# Năm 2027, Việt Nam sẽ một lần nữa vinh dự đảm nhận vai trò Chủ tịch Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Việc đăng cai APEC 2027 không chỉ tái khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế mà còn mở ra không gian chiến lược để chúng ta định hình các xu hướng kinh tế khu vực. Để hiểu rõ hơn về bức tranh kinh tế toàn cầu và những lợi thế chiến lược của Việt Nam trong năm Chủ tịch APEC 2027, Phóng viên Đài TNVN đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Reena Marwah- Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á và cựu giảng viên về kinh doanh quốc tế và chính trị toàn cầu của Đại học Delhi, đồng thời là tác giả của cuốn sách “Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam: Động lực phát triển và sự gắn kết chiến lược”

PV: Giáo sư đánh giá như thế nào vai trò và tầm quan trọng của APEC trong nền kinh tế toàn cầu ngày nay và đâu là những đóng góp đáng kể nhất của tổ chức này?

APEC là một diễn đàn quan trọng về hợp tác kinh tế giữa các quốc gia khu vực châu Á - Thái Bình Dương. 21 nền kinh tế thành viên đóng góp khoảng 61% GDP toàn cầu, chiếm khoảng 47% thương mại thế giới và là nơi sinh sống của khoảng 38% dân số thế giới. Mặc dù không đàm phán các hiệp định thương mại khu vực mang tính ràng buộc pháp lý, song APEC đóng vai trò xây dựng sự đồng thuận, thiết lập các chương trình nghị sự hợp tác thiết thực, đồng thời hỗ trợ 21 nền kinh tế thành viên giảm thiểu xung đột thương mại và chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng và chuỗi cung ứng.

Tính đến năm 2026, chương trình nghị sự của APEC đã chuyển hướng mạnh mẽ sang thúc đẩy hợp tác các lĩnh vực như AI, thương mại kỹ thuật số, chuỗi cung ứng linh hoạt, dịch vụ và tăng trưởng bao trùm. Giá trị cốt lõi của APEC là “chủ nghĩa khu vực mở”, nhằm thúc đẩy hội nhập khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời duy trì một hệ thống thương mại đa phương dựa trên các quy tắc và lấy Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) làm trọng tâm, thay vì tạo ra một khối ưu đãi khép kín.

Những thành tựu đáng kể nhất của APEC nằm trong lĩnh vực hợp tác kinh tế, cụ thể là thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực dựa trên cơ chế thị trường – hướng tới Khu vực Thương mại Tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP); Triển khai thương mại điện tử xuyên biên giới, hợp tác về tiêu chuẩn kỹ thuật và cắt giảm các rào cản phi thuế quan. APEC cũng đang thực hiện Giai đoạn III của Kế hoạch hành động về kết nối chuỗi cung ứng giai đoạn 2022–2026 nhằm giảm thiểu gián đoạn, chi phí giao dịch và khoảng cách kết nối; đồng thời triển khai Sáng kiến ​​APEC về AI (giai đoạn 2026–2030), tập trung vào việc xây dựng các hệ sinh thái AI dễ tiếp cận.

Trong lĩnh vực cải cách cơ cấu và tài chính, năm 2025, các nhà lãnh đạo APEC đã hoan nghênh “Chương trình nghị sự về cải cách cơ cấu được tăng cường và nâng cao” (SEAASR) giai đoạn 2026–2030, cùng với Kế hoạch Incheon trong khuôn khổ Tiến trình Bộ trưởng Tài chính. Một thành tựu quan trọng khác của APEC là việc chú trọng vào vấn đề kết nối. Điều này đã thúc đẩy sự linh hoạt trong hoạt động kinh doanh, đồng thời mở rộng phạm vi sử dụng Thẻ đi lại doanh nhân APEC (APEC Business Travel Card).

PV: Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy bất ổn, APEC nên làm gì để tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy tăng trưởng bền vững? Việt Nam và Ấn Độ có thể tận dụng những cơ hội nào từ các sáng kiến ​​của APEC?

