Cùng với đó, địa phương từng bước xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo, kết nối tri thức với thực tiễn, tạo nền tảng để kinh tế số phát triển bền vững.
Chuyển đổi số từ gốc sản xuất
Một buổi sáng ở vùng nguyên liệu chanh xuất khẩu xã Thạnh Lợi, tỉnh Tây Ninh không khí thu hoạch rất tất bật. Giữa những tốp lao động đang thoăn thoắt hái chanh, anh Trần Minh Thạnh mở điện thoại kiểm tra đơn hàng và giá bán theo thời gian thực. Với anh, chiếc smartphone không còn là công cụ liên lạc đơn thuần, mà trở thành “bảng điều khiển” của cả vườn cây.
Nhờ ứng dụng số, sản xuất nông nghiệp chuyển từ kinh nghiệm sang vận hành dựa trên dữ liệu thị trường, dự báo nhu cầu và tiêu chuẩn xuất khẩu. Vườn chanh vì thế trở thành “nông trại dữ liệu”, nơi mọi quyết định đều có cơ sở khoa học, cho thấy chuyển đổi số đang đi vào tận gốc sản xuất.
Ở lĩnh vực logistics, Cảng Quốc tế Long An cũng chuyển mình theo hướng số hóa, xanh hóa. Cảng ứng dụng nhiều giải pháp xanh số, để đây không chỉ là điểm trung chuyển, cảng còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, giúp hàng hóa rút ngắn hành trình, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh, hiện thực hóa mục tiêu “logistics xanh”.
Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng 9,52%, quy mô kinh tế vượt 345.000 tỷ đồng, kim ngạch xuất nhập khẩu hơn 31 tỷ USD. Khu vực công nghiệp tăng trên 12%, tiếp tục giữ vai trò động lực chính.
Đáng chú ý, kinh tế số hiện chiếm khoảng 12% GRDP và được kỳ vọng đạt 30% vào năm 2030. Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng giai đoạn tới ở mức 10–10,5%/năm, với khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ đạo.
Theo UBND tỉnh Tây Ninh, chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc cách sống, làm việc và sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí, tăng minh bạch và tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế. Thời gian qua, tỉnh đã triển khai đồng bộ chuyển đổi số trên ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; hạ tầng công nghệ được đầu tư, dịch vụ công trực tuyến mở rộng, doanh nghiệp chủ động ứng dụng nền tảng số. Dù còn khó khăn, các mô hình “nông trại dữ liệu”, khu công nghiệp xanh, cảng biển xanh cho thấy hướng đi rõ ràng, với trọng tâm là tổ chức lại sản xuất dựa trên tri thức.
Hạ tầng tri thức – nền tảng tăng trưởng mới
Bên cạnh hạ tầng truyền thống như giao thông, khu công nghiệp và logistics, Tây Ninh đang hướng tới xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo, yếu tố then chốt của mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức.
Hạ tầng này không chỉ là các công trình vật lý mà là một hệ sinh thái gồm trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian khởi nghiệp, mạng lưới chuyên gia và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp. Đây là cầu nối giữa nghiên cứu khoa học và sản xuất – kinh doanh, giúp rút ngắn hành trình từ ý tưởng đến sản phẩm.
Theo ông Nguyễn Minh Hải - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Tây Ninh có lợi thế trong nông nghiệp, công nghiệp chế biến và thương mại biên giới, những lĩnh vực có tiềm năng lớn để ứng dụng công nghệ số. Tuy nhiên, nếu thiếu hạ tầng đổi mới sáng tạo đủ mạnh để hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa, chuyển đổi số sẽ khó đạt hiệu quả thực chất.
Trong định hướng đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh được xem là thiết chế quan trọng, giữ vai trò điều phối và kết nối các nguồn lực. Trung tâm sẽ liên kết cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện - trường, chuyên gia và các tổ chức đầu tư, tạo môi trường thuận lợi cho các ý tưởng sáng tạo phát triển.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là kết nối cung - cầu công nghệ, giúp doanh nghiệp tiếp cận giải pháp kỹ thuật mới, đồng thời đưa các kết quả nghiên cứu vào sản xuất. Trung tâm cũng hỗ trợ doanh nghiệp về đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, nâng cao năng lực quản trị và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu.
Không chỉ thúc đẩy chuyển đổi số, hạ tầng đổi mới sáng tạo còn là “đòn bẩy” thu hút đầu tư công nghệ. Việc kết nối với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia giúp Tây Ninh tiếp cận mạng lưới chuyên gia, chương trình tăng tốc khởi nghiệp và nguồn vốn trong, ngoài nước.
Khi hệ sinh thái này dần hình thành, các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp số, thương mại điện tử, công nghệ tài chính hay dữ liệu lớn sẽ có điều kiện phát triển. Đây sẽ là lực lượng doanh nghiệp số quan trọng, tạo ra sản phẩm và dịch vụ mới, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.
Trong hành trình chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, việc xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu. Với Tây Ninh, đây chính là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, mở ra động lực phát triển mới và hướng tới tăng trưởng bền vững trong tương lai, ông Hải thông tin.
Ngày 18/3/2026, Tây Ninh sẽ chính thức đưa vào hoạt động Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh – một thiết chế quan trọng nhằm kết nối tri thức, công nghệ và nguồn lực đổi mới sáng tạo. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược phát triển khoa học – công nghệ của địa phương, đồng thời mở đầu Tuần lễ “Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Tây Ninh năm 2026” diễn ra từ ngày 18 đến 21/3.
Trung tâm được thành lập theo Đề án số 2638/ĐA-UBND, với mục tiêu trở thành đầu mối thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, kết nối hiệu quả các chủ thể trong hệ sinh thái gồm Nhà nước, viện – trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đây cũng là cầu nối đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất – kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ và thương mại hóa sản phẩm.
Trong giai đoạn đầu, Trung tâm triển khai các chương trình tư vấn đổi mới công nghệ, kết nối cung – cầu, hỗ trợ chuyển đổi số, đào tạo nhân lực và kết nối quỹ đầu tư. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu vào kinh tế số.
Lan Hà
Bình luận