Có mặt từ khá sớm tại siêu thị GO! Thăng Long, số 222 Trần Duy Hưng, phường Yên Hòa, Hà Nội, nhóm bạn trẻ gồm Mạnh Việt, Bảo Anh và Nguyễn Thái hào hứng tham gia các hoạt động của Ngày không sử dụng túi ni-lông năm 2026. Sau khi trải nghiệm trò chơi tìm hiểu về rác thải nhựa, các bạn còn đổi những chiếc túi mua sắm dùng nhiều lần và chụp ảnh tại khu vực "check-in xanh". Với những bạn trẻ này, việc mang theo túi cá nhân khi đi siêu thị không còn là điều mới mẻ mà đang dần trở thành một thói quen.

Chính từ những thay đổi nhỏ trong hành vi tiêu dùng như vậy, Ban tổ chức kỳ vọng thông điệp của Ngày không sử dụng túi ni-lông sẽ không chỉ dừng lại ở một sự kiện, mà trở thành thói quen hằng ngày của người dân. Cụ thể, chiến dịch năm nay được triển khai bằng nhiều hoạt động thiết thực tại các hệ thống siêu thị và cửa hàng bán lẻ như hội thảo tái chế, giới thiệu các sản phẩm thay thế túi ni-lông dùng một lần, các chương trình tương tác nhằm khuyến khích người tiêu dùng mang theo túi cá nhân khi mua sắm.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Trung Thắng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, để giảm rác thải nhựa, điều quan trọng không chỉ là thay thế một loại túi bằng loại túi khác mà còn phải thay đổi cả mô hình tiêu dùng theo hướng tuần hoàn. Nhà bán lẻ là mắt xích quan trọng bởi đây là nơi tiếp xúc trực tiếp với hàng triệu lượt khách mỗi ngày. Ông Thắng chia sẻ: "Thông điệp năm nay không chỉ dừng lại ở việc hạn chế sử dụng túi ni-lông mà còn đặt trọng tâm vào việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại các nhà bán lẻ. Chúng tôi mong rằng các nhà bán lẻ là những đơn vị, những doanh nghiệp rất quan trọng trong lĩnh vực phân phối các sản phẩm, là cầu nối giữa các nhà sản xuất đến người tiêu dùng. Đây là một mắt xích rất quan trọng trong vòng đời của các vật liệu, các sản phẩm. Chúng tôi rất mong thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành bán lẻ, trong các doanh nghiệp bán lẻ".

Hiện nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã triển khai những giải pháp cụ thể nhằm giảm thiểu rác thải nhựa. Central Retail đã chuyển đổi 100% túi nhựa tại quầy thanh toán sang túi phân hủy sinh học; MM Mega Market dừng phát túi ni-lông từ năm 2019; AEON đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% giao dịch của khách hàng thành viên không sử dụng túi ni-lông; còn TH đã thu gom hơn 21 nghìn tấn vỏ hộp sữa để tái chế trong giai đoạn 2024-2026. Ông Chalermchai Pornsiripiyakool, Phó Chủ tịch phụ trách Đối ngoại Quốc tế và Trách nhiệm Xã hội, Tập đoàn Central Retail Việt Nam cho biết: "Central Retail Việt Nam đã hoàn thành việc chuyển đổi 100% túi nhựa thông thường sang túi phân hủy sinh học tại các quầy thanh toán trên toàn bộ hệ thống siêu thị, đồng thời chúng tôi cũng đã chuyển đổi hơn 90% bao bì tại các quầy Deli sang bao bì sinh học và thân thiện với môi trường. Đây cũng là bước đi quan trọng thể hiện cam kết lâu dài của Central Retail Việt Nam trong việc giảm thiểu rác thải nhựa và đồng hành cùng Chính phủ trong việc thực hiện quy định về bảo vệ môi trường".

Những chuyển động từ phía doanh nghiệp đang tạo nền tảng cho mô hình tiêu dùng xanh. Tuy nhiên, thành công của kinh tế tuần hoàn vẫn phụ thuộc rất lớn vào sự tham gia của mỗi người dân. Chỉ cần mang theo một chiếc túi sử dụng nhiều lần khi đi mua sắm, từ chối túi ni-lông khi không thực sự cần thiết hay phân loại rác đúng cách cũng là những hành động nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn trong giảm thiểu ô nhiễm nhựa.

Trong bối cảnh mỗi năm có từ 19 đến 23 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra các hệ sinh thái dưới nước trên toàn cầu, việc giảm sử dụng túi ni-lông không còn là lựa chọn, mà đang trở thành một yêu cầu cấp thiết để hướng tới tiêu dùng bền vững và phát triển kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

Quang Huy