Giáo sư Reena Marwah: Sự bất ổn toàn cầu chính là thời điểm để các nền kinh tế APEC tăng cường hợp tác thông qua việc duy trì thị trường mở, giảm thiểu các rào cản thương mại và thúc đẩy những bước tiến thực chất hướng tới Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương. Các quốc gia cần nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và đa dạng, cải thiện quy trình hải quan cũng như khả năng tương tác trong thương mại kỹ thuật số; đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) - nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng tiêu cực nặng nề nhất từ ​​các cú sốc kinh tế - thông qua việc thúc đẩy thương mại không giấy tờ và nâng cao năng lực. APEC cũng nên thúc đẩy việc ứng dụng kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo (AI) một cách có trách nhiệm, mở rộng kết nối và kỹ năng số, đồng thời hợp tác trong các lĩnh vực như năng lượng sạch, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và tăng trưởng bao trùm.

Về cơ hội dành cho Việt Nam và Ấn Độ, tôi cho rằng, dù Ấn Độ không phải là thành viên của APEC nên không được hưởng đầy đủ các lợi ích thể chế dành cho các nền kinh tế thành viên, nhưng Ấn Độ vẫn có thể hưởng lợi gián tiếp từ chương trình nghị sự kinh tế của APEC, đặc biệt là thông qua các chuỗi cung ứng đa dạng, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng bền vững.

Đối với Việt Nam, với tư cách là chủ nhà tiếp theo của APEC, Việt Nam sẽ đóng vai trò cầu nối để Ấn Độ kết nối với các thành viên APEC. Bối cảnh ngoại giao này có thể giúp Ấn Độ làm sâu sắc thêm quan hệ kinh tế và chiến lược song phương với các quốc gia lớn ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ôxtraylia và các quốc gia thành viên ASEAN. Sự tham gia này có thể giúp Ấn Độ thúc đẩy hợp tác có chọn lọc, tập trung vào các lĩnh vực cụ thể- đặc biệt là công nghệ, khoáng sản thiết yếu, năng lượng sạch, dược phẩm, logistics và cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số.

PV: Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức APEC vào năm 2027. Dưới góc nhìn của một học giả Ấn Độ, Giáo sư đánh giá thế nào về những đóng góp của Việt Nam đối với APEC, và Việt Nam có thể đạt được những lợi ích gì từ việc đăng cai sự kiện quan trọng này?

Vai trò chủ nhà APEC năm 2027 mang đến cơ hội quan trọng để Việt Nam phát huy sức mạnh mềm, thúc đẩy thương mại và đầu tư. Tôi tin rằng Việt Nam có thể đạt được những lợi thế chiến lược, kinh tế và ngoại giao quan trọng trong giai đoạn chuyển mình thành nền kinh tế có thu nhập trung bình cao. Với chủ đề đầy tầm nhìn “Kiến tạo kỷ nguyên tự cường, đổi mới và thịnh vượng”, các sáng kiến ​​chính sách ưu tiên của Việt Nam tập trung mạnh mẽ vào việc thúc đẩy kết nối khu vực, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh bền vững. Những ưu tiên này sẽ được triển khai thông qua các hành động cụ thể như mở rộng tài chính cho quá trình chuyển đổi, thiết lập các hành lang cho xe điện, và tổ chức các diễn đàn chuyên biệt như Cuộc thi Giải pháp Đổi mới sáng tạo (Innovation Solution Competition) và Diễn đàn các Thành phố APEC.

Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ đẩy nhanh tiến trình mở cửa thị trường, tận dụng 18 hiệp định thương mại tự do hiện có, đồng thời thu hút nguồn vốn toàn cầu thiết yếu cho công tác quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo, cũng như cải thiện hệ thống logistics và kết nối. Hơn nữa, việc đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh còn tạo động lực để Việt Nam thực hiện các nâng cấp cơ sở hạ tầng dài hạn tại những địa điểm như Phú Quốc - nơi sẽ diễn ra hội nghị vào tháng 11 năm 2027, bao gồm việc mở rộng sân bay quốc tế và các công trình giao thông. Những bước tiến này sẽ củng cố hơn nữa vị thế của Việt Nam như một điểm đến hàng đầu cho du lịch sang trọng và các sự kiện MICE như hội nghị, sự kiện khen thưởng và triển lãm quy mô lớn.

Xét về tổng thể, hội nghị thượng đỉnh cấp cao này sẽ tạo điều kiện để Việt Nam chuyển mình từ một quốc gia thành viên APEC trở thành một quốc gia dẫn dắt, có năng lực định hình các cơ hội thương mại và đầu tư tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời duy trì sự cân bằng trong quan hệ với các cường quốc trên thế giới.

  Vâng xin cảm ơn bà!