Theo các đánh giá, cuộc bầu cử không chỉ hoàn tất việc lựa chọn đại diện của cử tri cho nhiệm kỳ mới mà còn mở ra giai đoạn tiếp theo trong tiến trình cải cách thể chế và phát triển đất nước.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026- 2031 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào thời kỳ phát triển mới khi các mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, hiện đại hóa nền kinh tế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia được đặt ra ngày càng rõ nét, đặc biệt sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc kiện toàn các cơ quan dân cử được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm các quyết sách phát triển được triển khai kịp thời và hiệu quả.
Đánh giá về xu hướng phát triển của cơ quan lập pháp Việt Nam, bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam, cho rằng Quốc hội Việt Nam những năm gần đây đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt trong việc nâng cao tính đại diện của cơ quan dân cử. Bà đồng thời đánh giá cao việc ứng dụng các công cụ số trong quá trình tổ chức bầu cử, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và thúc đẩy sự tham gia của nhiều nhóm cử tri vào đời sống chính trị:
“Các công cụ số ngày càng được sử dụng nhiều hơn để hỗ trợ quá trình bầu cử và tôi cho rằng đây là một dấu hiệu tích cực. Những công cụ này giúp cải thiện khả năng tiếp cận thông tin, chẳng hạn như cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ, hỗ trợ công nghệ chuyển văn bản thành giọng nói (text-to-speech), cũng như công nghệ cảm ứng. Tất cả những điều này góp phần thúc đẩy một cuộc bầu cử mang tính bao trùm hơn, nơi các nhóm khác nhau với những khả năng tiếp cận thông tin khác nhau đều có thể tham gia. Ngoài ra, chúng ta cũng đang chứng kiến việc đơn giản hóa một số thủ tục hành chính nhờ các công cụ số. Đây thực sự là một phương tiện hữu ích để hỗ trợ quá trình quản lý và tổ chức bầu cử.”
Một điểm nhấn khác được nhiều chuyên gia nhắc tới là sự xuất hiện ngày càng nhiều của các ứng cử viên trẻ. Bà Cao Hồng Vinh, Ủy viên Hội đồng nhân dân quận Ochota thuộc Warsaw (Ba Lan), đây là yếu tố có thể mang lại động lực mới cho hoạt động của cơ quan dân cử:
“Chúng tôi quan sát thấy có rất nhiều ứng cử viên trẻ và những gương mặt mới lần đầu tiên tham gia ứng cử. Điều này tạo ra kỳ vọng về những thay đổi tích cực trong hoạt động của Quốc hội. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng như hiện nay, nhiều người mong rằng Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy mạnh mẽ hơn vai trò lập pháp, nâng cao chất lượng giám sát và thực sự trở thành cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri. Đồng thời, các đại biểu trẻ có thể mang tới những góc nhìn năng động và hiện đại hơn.”
Cuộc bầu cử lần này cũng được tổ chức sớm hơn khoảng hai tháng so với thông lệ. Theo các nhà phân tích, việc bầu cử diễn ra ngay sau Đại hội XIV của Đảng giúp nhanh chóng hoàn tất quá trình kiện toàn bộ máy lãnh đạo cho nhiệm kỳ mới, tạo sự rõ ràng về định hướng chính sách ngay từ đầu chu kỳ phát triển 2026–2031, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh này, Giáo sư Mễ Lương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh (Trung Quốc) cho rằng nhiệm vụ của Quốc hội khóa XVI sẽ gắn liền với việc triển khai các mục tiêu phát triển đã được xác định tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam:
“Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ đề ra những mục tiêu kinh tế - xã hội lớn lao, mà còn đặt ra những yêu cầu về việc đảm nhiệm nhiều vai trò của đại biểu Quốc hội khóa mới, như lập pháp, giám sát, phụng sự và vận động. Cốt lõi là đem lại sự đảm bảo về khung pháp lý cho sự phát triển, đáp ứng nhu cầu sinh kế của người dân thông qua quản trị, tập hợp sức mạnh bằng đồng thuận, để cùng thúc đẩy tầm nhìn lớn của Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.”
Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, ông Jack Nguyen, Giám đốc điều hành Incorp Vietnam kỳ vọng Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, đầu tư hạ tầng và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
“Đối với nhiệm kỳ sắp tới, từ năm 2026 đến 2031, tôi hy vọng và mong đợi sẽ thấy ba ưu tiên rõ ràng. Thứ nhất là tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. Thứ hai là cơ sở hạ tầng và thứ ba là nâng cao hiệu quả hoạt động của chính phủ. Việc tái cấu trúc các đơn vị hành chính cấp tỉnh là một bước khởi đầu rất quan trọng. Bước tiếp theo là tiếp tục cải thiện cách thức vận hành của bộ máy nhà nước. Các nhà đầu tư mong muốn sự ổn định, nhưng đồng thời họ cũng cần tốc độ và sự rõ ràng trong các quyết định và chính sách. Vì vậy, chúng ta cần phải đảm bảo được tất cả những điều đó.”
Trong khi đó, ông Rizvie Salih, Phó Chủ tịch Quốc hội Sri Lanka đánh giá công tác tổ chức bầu cử tại Việt Nam được triển khai bài bản, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan. Theo ông, cuộc bầu cử không chỉ quyết định thành phần của cơ quan lập pháp nhiệm kỳ mới mà còn tạo nền tảng để tiếp tục củng cố những thành tựu phát triển mà Việt Nam đã đạt được trong những thập kỷ qua./.
Bình luận