Trong không gian trưng bày “Nét Kinh kỳ”, những hình ảnh, câu chuyện về phố cổ Hà Nội được tái hiện qua các tác phẩm và tư liệu về 36 phố phường, gợi lại một lát cắt về diện mạo Kinh kỳ xưa. Cùng với hình ảnh là những thông tin về lịch sử các con phố, nguồn gốc tên phố và những nghề thủ công từng gắn với từng tuyến phố. Từ đó, công chúng có thêm cơ hội hình dung về một Hà Nội của những “phố hàng, phố nghề” chuyên biệt – nơi lịch sử, nghề nghiệp, giao thương và đời sống cộng đồng cùng tạo nên diện mạo của phố cổ.     

    Một điểm nhấn của “Nét Kinh kỳ” là các hoạt động trải nghiệm với sự tham gia của các nghệ nhân đến từ một số làng nghề truyền thống. Từ gốm Bát Tràng, gốm Bồ Bát, thêu ren, đan cói Kim Sơn đến giấy dó Phong Khê, Vietnam Silk House...

    Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho rằng, sự hiện diện của các nghệ nhân, người làm sáng tạo đã mở rộng câu chuyện về di sản, từ ký ức của các kinh đô xưa đến những cách tiếp cận mới ngày nay: “Với “Nét Kinh kỳ”, sự tham gia của những nghệ nhân, những người làm sáng tạo rất rõ nét. Chúng ta cũng thấy các nghệ nhân từ các kinh đô của Việt Nam trước kia, như là Huế rồi Ninh Bình, rồi Thăng Long - Hà Nội và bên cạnh đó sự tham gia của những người trẻ, những họa sĩ sáng tác, những tác phẩm đã hiện diện trong các trưng bày đều xoay quanh một câu chuyện tôn vinh những giá trị của di sản văn hóa Việt Nam.”   

      Từ ký ức về những phố nghề của Thăng Long xưa, không gian trải nghiệm cũng mở ra câu chuyện về những làng nghề vẫn đang được gìn giữ và tiếp nối. Với nghệ nhân Nguyễn Trọng Chắc, người đã có 40 năm gắn bó với nghề giấy dó Phong Khê, điều ông mong muốn khi tham gia “Nét Kinh kỳ”, là người xem được tận mắt chứng kiến những công đoạn làm nên một sản phẩm tưởng như giản dị: “Tôi theo nghề giấy dó này là được các cụ truyền lại. Làm đến nay là năm thứ 40 rồi. Để làm ra những tờ giấy dó như thế này thì chỉ làm bằng đôi tay mình thôi. Khi mang tất cả công cụ đến đây, tôi mong muốn các vị khách đều được chiêm ngưỡng, được nhìn thấy thực tế tờ giấy làm từ đâu và có ý nghĩa như thế nào. Thậm chí có những người múc 3 lần không được tờ giấy thì họ cũng biết người nghệ nhân vất vả ra sao, phải làm như thế nào mới ra được giấy.”    

   Một lần trực tiếp thử làm, du khách có thể hiểu rằng phía sau một sản phẩm thủ công nhỏ bé là rất nhiều thời gian, sự khéo léo và cả sự kiên nhẫn của người làm nghề. Trải nghiệm quy trình làm chiếc nón cói và tìm hiểu các sản phẩm đan mây, bạn Nguyễn Hồng Nhung, Thường Tín, Hà Nội cảm nhận rõ hơn điều này:“Em thích các sản phẩm đan mây, khá đẹp và tinh xảo. Ở đây có rất nhiều vật dụng phong phú như quạt, những giỏ đựng, thậm chí là túi xách để mình có thể mang đi chơi hoặc những cái nón đủ màu sắc. Các sản phẩm rất độc đáo, phù hợp để trang trí trong nhà. Em tham gia trải nghiệm và thấy khá nhiều công đoạn, khó hơn nhiều so với suy nghĩ của mình. Những cái nhỏ thôi cũng mất rất nhiều thời gian, vì thế em rất trân trọng những sản phẩm thủ công này.”        

    “Nét Kinh kỳ” vì thế không chỉ đưa công chúng trở lại với hình ảnh 36 phố phường của một Hà Nội xưa, mà còn tạo nên một cuộc gặp gỡ giữa ký ức và hiện tại. Ở đó, di sản không chỉ được nhìn ngắm hay kể lại, mà được cảm nhận bằng những trải nghiệm cụ thể, qua bàn tay của nghệ nhân và sự tham gia của công chúng.     

    Từ câu chuyện phố nghề đến những làng nghề đang tiếp tục được gìn giữ hôm nay, chương trình góp phần mở thêm một cách tiếp cận gần gũi với di sản Thăng Long – Hà Nội, đặc biệt với những người trẻ – để những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ ở lại trong ký ức, mà tiếp tục hiện diện trong đời sống ngày nay.

                                                                                                                               Thuỷ Tiên/VOV1