Phát biểu với báo giới ngày 29/1 nhân dịp bắt đầu năm cuối cùng trong nhiệm kỳ, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, các vấn đề toàn cầu sẽ không được giải quyết bằng việc một cường quốc nắm quyền kiểm soát. Ông nói thêm rằng, cách tiếp cận chia thế giới thành các phạm vi ảnh hưởng có tính đối địch giữ hai siêu cường cũng không phải là giải pháp.
Ông Guterres cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy nhanh quá trình đa cực, một quá trình được kết nối, bao trùm và có khả năng tạo ra sự cân bằng thông qua các mối quan hệ đối tác. Tuy nhiên, ông cho rằng, chỉ riêng điều đó sẽ không đủ đảm bảo được cho sự ổn định hay hoà bình mà còn cần những thể chế đa phương mạnh mẽ, trong đó tính hợp pháp bắt nguồn từ trách nhiệm chung và các giá trị chung.
Trong bài phát biểu của mình, Tổng thư ký cho biết nhiều người đang nhìn thấy xu hướng hình thành hai cực quyền lực, một xoay quanh Mỹ và một xoay quanh Trung Quốc. Ông khẳng đinh, nếu muốn một thế giới ổn định, nơi hòa bình có thể được duy trì và phát triển được lan tỏa rộng rãi thì cần ủng hộ một trật tự đa cực.
“Luật của kẻ mạnh đang lấn át sức mạnh của luật pháp. Luật pháp quốc tế đang bị chà đạp. Hợp tác đang bị xói mòn. Và các thể chế đa phương đang bị tấn công trên nhiều mặt. Khi những hành động nguy hiểm không vấp phải phản ứng thích đáng, hệ thống sẽ bị mất ổn định. Và tình trạng miễn trừ trách nhiệm đang thúc đẩy các cuộc xung đột ngày nay, làm gia tăng leo thang, khoét sâu sự ngờ vực và mở toang cánh cửa để các thế lực phá hoại mạnh mẽ chen vào từ mọi hướng”.
Những nhận định của ông Guterres được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy quan điểm nhấn mạnh vai trò thống lĩnh của Mỹ tại Tây bán cầu và thành lập “Hội đồng Hòa bình” mới, ban đầu nhằm củng cố lệnh ngừng bắn tại Gaza nhưng được dự đoán có phạm vi hoạt động rộng hơn. Một số quốc gia lo ngại sáng kiến này có thể làm suy yếu vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc.
Ông Guterres khẳng định trách nhiệm cơ bản về hòa bình và an ninh quốc tế thuộc về Liên Hợp Quốc và Hội đồng Bảo an. Ông cũng kêu gọi cải cách cơ quan này, cho rằng nghịch lý là những nước chỉ trích Liên Hợp Quốc kém hiệu quả lại thường phản đối cải cách, khiến tổ chức khó hoạt động hiệu quả hơn.
Nhiệm kỳ thứ hai của ông Guterres chứng kiến hàng loạt khủng hoảng lớn, từ xung đột Ukraine, Afghanistan, Sudan, Gaza đến bất ổn ở Syria và Venezuela.
Cũng trong bài phát biểu đầu năm 2026, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã kêu gọi hành động chống biến đổi khí hậu, nhấn mạnh sự cần thiết phải cắt giảm mạnh lượng khí thải trong thập kỷ này. Cùng với đó là việc kêu gọi thành lập một Quỹ Toàn cầu về Phát triển Năng lực Trí tuệ Nhân tạo cho các nước đang phát triển, với mục tiêu đạt 3 tỷ đô la./.
Quang Trung/TT Mỹ
Bình luận