Trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động, nông nghiệp Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, khẳng định vai trò là “trụ đỡ” của nền kinh tế. Không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng, mà còn là sự chuyển biến rõ nét trong tư duy sản xuất – từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, an toàn và khả năng thích ứng với nhu cầu thị trường. Đồng hành cùng quá trình này, cộng đồng doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến quy trình sản xuất tiên tiến và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, góp phần hỗ trợ nông dân sản xuất hiệu quả, bền vững hơn. Xung quanh nội dung này, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam có cuộc trao đổi với ông Đặng Văn Bảo, Chủ tịch CropLife Việt Nam về vấn đề này.

Phóng viên: Thưa ông, CropLife Việt Nam nhìn nhận như thế nào về xu hướng chuyển đổi nông nghiệp xanh tại Việt Nam hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường xuất khẩu ngày càng đòi hỏi khắt khe về chất lượng nông sản?

Ông Đặng Văn Bảo: Chúng tôi nhìn nhận rất rõ rằng chuyển đổi sang nông nghiệp xanh tại Việt Nam hiện nay không còn là lựa chọn mang tính định hướng dài hạn, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn ra nhanh và nghiêm trọng hơn mọi dự báo trước đây.

Thực tế cho thấy, các hiện tượng như lũ lụt, hạn mặn, nắng nóng cực đoan đang tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Nam Trung Bộ. Biến đổi khí hậu vì vậy không chỉ là vấn đề môi trường, mà đã trở thành thách thức về an ninh lương thực, sinh kế của nông dân và sức chống chịu của toàn bộ hệ thống sản xuất.

Bên cạnh đó, các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, dư lượng, truy xuất nguồn gốc và phát thải carbon. Điều này đòi hỏi nông nghiệp Việt Nam phải chuyển từ tư duy “ứng phó khi xảy ra rủi ro” sang chủ động quản lý rủi ro ngay từ đầu vụ, ứng dụng khoa học – công nghệ, công nghệ sinh học và các mô hình canh tác bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, nông nghiệp xanh không chỉ giúp nông dân thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, mà còn là chìa khóa để nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và duy trì năng lực cạnh tranh lâu dài cho nông nghiệp Việt Nam.

          Phóng viên: Với vai trò là hiệp hội của các doanh nghiệp cung cấp giải pháp quản lý đầu vào sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, CropLife Việt Nam đang đóng góp như thế nào vào quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp xanh, bền vững, thưa ông?

Ông Đặng Văn Bảo: Với vai trò là hiệp hội ngành khoa học thực vật, CropLife Việt Nam không trực tiếp sản xuất hay kinh doanh, mà tập trung đồng hành cùng cơ quan quản lý và nông dân trong quản lý đầu vào nông nghiệp theo hướng khoa học, sinh thái và bền vững.

Đóng góp cốt lõi của chúng tôi xoay quanh 2 trụ cột chính: bảo vệ thực vật và công nghệ sinh học. Trong lĩnh vực bảo vệ thực vật, CropLife Việt Nam thúc đẩy việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm, thông qua đào tạo, tập huấn, xây dựng mô hình thực tiễn và hỗ trợ hoàn thiện chính sách dựa trên cơ sở khoa học. Các chương trình như Stewardship, nguyên tắc “4 đúng”, quản lý dịch hại tổng hợp, an toàn lao động và thu gom bao gói sau sử dụng đã giúp nông dân giảm lạm dụng hóa chất và thay đổi tập quán canh tác theo hướng bền vững hơn.

Song song đó, CropLife Việt Nam thúc đẩy ứng dụng các giải pháp công nghệ sinh học và tiến bộ khoa học – kỹ thuật trong chọn tạo giống và canh tác, nhằm giúp cây trồng tăng khả năng chống chịu, giảm áp lực sâu bệnh, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và góp phần giảm phát thải. Thông qua vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp thành viên và nông dân, chúng tôi góp phần hỗ trợ quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp xanh, an toàn, hiệu quả và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.

Phóng viên: Theo ông, chuyển đổi sang nông nghiệp xanh đem lại những hiệu quả thiết thực như thế nào đối với nông dân để nâng cao thu nhập và ổn định đầu ra và chất lượng cho nông sản?

Ông Đặng Văn Bảo: Chuyển đổi sang nông nghiệp xanh mang lại lợi ích rất cụ thể cho nông dân, trước hết thông qua giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị sản xuất. Khi nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có trách nhiệm và áp dụng giống cây trồng tiên tiến có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn, quy trình canh tác chính xác hơn, hay các công cụ hỗ trợ canh tác thông minh sẽ giúp hạn chế việc sử dụng dư thừa thuốc, phân bón và công lao động. Việc tối ưu hóa đầu vào này giúp giảm chi phí sản xuất, tăng hiệu quả đầu tư và trực tiếp góp phần cải thiện thu nhập cho nông hộ.

Ngoài ra, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng hướng dẫn kỹ thuật, đúng liều lượng và thời gian cách ly đóng vai trò quan trọng trong quản lý dư lượng và bảo đảm chất lượng nông sản. Khi sản phẩm đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và tính đồng đều, nông dân có lợi thế hơn trong việc tham gia các chuỗi thu mua ổn định, giảm rủi ro bị trả hàng hoặc ép giá. Nhờ vậy, đầu ra của nông sản không chỉ phụ thuộc vào sản lượng, mà được củng cố bởi độ tin cậy về chất lượng – yếu tố then chốt để duy trì thu nhập bền vững.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Đài TNVN!