Với sắc lệnh này, ông Trump trở thành tổng thống đầu tiên viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép tổng thống áp thuế tối đa 15% trong thời hạn tối đa 150 ngày để khắc phục “những vấn đề cơ bản về thanh toán quốc tế”. Những động thái này có thể tạo áp lực bất ổn mới đối với thị trường toàn cầu.
Với sắc lệnh mới, Tổng thống Donald Trump tiếp tục khẳng định quan điểm cứng rắn về thuế quan, coi đây là biện pháp nhằm bảo vệ sản xuất trong nước và tạo sân chơi công bằng cho doanh nghiệp Mỹ. Theo lập luận của ông, nhiều đối tác thương mại đã hưởng lợi từ việc tiếp cận thị trường Mỹ trong khi duy trì rào cản với hàng hóa Mỹ.
Phát biểu trong cuộc họp báo sau khi phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, Tổng thống Donald Trump khẳng định ông sẽ tiếp tục áp thuế và không có bất kỳ thay đổi nào đối với “các thỏa thuận thương mại” đã được ký kết:
"Chúng tôi đang tiến hành áp dụng mức thuế 10% đồng đều cho tất cả các mặt hàng, điều mà chúng tôi hoàn toàn có quyền làm. Tôi có quyền áp thuế. Và tất cả đều đã được Quốc hội phê duyệt. Tất cả những gì chúng tôi đang làm là trải qua một quy trình phức tạp hơn một chút so với trước đây - chúng tôi có thể sẽ áp thuế, nhiều thuế hơn. Tất cả các thỏa thuận đều đã được ký kết, nhưng chúng tôi sẽ thực hiện theo một cách khác."
Diễn biến này không chỉ phản ánh căng thẳng giữa nhánh hành pháp và tư pháp trong nội bộ nước Mỹ mà còn đặt ra câu hỏi về tương lai của chính sách thương mại Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Theo các chuyên gia, các diễn biến tại Mỹ trong 24h qua làm tăng yếu tố bất định cho môi trường kinh doanh. Nếu quyền áp thuế của Tổng thống bị giới hạn chặt chẽ hơn, các chính sách thương mại có thể trở nên khó dự đoán, đặc biệt khi thay đổi theo từng nhiệm kỳ. Sự bất định này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư dài hạn của doanh nghiệp. Ông Carsten Brzeski, Chuyên gia kinh tế trưởng của ING cho rằng:
"Thoạt nhìn, phán quyết của Tòa án Tối cao thực sự mang lại một chút nhẹ nhõm và chúng ta thấy điều này trên thị trường chứng khoán. Nhưng tôi nghĩ về lâu dài, điều đó vẫn đồng nghĩa với sự bất ổn mới, bởi vì Nhà Trắng đã trả lời rằng có những lựa chọn thay thế và Tổng thống Trump có thể tìm ra các biện pháp trừng phạt thương mại khác, các loại thuế quan khác để áp đặt lên các đối tác thương mại của mình. Vì vậy, sự bất ổn sẽ quay trở lại, bởi vì tôi không nghĩ rằng Tổng thống Trump sẽ từ bỏ chương trình áp thuế của mình."
Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về giới hạn quyền lực hành pháp trong lĩnh vực thuế quan không chỉ là một vấn đề pháp lý nội bộ của Mỹ. Đối với thị trường toàn cầu, đây là một biến số có thể làm thay đổi cách chính sách thương mại của nền kinh tế lớn nhất thế giới được xây dựng và thực thi. Mối lo lớn nhất của thị trường là sự gia tăng bất định. Thị trường tài chính thường phản ứng nhạy cảm với những yếu tố khó dự đoán hơn là với mức thuế cụ thể. Bà Anna Rathbun, nhà sáng lập và giám đốc điều hành của công ty tư vấn Grenadilla lo ngại:
“Thành thật mà nói, thị trường đang cảm thấy gánh nặng được trút bỏ phần nào. Tuy nhiên, tình hình vẫn còn bất ổn. Chỉ vì một phán quyết bác bỏ thuế quan của ông Trump không có nghĩa là chúng ta sẽ không phải chịu thêm thuế quan nữa - và hôm nay chúng ta vừa nghe tin là sẽ có. Và 150 ngày sau, mọi thứ có thể lại thay đổi. Vì vậy, tương lai trở nên không chắc chắn. Chúng ta chuyển từ môi trường chắc chắn với thuế quan cao sang môi trường không chắc chắn với thuế quan thấp hơn. Điều mà các nhà đầu tư không thích - những tin tức bất ngờ về chính sách mà họ không lường trước được.”
Mỹ đóng vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính toàn cầu. Bất kỳ thay đổi nào liên quan đến quyền lực thuế quan của Mỹ đều có thể ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán, tiền tệ, dòng vốn vào thị trường mới nổi. Lo ngại không chỉ nằm ở thuế suất 10% hay cao hơn, mà ở khả năng chính sách bị thay đổi hoặc hủy bỏ giữa chừng. Các thị trường lo ngại rằng bất kỳ khoảng trống chính sách nào cũng có thể bị lấp đầy bằng các biện pháp tạm thời, gây thêm biến động.
Châu Anh/VOV1
Bình luận