Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo được triển khai nhằm hiện thực hóa định hướng xây dựng Hà Nội trở thành đô thị sáng tạo sau khi được UNESCO ghi danh là Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế năm 2019. Không chỉ dừng ở việc tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ lễ hội, chương trình hướng tới xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị thông qua việc kết nối cộng đồng, doanh nghiệp, giới chuyên môn và các nguồn lực xã hội để tái thiết không gian công cộng, phát huy giá trị văn hóa và thúc đẩy kinh tế sáng tạo.

    Điểm nhấn của sự kiện là lễ phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị”. Cuộc thi được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, dành cho kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và cộng đồng sáng tạo.

  Thông tin về mục tiêu của cuộc thi, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội cho biết: “Thành phố Hà Nội đã đồng loạt triển khai dỡ bỏ các hàng rào ngăn cách các công viên trên địa bàn và tiến hành chỉnh trang, cải tạo các không gian công cộng. Thế nhưng với một số lượng công viên vườn hoa rất lớn, hàng trăm điểm như vậy, mỗi một địa điểm có một giá trị về mặt lịch sử, về mặt cảnh quan, khác nhau về mặt kích thước. Chính vì vậy, chúng tôi đã cùng với Hội kiến trúc sư Việt Nam, Ủy ban Định cư Con người của Liên Hợp Quốc và các trường đại học thống nhất phát động cuộc thi để có những mẫu thiết kế phục vụ cho ngay việc làm đẹp thành phố, để Hà Nội chúng ta tiếp tục củng cố được vị thế của mình trong chuỗi các thành phố sáng tạo đã được Unesco công nhận.”   

    Các tác giả được khuyến khích đề xuất những mô hình phát triển không gian đô thị không chỉ về kiến trúc mà còn gắn với cơ chế quản lý, phương án tài chính, mô hình vận hành và sự tham gia của cộng đồng. Cuộc thi tập trung vào ba hạng mục gồm: phát triển hạ tầng thúc đẩy sáng tạo thông qua tái kích hoạt các không gian công cộng; chuyển đổi các công trình cũ, nhà máy, trụ sở và thiết chế văn hóa hoạt động chưa hiệu quả thành không gian sáng tạo; đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị các làng nghề, làng cổ và không gian kiến trúc truyền thống gắn với phát triển du lịch, giáo dục và công nghiệp văn hóa. 

    Theo TS, KTS Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, chủ đề cuộc thi năm nay "Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị” cũng chính là câu hỏi đau đáu từ lâu trong giới kiến trúc sư, nghệ sĩ và cả hệ thống quản lý đô thị, cách thức hiệu quả nào đánh thức những không gian đang ngủ quên và làm sao để sáng tạo, không chỉ là sự trình diễn ngắn ngày mà có thể trở thành một hạ tầng bền vững: “Cuộc thi thiết kế không gian sáng tạo 2026, chúng ta không tìm kiếm những bản vẽ lý tưởng, những cách kể chuyện trình diễn trang trí cầu kỳ, cái chúng ta tìm kiếm là một hành trình bền bỉ, cùng nhau thúc đẩy tôn vinh những cống hiến, những ý tưởng nhân văn. Cuộc thi năm nay đòi hỏi một tư duy liên ngành hiệu quả, chúng ta phải bảo tồn bằng sự thích ứng, không đóng băng di sản, chuyển đổi những không gian, những nhà máy cũ thành bảo tàng sống, kết nối cộng đồng, có khả năng tự nuôi dưỡng, phát triển trong dòng cháy kinh tế đương đại, trở thành những trung tâm văn hóa sáng tạo truyền cảm hứng.” TS, KTS Hoàng Thúc Hào nói.   

   Trong khuôn khổ chương trình cũng diễn ra tọa đàm “Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội – Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo” với sự tham gia của các kiến trúc sư, nghệ sĩ và chuyên gia. Tại đây, Ban Tổ chức giới thiệu dự án “Ngỡ ngàng Hà Nội”, hướng tới hình thành mạng lưới 46 điểm nghệ thuật công cộng tại nhiều không gian của Thủ đô như phố cổ, chợ Đồng Xuân, tháp nước Hàng Đậu, khu vực gầm cầu, bãi giữa sông Hồng và các khu tập thể cũ. Dự án kỳ vọng từng bước đưa Hà Nội trở thành một "bảo tàng mở", nơi nghệ thuật hiện diện trong đời sống hằng ngày, góp phần phát triển du lịch, kinh tế đêm và các hoạt động văn hóa sáng tạo.    

    Thông qua Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo, Ban Tổ chức kỳ vọng tạo nền tảng để các cuộc thi, dự án nghệ thuật và hoạt động nghiên cứu không chỉ diễn ra trong thời gian lễ hội mà tiếp tục được kết nối với nguồn lực đầu tư, triển khai thử nghiệm và phát triển lâu dài. Đây được xem là bước đi nhằm xây dựng hệ sinh thái sáng tạo bền vững, phát huy bản sắc văn hóa và khai thác hiệu quả các nguồn lực đô thị, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Hà Nội trở thành Thành phố sáng tạo năng động, hiện đại và giàu bản sắc.

                                                                                                                                 Thuỷ Tiên/VOV1