Để “bảo tàng sống” tạo nên sức hút cho du lịch

Thứ hai, 15:24, 31/08/2026

VOV1 - Với du lịch văn hóa, sự khác biệt có thể được tạo nên từ chính những giá trị sẵn có, khi du khách không chỉ được giới thiệu mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình thực hành, trải nghiệm; còn cộng đồng trở thành những người kể câu chuyện văn hóa của mình.

Tiếng đàn Klong-put, Tơ-rưng của đồng bào Xơ Đăng.

Tiếng cồng chiêng bên căn nhà Rông, tiếng trống Rô-băm của đồng bào Khmer, hay tiếng khung cửi đều đặn trong không gian của đồng bào Thái...

Thay vì đứng bên ngoài quan sát, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, du khách được bước vào chính những không gian ấy. Tự tay dệt vải, đánh cồng chiêng, chơi nhạc cụ, tham gia các trò chơi dân gian; hay ngồi bên bếp lửa, thưởng thức món ăn và nghe đồng bào kể về phong tục, nếp sinh hoạt của cộng đồng.

Điểm khác biệt của Làng vì thế không chỉ nằm ở những công trình kiến trúc hay không gian văn hóa được tái hiện, mà quan trọng hơn là những con người đang trực tiếp sống, gìn giữ và thực hành văn hóa tại đây.

Từ ngày 1/7 năm nay, Làng được thành phố Hà Nội tiếp nhận, trở thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Một trong những hướng đi được xác định là khai thác tốt hơn những lợi thế khác biệt này, gia tăng trải nghiệm và xây dựng các sản phẩm đủ sức hấp dẫn du khách.

Điểm đáng chú ý là trong cách làm này, đồng bào không chỉ là người trình diễn văn hóa cho khách xem. Họ trở thành chủ thể tạo nên trải nghiệm: tự kể câu chuyện, hướng dẫn du khách thực hành và đưa khách bước vào đời sống văn hóa của cộng đồng.

Khi du khách có thể bước vào vòng múa cồng chiêng, ngồi bên khung cửi, cùng làm một món ăn hay tham gia một công việc thường ngày, văn hóa không còn là câu chuyện được giới thiệu một chiều. Quá trình thực hành văn hóa tự nó trở thành sản phẩm du lịch. Và chính sự khác biệt ấy đang được các doanh nghiệp nhìn thấy như một lợi thế để xây dựng tour, tuyến.

Không chỉ nhìn thấy tiềm năng, đã có doanh nghiệp tính tới việc cụ thể hóa những trải nghiệm này thành chương trình dành cho du khách.

Từ một lợi thế sẵn có là cộng đồng đang sinh sống và thực hành văn hóa, Làng đang tìm cách biến những giá trị ấy thành lợi thế của điểm đến.

Khi đồng bào được đặt ở vị trí trung tâm, văn hóa được kể bằng người thật, việc thật; du khách được trực tiếp tham gia thay vì chỉ quan sát. Và khi những trải nghiệm ấy đủ hấp dẫn để doanh nghiệp sẵn sàng xây dựng tour, tuyến, văn hóa không chỉ là tài nguyên của điểm đến mà còn có thể trở thành động lực để điểm đến phát triển.

Đó cũng là cách để “bảo tàng sống” này tạo nên sức hút riêng: không chỉ có văn hóa để xem, mà có một đời sống văn hóa để du khách bước vào, trải nghiệm và ghi nhớ./.