Trần Quý Cáp, con phố lâu nay được nhiều người Hà Nội biết đến với các cửa hàng sửa chữa đồ điện, điện tử. Thế nhưng, cảnh khách mang quạt, nồi cơm điện, bình nước nóng, tủ lạnh hay những món đồ gia dụng đến sửa giờ đã thưa hơn trước. Hơn 10 năm gắn bó với nghề, anh Hùng Long ngậm ngùi nhận ra lượng khách đã vắng đi gần một nửa: "So với những năm trước thì giảm nhiều chứ, phải đến 30-40%. Bởi vì các thiết bị gia dụng này hiện nay mình nhập khẩu nhiều, trong nước cũng sản xuất được thì giá thành rẻ nên người ta hạn chế sửa chữa. Ví dụ như cái bếp chẳng hạn, bây giờ bán trên mạng giá rẻ nên người ta mua cho nhanh".

Không chỉ tại các cửa hàng sửa chữa, ở những góc phố từng quen thuộc với hình ảnh người thợ ngồi sửa đủ thứ đồ dùng, khách cũng ngày một thưa dần.

Tuy nhiên, để “sửa thay vì bỏ” trở thành lựa chọn của nhiều người hơn, chỉ thay đổi thói quen tiêu dùng là chưa đủ. TS Hoàng Dương Tùng, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho rằng, cần tạo được những điều kiện thuận lợi để người dân muốn sửa và có thể sửa: "Nếu muốn thành một phong trào thực sự trong cuộc sống thì chúng ta phải tạo điều kiện sửa chữa mà người ta thấy thuận tiện hơn, rẻ hơn. Có chính sách để từ thiết kế sản phẩm, trách nhiệm của người sản xuất. Tạo một hệ thống bảo hành sửa chữa tốt, có chính sách khuyến khích cho những người dịch vụ sửa chữa. Tức là làm thế nào để tăng hệ sinh thái sửa chữa lên".

Sửa một món đồ cũ có thể chỉ giúp nó được dùng thêm vài tháng hay vài năm. Nhưng khoảng thời gian ấy cũng đồng nghĩa với việc một món đồ chưa vội trở thành rác, một lần mua mới được lùi lại và tài nguyên cho sản xuất sản phẩm mới được tiết giảm. Vì thế, “sửa trước khi bỏ” không chỉ là thói quen của một thời tiết kiệm, mà trong xu hướng chuyển đổi xanh hôm nay, đó vẫn là một lựa chọn tiêu dùng cần được khuyến khích và tạo điều kiện để duy trì.

Từ đồ cũ đến một vòng tuần hoàn mới

Hơn 10 năm trước, chị Bùi Thị Kim Ngân (người sáng lập thương hiệu RenewJeans (made in Hanoi) bắt đầu từ một thử nghiệm nhỏ: tận dụng chiếc yếm jeans cũ của chị gái để làm thành túi đựng laptop. Năm 2013, chị bắt đầu dự án “giải cứu” jeans cũ và sau đó phát triển thành RenewJeans. Điều khiến chị kiên trì suốt mười mấy năm qua chỉ gói gọn trong một suy nghĩ: đồ không dùng nữa, không có nghĩa là đã bỏ đi.

Sự thay đổi bắt đầu từ chính những người thợ, nhân viên bán hàng, rồi lặng lẽ lan tỏa ra ngoài qua từng sản phẩm...

Không phải khách hàng nào tìm đến RenewJeans cũng bắt đầu từ sự quan tâm đến môi trường. Có người đơn giản bị thu hút bởi một chiếc túi đẹp, kiểu dáng lạ. Nhưng khi biết món đồ mình lựa chọn được làm từ những chiếc quần jeans đã qua sử dụng, câu chuyện phía sau sản phẩm cũng bắt đầu gợi cho họ một cách nhìn khác về đồ cũ.

Hơn 10 năm từ chiếc yếm jeans cũ ban đầu, thứ được nối dài không chỉ là những mảnh vải. Từ người khởi xướng, người thợ may cho đến người tiêu dùng, một góc nhìn mới về đồ cũ đang lặng lẽ lan tỏa. Khi "đồ cũ" không còn mặc nhiên là "đồ bỏ đi", đó cũng là lúc một vòng tuần hoàn xanh được bắt đầu - từ chính những lựa chọn nhỏ mỗi ngày./.