Vị trí súng thân công được phát lộ tại phía Tây Bắc khuôn viên nội thành, gần khu vực Tượng đài Danh tướng Nguyễn Tri Phương và cây đa cổ thụ Dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải (Giai đoạn 2). Phần chuôi súng nằm ở độ sâu 72cm, thân súng chếch dần xuống dưới và phần đầu súng (miệng nòng) nằm ở độ sâu 143,5cm. Khẩu súng dài 2,95cm, đường kính đáy 40cm, chuôi súng dài 17cm, rộng 12cm. Đường kính miệng súng vòng ngoài 25cm, vòng trong 10cm. Tai súng đã bị gãy 1 bên, bên còn lại dài 10cm. Súng thần công đúc bằng hợp kim sắt (gang), cấu trúc nguyên khối điển hình của đại bác thời Nguyễn.
Ngay khi phát hiện, đơn vị thi công đã dừng máy đào cơ giới, phối hợp với cán bộ chuyên môn của Bảo tàng Đà Nẵng tiến hành làm sạch đất cát xung quanh hiện vật bằng dụng cụ thủ công, chụp ảnh tư liệu hóa hiện trạng và đo kích thước trực tiếp dưới hố đào. Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng đến hiện trường kiểm tra và chỉ đạo công tác đưa hiện vật lên mặt đất đảm bảo an toàn. Hiện vật đã được di chuyển về vị trí bảo quản tạm thời trong khuôn viên di tích.
Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng nhận định, hiện vật có thể thuộc hệ thống hỏa pháo phòng thủ nguyên gốc của Thành Điện Hải (xây dựng năm 1813 thời vua Gia Long theo kiến trúc Vauban, từng trang bị 30 ụ súng đại bác). Việc phát lộ khẩu súng nằm ở độ sâu 143,5cm cùng lớp gạch vồ gãy vỡ, vữa vôi và dấu vết than tro phản ánh sinh động các biến cố lịch sử tại di tích, đặc biệt là giai đoạn chiến đấu ác liệt của quân dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của Danh tướng Nguyễn Tri Phương chống liên quân Pháp – Tây Ban Nha (1858 – 1860) cũng như quá trình biến đổi địa tầng của tòa thành qua các thời kỳ.
Bảo tàng Đà Nẵng sẽ khảo sát tìm kiếm minh văn/ký hiệu đúc (nếu có), đo vẽ bản vẽ kỹ thuật chi tiết và lập hồ sơ cổ vật theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024. Khi hoàn tất quá trình bảo quản và lập hồ sơ khoa học, Bảo tàng Đà Nẵng sẽ đưa hiện vật vào phương án trưng bày tại Khu bảo quản và trưng bày súng thần công thuộc Dự án Giai đoạn 2 sau khi hoàn thành công tác bảo quản./.
Đình Thiệu/VOV Miền Trung
Bình luận