Ngày 15/10 tại thành phố Cần Thơ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) phối hợp với Tổ chức Oxfam tại Việt Nam tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Cải thiện khả năng tiếp cận thị trường quốc tế của doanh nghiệp tôm và lúa gạo thông qua nâng cao kỹ năng làm việc và an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp”. Dự án được triển khai trong giai đoạn 2022-2026, áp dụng cách tiếp cận lấy người lao động làm trung tâm, tập trung cải thiện điều kiện an toàn, vệ sinh lao động và khả năng tiếp cận an sinh xã hội, đặc biệt đối với lao động nữ. Qua đó, dự án góp phần giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho ngành tôm và lúa gạo.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc VCCI-HCM cho biết, tôm và lúa gạo là hai mặt hàng nông sản quan trọng đối với xuất khẩu và sinh kế của hàng triệu lao động, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, các thị trường xuất khẩu có giá trị cao như Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Nhật Bản đang ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn. Người mua quốc tế hiện không chỉ quan tâm đến chất lượng và giá cả sản phẩm mà còn chú trọng trách nhiệm xã hội, an toàn vệ sinh lao động, bảo vệ môi trường và quản trị minh bạch. Các quy định mới về thẩm định chuỗi cung ứng cũng khiến việc thực hiện trách nhiệm xã hội dần trở thành yêu cầu để hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là nông sản, có thể tiếp cận và đứng vững tại thị trường quốc tế. Trong khi đó, ngay tại thị trường trong nước, người tiêu dùng cũng ngày càng quan tâm tới độ an toàn và tính minh bạch về nguồn gốc sản phẩm.

Cùng quan điểm, bà Vũ Thị Quỳnh Hoa, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Oxfam tại Việt Nam, cũng cho rằng, trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển bền vững và ESG ngày càng trở thành một phần của “luật chơi” toàn cầu, môi trường làm việc cũng tác động trực tiếp tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. “Năng lực cạnh tranh và trách nhiệm đối với người lao động không phải là hai mục tiêu tách biệt mà là hai yếu tố bổ trợ cho nhau. Việc bảo đảm an toàn vệ sinh lao động và an sinh xã hội không phải là gánh nặng chi phí, mà thực chất là một khoản đầu tư cho sự phát triển bền vững của chính doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp đặt người lao động, đặc biệt là lao động nữ, vào trung tâm của các quyết định kinh doanh, bảo đảm thu nhập ổn định và môi trường làm việc bình đẳng, đó là lúc họ kiến tạo nên cả giá trị kinh tế lẫn giá trị xã hội bền vững.”

Trong bối cảnh đó, việc đầu tư cho người lao động, thúc đẩy việc làm thỏa đáng và kinh doanh có trách nhiệm chính là bệ phóng vững chắc nhất để nền kinh tế vươn lên một cách năng động, bao trùm và thực sự lấy con người làm trung tâm.

Sau hơn hai năm triển khai trên thực tế, dự án “Cải thiện khả năng tiếp cận thị trường quốc tế của doanh nghiệp tôm và lúa gạo thông qua nâng cao kỹ năng làm việc và an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp” đã hỗ trợ hơn 100 doanh nghiệp trong chuỗi tôm và lúa gạo cải thiện điều kiện làm việc; hơn 23.000 người lao động trực tiếp và gián tiếp được hưởng lợi, trong đó trên 55% là nữ; hơn 30 hợp tác xã được kết nối thương mại và hỗ trợ nâng cao tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Thông qua các khóa đào tạo về vận hành thiết bị, sử dụng hóa chất an toàn, sơ cấp cứu và phương pháp quản lý 5S, người lao động được nâng cao kỹ năng và khả năng chủ động trong môi trường làm việc. Một số mô hình như sinh hoạt cuối tuần “Chuyện nhà, chuyện xưởng” cũng tạo không gian để lao động nữ chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khỏe và giảm áp lực trong công việc, cuộc sống.

Từ kết quả triển khai dự án, có thể thấy khoảng cách giữa yêu cầu tuân thủ và thực tế sản xuất có thể được thu hẹp khi doanh nghiệp có cam kết, đầu tư và nhận được sự đồng hành phù hợp. Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp tiên phong có thể tiếp tục được nhân rộng trong toàn chuỗi giá trị./.