Trên địa bàn quản lý, hoạt động khai thác thủy sản diễn ra thường xuyên với số lượng tàu cá lớn, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm về thiết bị giám sát hành trình (VMS), khai thác sai vùng, sai tuyến, thậm chí vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài. Từ thực tiễn đó, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật là giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.

Đưa pháp luật đến gần ngư dân

Nhiều hình thức tuyên truyền được triển khai linh hoạt, phù hợp từng địa bàn, đối tượng. Đáng chú ý, đơn vị phối hợp với Báo Công lý tổ chức các “Phiên tòa giả định”, xây dựng tình huống từ những vi phạm điển hình như khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài, tháo thiết bị VMS để né tránh kiểm tra, kiểm soát.

Thông qua các tình huống cụ thể, những hệ lụy pháp lý và tác động đối với uy tín quốc gia được phân tích, làm rõ; đồng thời giải đáp những vướng mắc của ngư dân về VMS, đăng kiểm, giấy tờ và các quy định liên quan. Qua đó, giúp ngư dân hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình và duy trì thiết bị VMS đúng quy định.

Cùng với đó, Bộ Tư lệnh Vùng phối hợp với các địa phương ven biển tổ chức hội nghị tuyên truyền chống khai thác IUU; đưa cán bộ đến khu neo đậu, âu tàu, bến cảng để tuyên truyền trực tiếp, cấp phát tài liệu, hướng dẫn ngư dân chấp hành pháp luật. Đơn vị cũng phối hợp với các cơ quan báo chí tuyên truyền về biển, đảo; phối hợp với ngành giáo dục tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”, góp phần nâng cao nhận thức về biển, đảo cho nhiều tầng lớp nhân dân.

Bám biển để phòng ngừa, xử lý vi phạm

Không chỉ tuyên truyền, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 tăng cường lực lượng tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển. Sở Chỉ huy phía trước được thành lập để trực tiếp nắm tình hình, chỉ huy, điều phối lực lượng, phương tiện; các tàu bám sát địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý các tình huống phát sinh.

Đại tá Nguyễn Hồng Chuyên, Chính ủy Sở Chỉ huy phía trước cho biết, đơn vị xác định cụ thể nhiệm vụ cho từng lực lượng, từng tàu; duy trì nghiêm chế độ trực, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, kết hợp chặt chẽ tuần tra, kiểm soát với tuyên truyền. Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ trên biển, lực lượng đã kiểm tra, kiểm soát kết hợp tuyên truyền trực tiếp cho 144 tàu cá với 1.011 thuyền viên; tuyên truyền qua hệ thống thông tin liên lạc nghề cá tới 643 tàu, với 4.434 lượt thuyền viên.

Hiệu quả của cách làm này được thể hiện ngay trên thực địa. Lúc 0 giờ 05 phút ngày 23-8, Tàu 202 phát hiện 3 tàu cá hoạt động cách đường phân định Việt Nam - Indonesia khoảng 7 hải lý về phía Bắc, có hướng cơ động xuống phía Nam. Nhận định các phương tiện có nguy cơ vượt ranh giới, Tàu 202 phối hợp với Tàu 216 và tàu dân quân thường trực BV-98308TS tiếp cận, kiểm tra.

Qua kiểm tra, cả 3 tàu cá có dấu hiệu vi phạm quy định về thiết bị VMS. Lực lượng chức năng đã lập biên bản vi phạm hành chính, dẫn giải các phương tiện về cảng Hải đội 301 để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.

Cùng ngư dân giữ biển

Song song với tuyên truyền và kiểm soát, các tàu Cảnh sát biển còn đẩy mạnh công tác dân vận, hỗ trợ ngư dân vươn khơi, bám biển; cấp phát tài liệu, tặng cờ Tổ quốc, nhu yếu phẩm và vật tư thiết yếu. Những việc làm thiết thực góp phần củng cố niềm tin, tăng cường tình đoàn kết quân dân và giúp ngư dân hiểu rằng chấp hành pháp luật cũng chính là góp phần bảo vệ nguồn lợi biển và chủ quyền quốc gia.

Thời gian tới, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU; tăng cường quản lý, giám sát hoạt động tàu cá và thiết bị VMS; kịp thời phát hiện, cảnh báo, ngăn chặn từ sớm, từ xa, đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm.

Từ tuyên truyền để nâng cao nhận thức đến tuần tra, kiểm soát để phòng ngừa và xử lý vi phạm, cách làm của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đang hướng tới mục tiêu để ngư dân tự giác tuân thủ pháp luật, không khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của EC và xây dựng nghề cá Việt Nam phát triển bền vững, có trách nhiệm.

CTV Đức Định