Trong bối cảnh đó, Tổng thư ký Antonio Guterres đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ Liên Hợp Quốc cạn kiệt nguồn lực.
Trong thư gửi toàn bộ 193 quốc gia thành viên cuối tháng 1, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo tổ chức này đang đối mặt với “một cuộc khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng”, có nguy cơ cạn tiền mặt chỉ trong vài tháng tới, thậm chí có thể vào tháng 7. Ông nhấn mạnh tình trạng hiện nay là “không bền vững” và có thể dẫn tới “sụp đổ tài chính” nếu không có thay đổi căn bản.
Phát biểu tại cuộc họp báo hôm qua, người phát ngôn Liên Hợp Quốc Farhan Haq cho biết tình trạng hiện nay đã vượt qua mức khó khăn thông thường: Tổng thư ký đã nhiều lần làm rõ vấn đề, cả về việc các quốc gia thành viên không đóng phí và vấn đề liên quan đến việc Liên Hợp Quốc bị buộc phải hoàn trả cho các quốc gia thành viên khoản chi ngân sách, rằng Liên Hợp Quốc không chi tiêu số tiền mà họ không sử dụng. Và vì vậy, hai yếu tố đó đã đẩy chúng ta vào một quỹ đạo không bền vững.
Theo Liên Hợp Quốc, nguyên nhân trực tiếp của cuộc khủng hoảng là việc nhiều quốc gia thành viên chậm hoặc không thanh toán đầy đủ các khoản đóng góp bắt buộc. Đến cuối năm 2025, tổng số tiền chưa được thanh toán đã lên mức kỷ lục 1,56–1,57 tỷ USD, cao gấp đôi so với năm trước. Việc Liên hợp quốc buộc phải hoàn trả gần 300 triệu USD tín dụng do không nhận đủ nguồn đóng góp đúng hạn đã chính thức kích hoạt cuộc khủng hoảng thanh khoản trong năm nay.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng bản chất của cuộc khủng hoảng không chỉ nằm ở con số tài chính, mà phản ánh sự suy giảm niềm tin và cam kết của các quốc gia đối với hệ thống đa phương toàn cầu. Mỹ – nước đóng góp lớn nhất cho ngân sách Liên hợp quốc đã cắt giảm mạnh tài trợ, trì hoãn hoặc từ chối nhiều khoản đóng góp bắt buộc, đồng thời rút khỏi hàng loạt cơ quan trực thuộc. Một số quốc gia phương Tây khác như Đức và Anh cũng thu hẹp viện trợ khi ưu tiên chi tiêu quốc phòng.
Sự rút lui này đã tạo ra phản ứng dây chuyền, khiến ngân sách nhân đạo, gìn giữ hòa bình và các chương trình phát triển của Liên hợp quốc bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tổ chức đã phải đóng băng tuyển dụng, thu hẹp hoạt động của một số phái bộ và cắt giảm chương trình ở nhiều khu vực đang khủng hoảng.
Trước nguy cơ cạn kiệt nguồn lực, Tổng Thư ký Guterres kêu gọi các quốc gia thành viên phải thanh toán đầy đủ và đúng hạn, hoặc cải tổ căn bản các quy tắc tài chính hiện hành. Dẫn lời ông, người phát ngôn Farhan Haq nhấn mạnh: Trong những năm qua, chúng tôi đã phải xoay sở và sử dụng bất kỳ khoản tiền nào có sẵn để duy trì hoạt động. Khi nguồn dự trữ của chúng tôi giảm xuống mức này, khả năng làm điều đó đã bị suy yếu khi đến lúc phải thanh toán. Bây giờ là hoặc không bao giờ. Chúng tôi không có đủ dự trữ tiền mặt và tính thanh khoản để tiếp tục hoạt động như những năm trước. Và đây là điều mà Tổng thư ký đã cảnh báo ngày càng mạnh mẽ hơn mỗi năm.”
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với xung đột, biến đổi khí hậu và khủng hoảng nhân đạo ngày càng gia tăng, cuộc khủng hoảng tài chính của Liên Hợp Quốc được xem như một chỉ dấu rõ ràng cho thấy trật tự đa phương toàn cầu đang bị thách thức nghiêm trọng. Nếu không được cứu vãn, đây có thể trở thành bước ngoặt làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống hợp tác quốc tế được xây dựng suốt gần 80 năm qua./.
Hồng Nhung/Ban Thời sự VOV1
Bình luận