Theo Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia (ESDM), chính phủ nước này sẽ triển khai bắt buộc xăng E5 tại một số địa phương từ tháng 7 năm nay. Chính sách này được thực hiện song song với chương trình xăng B50 nhằm mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học trong nước. Đây được xem là một phần trong chiến lược tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh.

Trên thực tế, Indonesia đã xây dựng nền tảng pháp lý cho chương trình phát triển nhiên liệu sinh học từ năm 2008 theo Quy định số 32/2008, đặt mục tiêu từng bước tăng tỷ lệ sử dụng nhiên liệu sinh học. Tháng 3/2026, Indonesia ra Quyết định mới (số 113.K/EK.05/MEM.E/2026) về lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học. Quy định mới yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu bắt buộc pha trộn nhiên liệu sinh học vào sản phẩm xăng thương mại.

Đối với xăng E5, Doanh nghiệp năng lượng quốc gia (Pertamina) đã triển khai thử nghiệm thị trường từ năm 2023. Báo cáo mới nhất của chính phủ Indonesia cho thấy, phản ứng của thị trường tương đối tích cực do: trị số octane tăng; khí thải sạch hơn; khả năng vận hành ổn định với đa số xe hiện đại. Do đó Indonesia bắt đầu áp dụng bắt buộc xăng E5 từ tháng 7/2026. Tuy nhiên theo bà Eniya Listiani Dewi, Tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng mới (EBTKE), giai đoạn đầu chỉ áp dụng tại một số khu vực do nguồn trong nước còn hạn chế. Bởi hiện nay Indonesia mới có ba doanh nghiệp đủ khả năng cung cấp ethanol nhiên liệu.

Về Lộ trình tiến tới xăng E10, Indonesia đặt mục tiêu triển khai xăng E10 trên quy mô toàn quốc trong giai đoạn 2027–2028. Đây được đánh giá là bước chuyển lớn đối với ngành năng lượng Indonesia, giúp giảm nhập khẩu xăng dầu; tăng sử dụng năng lượng tái tạo; thúc đẩy ngành bioetanol; và hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Đánh giá tác động kỹ thuật, nhìn chung các chuyên gia Indonesia đều cho rằng, xăng E5 an toàn với phần lớn phương tiện giao thông hiện nay. Đối với xăng E10, đa số xe đời mới đạt chuẩn Euro 4 trở lên có thể sử dụng mà không cần cải tạo động cơ. Theo các chuyên gia ô tô của Viện Công nghệ Bandung (ITB), xe sản xuất sau năm 2010 tương thích với xăng E10 nhờ hệ thống nhiên liệu và vật liệu được thiết kế phù hợp với ethanol. Tuy nhiên, các dòng xe cũ có thể cần kiểm tra đường ống nhiên liệu, gioăng cao su hoặc bộ phun xăng để tránh hiện tượng ăn mòn do ethanol gây ra.

Trong khi đó, chuyên gia cơ khí và hệ thống sinh học Leopold Oscar Nelwan đưa ra cảnh báo, Indonesia phải giải quyết nhiều thách thức kỹ thuật. Theo chuyên gia này, ethanol có tính hút nước mạnh nên hàm lượng nước trong nhiên liệu phải được kiểm soát nghiêm ngặt. Nếu hàm lượng nước quá cao, hỗn hợp xăng–ethanol có thể bị pha tách, gây ăn mòn và ảnh hưởng tới hệ thống nhiên liệu của xe. Chính phủ cũng cần xây dựng quy trình vận hành kỹ thuật (SOP) chặt chẽ hơn để bảo đảm chất lượng nhiên liệu trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm của Indonesia.

Nhìn chung Lộ trình triển khai xăng E5 và xăng E10 cho thấy Indonesia đang từng bước chuyển dịch từ mô hình tiêu thụ năng lượng hóa thạch sang phát triển nhiên liệu tái tạo. Với cách tiếp cận khá thận trọng, từ triển khai thử nghiệm, áp dụng xăng E5 tại một số khu vực hạn chế tới việc mở rộng nguồn cung ethanol nội địa và tiến tới sử dụng xăng E10 trên quy mô toàn quốc. Cách tiếp cận này phản ánh nỗ lực cân bằng giữa mục tiêu chuyển đổi năng lượng với yêu cầu ổn định thị trường nhiên liệu và khả năng thích ứng của ngành công nghiệp ô tô trong nước./.

Tuấn Dũng/VOV Indonesia