Kháng kháng sinh đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu. Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng kháng sinh chưa hợp lý trong điều trị, chăn nuôi và sản xuất thực phẩm cùng nguy cơ phát tán vi khuẩn kháng thuốc ra môi trường đang đặt ra nhiều yêu cầu cấp thiết trong công tác quản lý và kiểm soát.

Theo các chuyên gia, để ứng phó hiệu quả với vấn đề này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lĩnh vực y tế, nông nghiệp và môi trường theo cách tiếp cận “Một sức khỏe”. PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng: "Kháng kháng sinh hiện nay được Tổ chức Y tế Thế giới xác định là một trong những mối đe dọa hàng đầu đối với sức khỏe toàn cầu trong thế kỷ XXI. Đây không chỉ là vấn đề của ngành y tế mà còn liên quan chặt chẽ đến nông nghiệp, chăn nuôi, môi trường, an toàn thực phẩm và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Chính vì vậy, cách tiếp cận "Một sức khỏe" ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề kháng kháng sinh một cách toàn diện".

Thực tế cho thấy, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quản lý sử dụng kháng sinh và giám sát tình trạng kháng thuốc. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh chưa hợp lý vẫn tồn tại ở nhiều lĩnh vực. Các chuyên gia cho rằng, muốn kiểm soát hiệu quả tình trạng này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng khoa học và doanh nghiệp.

Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định đây là một thách thức liên ngành đòi hỏi những giải pháp đồng bộ và lâu dài: "Tình trạng kháng kháng sinh hiện nay đã trở thành một trong những mối đe dọa nghiêm trọng không chỉ đối với sức khỏe con người mà còn tác động sâu rộng đến hệ thống y tế, an ninh lương thực, môi trường, đa dạng sinh học và sự phát triển bền vững của các quốc gia nếu không có các giải pháp kiểm soát hiệu quả. Tôi cho rằng cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp thực chất giữa các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp để hiện thực hóa hiệu quả Chiến lược quốc gia về phòng, chống chống kháng thuốc".

Không chỉ cần các giải pháp quản lý hay hoàn thiện chính sách, nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và thay đổi nhận thức của cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng chống kháng kháng sinh.

Theo ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, để giải quyết hiệu quả vấn đề này cần có những cách tiếp cận mới, đồng thời lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế, sức khỏe và môi trường: "Câu chuyện kháng kháng sinh và đặc biệt là câu chuyện chúng ta làm gì với nó rất cần có sự đổi mới sáng tạo. Chúng tôi trong 9 chức năng nhiệm vụ thì có một chức năng nhiệm vụ liên quan tới đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y học, y sinh. Nên trong các tài liệu chúng tôi đều có phần Health tech về y học, y sinh. Rất mong hội thảo này chúng ta cùng lan tỏa thêm tinh thần đổi mới sáng tạo, thay đổi phương pháp quản lý, thay đổi nhận thức của người dân để vì sức khỏe tốt hơn. Sức khỏe không chỉ cho chúng ta mà bao gồm sức khỏe cho cả chính động vật nuôi, cho cây trồng để đảm bảo có One Health theo đúng phương pháp tiếp cận quốc tế".

Để phòng chống kháng kháng sinh hiệu quả, bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế quản lý và tăng cường giám sát, công tác truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng cũng giữ vai trò rất quan trọng. Đây được xem là giải pháp lâu dài nhằm thay đổi hành vi sử dụng kháng sinh, giảm nguy cơ kháng thuốc và bảo vệ sức khỏe người dân. PGS.TS Phạm Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam nhấn mạnh: "Kháng kháng sinh hiện nay không còn là vấn đề riêng của ngành y tế mà đã trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng mang tính toàn cầu, tác động trực tiếp đến con người, vật nuôi, môi trường và sự phát triển bền vững của một quốc gia. Trong thời gian tới, Hiệp hội sẽ tiếp tục đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng kháng sinh an toàn, hợp lý. Chúng tôi cũng sẽ tăng cường kết nối hợp tác đa ngành, đa lĩnh vực theo tiếp cận One Health nhằm góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân".

Trước những thách thức ngày càng gia tăng từ tình trạng kháng kháng sinh, các chuyên gia cho rằng cần sự vào cuộc đồng bộ của các ngành, các cấp và toàn xã hội. Việc triển khai hiệu quả cách tiếp cận “Một sức khỏe” không chỉ góp phần kiểm soát nguy cơ kháng thuốc mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.