sỹ, Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên cho rằng, quy định pháp luật về phân loại rác đã rất rõ ràng, thậm chí có chế tài xử phạt nếu không thực hiện. Tuy nhiên, việc triển khai trong thực tế lại gặp nhiều khó khăn.
Bình luận